Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.XXXVI

trario. eſt quodā mo de eodē ſub ꝯͣria rōne. Ad. iij. dd̓ qn̄ ex vna cauſa ꝓueniunt multi motus. oportetoēs principalius reſpiciant illud quod principalius reſpicit eam. ſed primus tm̄. vnuſquiſqꝫ aūt alioꝝ principaliuſreſpicit illud quod eſt ei conueniens ſecundum ꝓpriam rationem.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidet̉ ꝯcupīa ſit doloris ſeu triſticie. Triſticia n ſe reſpicit malū vt dictū ē. ꝯcupīa aūt ē motus quidamappetitus in bonū. motus aūt qui ē in vnū ꝯͣriū eſtmotus qui reſpicit aliud ꝯͣriū. ꝯcupīa eſt doloris Pre. Dolor ẜm Damaſ. ē de pn̄ti. ꝯcupīa aūt ē de futuro. ꝯcupīa eſt doloris. Pre. Id qd̓ ſe ē delectabile eſt doloris. ſꝫ ꝯcupīa ē ẜm ſeip̄am delectabil̓vt ph̓s dic̄ in .i. rheto. ꝯcupīa ē doloris ſeu triſticie Sed ꝯͣ eſt qd̓ Aug. dic̄ in Ench. Subintrātibus ignrātia agendaꝝ reꝝ ꝯcupīa noxiaꝝ. comites ſubinferunt̉error dolor. ſed ignorātia eſt erroris. ꝯcupīa eſtdoloris. Rn̄. dd̓. triſticia ē motus qͥdā appetitiuusaīalis. motus autem apperitiuus habet ſicut dictum eſt ſimilitudinem appetitus naturalis. cuius duplex affignari pōt. vna modum finis. alia ſicut vn̄ eſt principiuꝫmotus. ſicut deſcenſionis corꝑis grauis cauſa. ſicut finis ēlocus deorſum. principium autem motus eſt inclinationatu ralis. que eſt ex grauitate. Cauſa autem motus appetitiui modum finis eſt eius obiectum. ſic ſupͣ dictum ē cauſa doloris ſeu triſticie eſt malum coniunctum. cauſaautem ſicut vn̄ ē principium talis motus eſt interior inclinatio appetitus. qui quidem prius inclinat̉ ad bonū. ex conſequenti ad repudiandum malum contrarium. ideo hmōi motus appetitiui primum principiū ē amorqui eſt prima inclinatio appetitus ad bonum conſequendum. Secundum autem pͥncipium eſt odium. quod eſtinclinatio prima appetitus ad malum fugiendum. ſed qꝛconcupiſcentia vel cupiditas eſt primus effectus amorisquo maxime delectamur. vt ſupra dictum eſt. ideo frequētet Augꝰ. cupidi tatem vel concupiſcentiam amore ponit. vt ſupra dictum eſt. hoc concupiſcentia dicitvniuerſalem cauſam doloris. ſed ip̄a concupiſcentia ẜmꝓpriam rōnem conſiderata eſt interdū cauſa doloris. omne .n. quod impedit motum ne ꝑueniat ad terminum eſtcontrarium motui. illud autem quod eſt contrarium motui appetitus eſt contriſtans. ſic per conſequens concupiſcentia fit cauſa triſticie. inqͣꝫtum de retardatōne boniconcupiti vel totali ablatione triſtamux. vniuerſalis autem cauſa doloris eſſe non pōt. quia magis dolemus deſubtractione bonoꝝ pn̄tium in quibus iam delectamur.qͣꝫ futuroꝝ que concupiſcimus. Ad i. ergo dd̓. inclinatio appetitus ad bonum conſequendum eſt cauſa inclinationis appetitus ad malum fugiendum. ſicut dictum ē ex hoc contingit motus appetitiui qui reſpiciunt bonum. ponunt̉ cauſa motuum apperitus qui reſpiciūt malum. Ad. ij. dd̓. illud quod concupiſcit̉ ſi realit̓ ſitfutuꝝ. ē tn̄ qͦdāmō pn̄s in qͣꝫtū ſperat̉. Uel pōt dici licetbonū ꝯcupitū ſit futuꝝ. tn̄ impedimētū pn̄tialiter apponitur dolorē cauſat. Ad. iij. dd̓. ꝯcupīa ē delectabilisqͣꝫdiu manet ſpes ad ipiſcēdi qd̓ ꝯcupiſcit̉. ſꝫ ſubtracta ſpe impedimētū appoſitū ꝯcupīa dolorē cauſat.Ad tertium ſic procedit̉Uidet̉ apperitus vnitatis ſit doloris. Dic̄ .n. ph̓s

in. x. ethi. hec opinio poſuit repletōeꝫ eſſe cāꝫ delectationis. inciſionē cāꝫ triſticie. videt̉ fācta ex delectatōnibus triſticijs ſunt circa cibū. ſed oīs delectatio veltriſticia ē hmōi. appetitus vnitatis eſt vl̓is doloris. repletio ad vnitatē ꝑtineat. inciſio ꝟo multitudi inducat. Pre. Quelibet ſeꝑatio vnitati opponit̉. ſi dolor cauſaret̉ ex appetitu vnitatis. nulla ſeꝑatio eēt delectabilis. quod pꝫ eſſe falſum in ſeꝑatōe omnium ſuperfluoꝝ. Pre. Eadem rōne appetimus coniunctionem boni remotionem mali. ſed ſicut coniunctio ꝑtinet ad vnitatem cum ſit vnio quedam. ita ſeꝑatio eſt contrariū vnitati. ergo appetitus vnitatis non magis debet poni doloris qͣꝫ appetitus ſeꝑationis. Sed contra eſt quodAugꝰ. dicit in. iij. de li. arbi. ex dolore quem beſtie ſentiunt ſatis apparet in regendis amandiſqꝫ ſuis corporibusqͣꝫ ſint anime appetentes vnitates. quid .n. eſt aliud dolorniſi quidam ſenſus diuiſionis vel corruptionis impatiēs Rn̄. dd̓. eo modo quo concupiſcentia vel cupiditas boni eſt cauſa doloris. etiam appetitus vnitatis vel amor cauſa doloris ponendus eſt. bonum .n. vniuſcuiuſqꝫrei in quadam vnitate conſiſtit. ꝓut .ſ. vnaqueqꝫ res habet in ſe vnita illa ex quibus conſiſtit eius ꝑfectio. vndeplatonici poſuerunt vnum eſſe primum ſicut bonū. vn̄naturaliter vnūqd̓qꝫ appetit vnitatem ſicut bonitatem ꝓpter hoc ſicut amor vel appetitus boni eſt doloris. itaetiā amor vel appetitus vnitatis. Ad. i. dd̓. oīsvnitio ꝑficit rōnem boni. ſed ſolum illa a qua dependetꝑfectum rei. ꝓpter hoc etiam non cuiuſlibet appetitus vnitans eſt cauſa doloris vel triſticie. vt quidam opinabantur. quoꝝ opinionem ibi ph̓s excludit hoc quedā repletiones non ſunt delectabiles. ſicut repleti cibis non delectant̉ in ciborum ſumptōne. talis .n. repletio ſiue vniomagis repugnaret ad ꝑfectionem eſſe qͣꝫ ip̄m conſtitueretvnde dolor non cauſat̉ ex appetitu cuiuſlibet vnitatis. ſedeius in qua conſiſtit ꝑfectio nature. Ad. ij. dd̓. ſeꝑatio pōt eſſe delectabilis. vel inqͣꝫtum remouet̉ illud quodeſt contrarium ꝑfectioni rei. vel inqͣꝫtum ſeparatio habetaliquam vnionem adiunctam. puta ſenſibilis ad ſenſum¶Ad. iij. dd̓. ſeꝑatio nociuoꝝ corrumpentium appetit̉ inqͣꝫtum tollunt debitam vnitatem. vn̄ appetitus huiuſmodi ſeꝑatōnis non eſt prima cauſa doloris. ſed magis appetitus vnitatis.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ptās maior dꝫ poni doloris. qd̓ .n. ē in ptāte agentis nondum eſt pn̄s ſed futuꝝ. dolor aūt ē de malopn̄ti. ergo ptās maior non eſt doloris. Pre. Nocumentum illatum eſt doloris. ſed nocumentum pōt inferri etiam a ptāte minore. ergo ptās maior non debet poni cauſa doloris. Pre. Cauſe appetitiuoꝝ motuū ſuntinteriores inclinatōnes aīe. ptās autem maior eſt aliquidexterius. ergo non debet poni cauſa doloris. Sed cōtraeſt quod Aug. dicit in li. de natura boni. In animo dolorem facit voluntas reſiſtens poteſtati maiori. in corꝑe dolorem facit ſenſus reſiſtens corꝑi potentiori. Rn̄. dd̓. ſicut ſupra dictum eſt. malum coniunctum eſt doloris vel triſticie modum obiecti. Id ergo quod eſt cauſaconiunctōis mali dꝫ poni doloris vel triſticie. manifeſtū eſt aūt hoc eſſe ꝯͣ inclinatōeꝫ appetitus. vt malū pn̄tialiter inhereat. qd̓ aūt ē ꝯͣ inclinatōeꝫ alicꝰ nunqͣꝫ adueīt einiſi actōeꝫ alicꝰ fortioris. ptās maior ponit̉ doloris ab Augꝰ. Sꝫ ſciēdū ē ſi ptās fortior intm̄ inuale-