QueſtioXXXVI

manifeſtū ē aūt ex p̄dictio ꝙ triſticia contingit ex aliquomalo pn̄ti. qd̓ quidem ex hocip̄o ꝙ repugnat motui volūtatis aggrauat aīm inqͣꝫtū impedit ip̄m ne fruat̉ eo quodvult. Et ſiqͥdem nō ſit tāta vis mali ꝯtriſtātis vt auferatſpē euadēdi. lꝫ animus aggrauet̉ qͣꝫtū ad hoc ꝙ in pn̄ti n̄potit̉ eo qd̓ vult. remanet tn̄ motus ad repellendum nociuum contriſtans. Si vero ſuꝑexcreſcat vis mali intm̄ vtſpem euaſionis excludat. tūc ſimpl̓r impedit̉ etiā interiormotꝰ animi anguſtiati. vt neqꝫ hac neqꝫ illa diuertere valeat. ⁊ qn̄qꝫ etiā impedit̉ exterior motus corꝑis. ita ꝙ remaneat homo ſtupidus in ſeip̄o. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ illaerectio animi ꝓuenit ex triſticia que ē ẜm deum ꝓpter ſpēadinnctam de remiſſione peccati. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ qͣꝫtū admotum appetitiuum ꝑtinet. vt ad idē refert̉ conſtrictio ⁊aggrauatio. ex hoc .n. ꝙ aggrauat̉ animus. vt ad exterioralibere ꝓgredi non poſſit. ad ſeip̄m retrahit̉ quaſi in ſeip̄oconſtrictus. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ triſticia abſorbere hominemd̓r. qn̄ ſic totaliter vis contriſtantis mali afficit animam.vt omnem ſpem euaſionis excludat. ⁊ ſic etiam eodē modo aggrauat ⁊ abſorbet. quedam .n. ſe conſequunt̉ in hisque metaphorice dicunt̉. que ſibi repugnare vident̉ ſi ẜmꝓprietatem accipiant̉.Ad tertiuꝫ ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ triſticia nō impediat oēꝫ oꝑatōeꝫ Solicitudo. nex triſticia cauſat̉. vt pꝫ ꝑ auctoritatē apl̓i inductā. ſed ſolicitudo adiuuat ad bn̄ oꝑandum. Un̄ apl̓s dic̄. ij. ad T.moth. ij. Sollicite cura teip̄m exhibere oꝑarium inconfuſibilem. ergo triſticia non impedit oꝑationem. ſed magisadiuuat ad bn̄ oꝑandum. ¶ Pre. Triſticia cauſat ī multis concupiſcentiam. vt d̓r in vij. ethi. ſed concupiſcentiafacit ad intenſionem oꝑationis. ergo ⁊ triſticia. ¶ Pre. ſicut quedam oꝑationes ꝓprie ſunt gaudentium. ita etiamquedam oꝑationes his qui contriſtant̉. ſicut lugere. ſedvnumquodqꝫ auget̉ ex ſibi conuenienti. ergo aliq̄ oꝑatōnes non impediunt̉ ſed meliorant̉ ꝓpter triſticiā. ¶ Sꝫcontra eſt quod ph̓s dicit in. x. ethic. ꝙ delectatio perficitoꝑationem. ⁊ econuerſo triſticiam impedit. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙſicut iam dictum ē. triſticia qn̄qꝫ non ita aggrauat vel abſorbet animum vt omnem motum interiorem ⁊ exteriorem excludat. ſed aliqui motus qn̄ꝫ ex ip̄a triſtici a cauſantur. Sic ergo oꝑatio ad triſticiam dupl̓r pōt comparari.Uno mō ſicut ad id de quo ē triſticia. ⁊ ſic triſticia quamlibet oꝑationem impedit. nunqͣꝫ .n. illud quod cum triſticia facimus. ita bene facimus ſicut illud quod facimus cūdelectatione vel ſine triſticia. Cuius rō eſt. quia volūtas ēcauſa oꝑationis humane. vnde qn̄ oꝑatio eſt de qua aliquis contriſtat̉. neceſſe ē ꝙ actio debilitet̉. Alio mō comparat̉ oꝑatio ad triſticiam. ſicut ad principium ⁊ ad cauſam. ⁊ ſic neceſſe eſt ꝙ oꝑatio talis ex triſticia augeat̉. ſicutqͣꝫto aliquis magis tri ſtat̉ de re aliqua. tanto magis conat̉ad expellendum triſticiam. dummodo remaneat ſpes expellendi. alioquin nullus motus vel oꝑatio ex triſticia cauſaret̉. Et ꝑ hoc pꝫ reſponſio ad obiecta.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ triſticia nō inferat maxīe corꝑi nocumētū. Criſticia .n. hꝫ eē ſpūale in aīa. ſꝫ ea q̄ bn̄t tm̄ eē ſpūale nō cauſant trāſmutatōeꝫ corꝑalē. ſic̄ pꝫ de intēſionibꝰ coloꝝ queſunt in aere. a qͥbus nullū corpus colorat̉. gͦ triſticia nō facit aliqd̓ corꝑale nocumentū. ¶ Pre. Si fac̄ aliqd̓ corꝑale nocumentū. hoc nō ē niſi inqͣꝫtū hꝫ corꝑalē trāſmutatio

nem adiunctā. ſꝫ corꝑal̓ trāſmutatio inuenit̉ in omībꝰ alepaſſionibꝰ. vt ſupͣ dictū eſt. gͦ nō magis triſticia qͣꝫ alie aīepaſſiones corꝑi nocet. ¶ Pre. ph̓s dic̄ in. vij. ethi. ꝙ ire⁊ ꝯcupīe qͥbuſdā inſanias faciūt. qd̓ videt̉ eē maximū nocumentū cū rō ſit excellētiſſimū eoꝝ q̄ ſunt in hoīe. deſperatio etiā videt̉ eē magis nociua qͣꝫ triſticia cū cā triſticieſit. gͦ triſticia nō magis nocet corꝑi qͣꝫ alie aīe paſſiones.¶ Sed contra ē qd̓ d̓r Prouerb. xvij. Animus gaudensetatē floridā fac̄. ſpūs triſtis exſiccat oſſa. Et Prouer xxv.Sic̄ tinea veſtimēto ⁊ vermis ligno. ita triſticia viri nocꝫcordi. Et Eccꝭ. xxxviij. A triſticia feſtinat mors. ¶ Rn̄. dd̓ꝙ triſticia inter oēs aīe paſſiones magis corꝑi nocet. Cuius rō ē. qꝛ triſticia repugnat humane vite qͣꝫtū ad ſpeciēmotus ſui. ⁊ nō ſolū qͣꝫtū ad mēſurā ſeu qͣꝫtitatē. ſic̄ alieaīe paſſiones. Cōſiſtit .n. hūana vita in qͣdā motōe q̄ a corde ī cetera mēbra diffundit̉. q̄ quidē motio ꝯuenit naturehūane ẜm aliquā determinatā mēſurā. ¶ Si gͦ iſta motio ꝓcedat vltra menſurā debitā. repugnabit hūane viteẜm qͣꝫtitatis menſurā. nō aūt ẜm ſil̓itudinē ſpēi. Si autēimpediat̉ ꝓceſſus hmōi motōis repugnabit vite ẜm ſuaꝫſpeꝫ. Eſt aūt attendendū in oībus aīe paſſionibus ꝙ trāſmutatio corꝑalis q̄ ē in eis material̓. ē ꝯformis ⁊ ꝓportionata motui appetitus qui ē formal̓. ſic̄ in oībus materiaꝓportionat̉ forme. Ille gͦ aīe paſſiones q̄ importāt motūappetitus ad ꝓſequendum aliquid. nō repugnant vitalimotioni ẜm ſpeciem. ſed pn̄t repugnare ẜm qͣꝫtitatem. vtamor. gaudium. deſiderium. ⁊ hmōi. ⁊ ideo iſta ẜm ſpeciēſuam iuuant naturam corꝑis. ſed ꝓpter exceſſum pn̄t nocere. paſſiones autem que important motum appetitꝰ cuꝫfuga vel retractatōne quadam. repugnant vitali motōninon ſolum ẜm qͣꝫtitatem. ſed etiam ẜm ſpeciem motus. ⁊ideo ſimpliciter nocent. ſicut timor ⁊ deſperatio. ⁊ pre omnibus triſticia que aggrauat animum ex malo pn̄ti. cuiuseſt fortior impreſſio qͣꝫ futuri. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ quiaanima naturaliter mouer corpus. ſpiritualis motus anime naturaliter eſt cauſa tranſmutationis corꝑalis. nec ēſimile de ſpiritualibus intentionibus. que non habent naturaliter ordinem mouendi alia corpora que non ſunt nata moueri ab anima ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ alie paſſiones habenttranſmutationem corꝑalem conformem ẜm ſuam ſpeciēmotioni vitali. ſed triſticia contrariam. vt dictum eſt.Ad. iij dd̓. ꝙ ex leuiori cauſa impedit̉ vſus rōnis qͣꝫ corrūpatur vita. cum videamus multas egritudines vſum rōnis tollere que nondum adiuuant vitam. ⁊ cum timor ⁊ira maxime nocumentum corꝑale afferunt ex ꝑmixtionetriſticie ꝓpter abn̄tiam eius quod cupit̉. Ip̄a etiam triſticia qn̄qꝫ rōnem aufert. ſicut pꝫ in bis qui ꝓpter dolores inmelancoliam vel in maniā incidūt.¶ Queſtio. XXXVIII.Einde conſiderādūeſt de remedijs doloris ſeu triſticie. Et circahoc queruntur quinqꝫ. Primo vtrum dolorvel triſticia mitigetur per quamlibet delectationem. Secundo. vtrum mitigetur per fletum. Tertio. vtrum percompaſſionem amicorum. Quarto. vtrum per contemplationem veritatis. Quinto. vtrum per ſomnum ⁊ balnea.Ad primum ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ n̄ q̄libꝫ d̓lectatō mitiget quēlibꝫ dolorē ſeu triſticiā. n̄ .n. delc̄atō. triſticiā mitigat niſi īqͣꝫtū ei ꝯͣriat̉. medici