Queſtio.XXXVI
trario. eſt quodā mo de eodē ſub ꝯͣria rōne. ¶ Ad. iij. dd̓ꝙ qn̄ ex vna cauſa ꝓueniunt multi motus. nō oportet ꝙoēs principalius reſpiciant illud quod principalius reſpicit eam. ſed primus tm̄. vnuſquiſqꝫ aūt alioꝝ principaliuſreſpicit illud quod eſt ei conueniens ſecundum ꝓpriam rationem.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ ꝯcupīa nō ſit cā doloris ſeu triſticie. Triſticia nꝑ ſe reſpicit malū vt dictū ē. ꝯcupīa aūt ē motus quidamappetitus in bonū. motus aūt qui ē in vnū ꝯͣriū nō eſt cāmotus qui reſpicit aliud ꝯͣriū. gͦ ꝯcupīa nō eſt cā doloris¶ Pre. Dolor ẜm Damaſ. ē de pn̄ti. ꝯcupīa aūt ē de futuro. gͦ ꝯcupīa nō eſt cā doloris. ¶ Pre. Id qd̓ ꝑ ſe ē delectabile n̄ eſt cā doloris. ſꝫ ꝯcupīa ē ẜm ſeip̄am delectabil̓vt ph̓s dic̄ in .i. rheto. gͦ ꝯcupīa nō ē cā doloris ſeu triſticie¶ Sed ꝯͣ eſt qd̓ Aug. dic̄ in Ench. Subintrātibus ignrātia agendaꝝ reꝝ ⁊ ꝯcupīa noxiaꝝ. comites ſubinferunt̉error ⁊ dolor. ſed ignorātia eſt cā erroris. gͦ ꝯcupīa eſt cādoloris. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ triſticia ē motus qͥdā appetitiuusaīalis. motus autem apperitiuus habet ſicut dictum eſt ſimilitudinem appetitus naturalis. cuius duplex cā affignari pōt. vna ꝑ modum finis. alia ſicut vn̄ eſt principiuꝫmotus. ſicut deſcenſionis corꝑis grauis cauſa. ſicut finis ēlocus deorſum. principium autem motus eſt inclinationatu ralis. que eſt ex grauitate. Cauſa autem motus appetitiui ꝑ modum finis eſt eius obiectum. ſic ſupͣ dictum ēꝙ cauſa doloris ſeu triſticie eſt malum coniunctum. cauſaautem ſicut vn̄ ē principium talis motus eſt interior inclinatio appetitus. qui quidem ꝑ prius inclinat̉ ad bonū.⁊ ex conſequenti ad repudiandum malum contrarium.⁊ ideo hmōi motus appetitiui primum principiū ē amorqui eſt prima inclinatio appetitus ad bonum conſequendum. Secundum autem pͥncipium eſt odium. quod eſtinclinatio prima appetitus ad malum fugiendum. ſed qꝛconcupiſcentia vel cupiditas eſt primus effectus amorisquo maxime delectamur. vt ſupra dictum eſt. ideo frequētet Augꝰ. cupidi tatem vel concupiſcentiam ꝓ amore ponit. vt ſupra dictum eſt. ⁊ hoc mō concupiſcentia dicit eēvniuerſalem cauſam doloris. ſed ip̄a concupiſcentia ẜmꝓpriam rōnem conſiderata eſt interdū cauſa doloris. omne .n. quod impedit motum ne ꝑueniat ad terminum eſtcontrarium motui. illud autem quod eſt contrarium motui appetitus eſt contriſtans. ⁊ ſic per conſequens concupiſcentia fit cauſa triſticie. inqͣꝫtum de retardatōne boniconcupiti vel totali ablatione triſtamux. vniuerſalis autem cauſa doloris eſſe non pōt. quia magis dolemus deſubtractione bonoꝝ pn̄tium in quibus iam delectamur.qͣꝫ futuroꝝ que concupiſcimus. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ inclinatio appetitus ad bonum conſequendum eſt cauſa inclinationis appetitus ad malum fugiendum. ſicut dictum ē⁊ ex hoc contingit ꝙ motus appetitiui qui reſpiciunt bonum. ponunt̉ cauſa motuum apperitus qui reſpiciūt malum. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ illud quod concupiſcit̉ ⁊ ſi realit̓ ſitfutuꝝ. ē tn̄ qͦdāmō pn̄s in qͣꝫtū ſperat̉. Uel pōt dici ꝙ licetbonū ꝯcupitū ſit futuꝝ. tn̄ impedimētū pn̄tialiter apponitur ꝙ dolorē cauſat. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ ꝯcupīa ē delectabilisqͣꝫdiu manet ſpes ad ipiſcēdi qd̓ ꝯcupiſcit̉. ſꝫ ſubtracta ſpeꝑ impedimētū appoſitū ꝯcupīa dolorē cauſat.Ad tertium ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ apperitus vnitatis nō ſit cā doloris. Dic̄ .n. ph̓s
in. x. ethi. ꝙ hec opinio q̄ poſuit repletōeꝫ eſſe cāꝫ delectationis. ⁊ inciſionē cāꝫ triſticie. videt̉ eē fācta ex delectatōnibus ⁊ triſticijs q̄ ſunt circa cibū. ſed nō oīs delectatio veltriſticia ē hmōi. gͦ appetitus vnitatis nō eſt cā vl̓is doloris. cū repletio ad vnitatē ꝑtineat. inciſio ꝟo multitudinē inducat. ¶ Pre. Quelibet ſeꝑatio vnitati opponit̉. ſigͦ dolor cauſaret̉ ex appetitu vnitatis. nulla ſeꝑatio eēt delectabilis. quod pꝫ eſſe falſum in ſeꝑatōe omnium ſuperfluoꝝ. ¶ Pre. Eadem rōne appetimus coniunctionem boni ⁊ remotionem mali. ſed ſicut coniunctio ꝑtinet ad vnitatem cum ſit vnio quedam. ita ſeꝑatio eſt contrariū vnitati. ergo appetitus vnitatis non magis debet poni cā doloris qͣꝫ appetitus ſeꝑationis. ¶ Sed contra eſt quodAugꝰ. dicit in. iij. de li. arbi. ꝙ ex dolore quem beſtie ſentiunt ſatis apparet in regendis amandiſqꝫ ſuis corporibusqͣꝫ ſint anime appetentes vnitates. quid .n. eſt aliud dolorniſi quidam ſenſus diuiſionis vel corruptionis impatiēs¶ Rn̄. dd̓. ꝙ eo modo quo concupiſcentia vel cupiditas boni eſt cauſa doloris. etiam appetitus vnitatis vel amor cauſa doloris ponendus eſt. bonum .n. vniuſcuiuſqꝫrei in quadam vnitate conſiſtit. ꝓut .ſ. vnaqueqꝫ res habet in ſe vnita illa ex quibus conſiſtit eius ꝑfectio. vnde ⁊platonici poſuerunt vnum eſſe primum ſicut ⁊ bonū. vn̄naturaliter vnūqd̓qꝫ appetit vnitatem ſicut ⁊ bonitatem⁊ ꝓpter hoc ſicut amor vel appetitus boni eſt cā doloris. itaetiā amor vel appetitus vnitatis. ¶ Ad. i. gͦ dd̓. ꝙ nō oīsvnitio ꝑficit rōnem boni. ſed ſolum illa a qua dependet eēꝑfectum rei. ⁊ ꝓpter hoc etiam non cuiuſlibet appetitus vnitans eſt cauſa doloris vel triſticie. vt quidam opinabantur. quoꝝ opinionem ibi ph̓s excludit ꝑ hoc ꝙ quedā repletiones non ſunt delectabiles. ſicut repleti cibis non delectant̉ in ciborum ſumptōne. talis .n. repletio ſiue vniomagis repugnaret ad ꝑfectionem eſſe qͣꝫ ip̄m conſtitueretvnde dolor non cauſat̉ ex appetitu cuiuſlibet vnitatis. ſedeius in qua conſiſtit ꝑfectio nature. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ ſeꝑatio pōt eſſe delectabilis. vel inqͣꝫtum remouet̉ illud quodeſt contrarium ꝑfectioni rei. vel inqͣꝫtum ſeparatio habetaliquam vnionem adiunctam. puta ſenſibilis ad ſenſum¶Ad. iij. dd̓. ꝙ ſeꝑatio nociuoꝝ ⁊ corrumpentium appetit̉ inqͣꝫtum tollunt debitam vnitatem. vn̄ appetitus huiuſmodi ſeꝑatōnis non eſt prima cauſa doloris. ſed magis appetitus vnitatis.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ ptās maior nō dꝫ poni cā doloris. qd̓ .n. ē in ptāte agentis nondum eſt pn̄s ſed futuꝝ. dolor aūt ē de malopn̄ti. ergo ptās maior non eſt cā doloris. ¶ Pre. Nocumentum illatum eſt cā doloris. ſed nocumentum pōt inferri etiam a ptāte minore. ergo ptās maior non debet poni cauſa doloris. ¶ Pre. Cauſe appetitiuoꝝ motuū ſuntinteriores inclinatōnes aīe. ptās autem maior eſt aliquidexterius. ergo non debet poni cauſa doloris. ¶ Sed cōtraeſt quod Aug. dicit in li. de natura boni. In animo dolorem facit voluntas reſiſtens poteſtati maiori. in corꝑe dolorem facit ſenſus reſiſtens corꝑi potentiori. ¶ Rn̄. dd̓.ꝙ ſicut ſupra dictum eſt. malum coniunctum eſt cā doloris vel triſticie ꝑ modum obiecti. Id ergo quod eſt cauſaconiunctōis mali dꝫ poni cā doloris vel triſticie. manifeſtū eſt aūt hoc eſſe ꝯͣ inclinatōeꝫ appetitus. vt malū pn̄tialiter inhereat. qd̓ aūt ē ꝯͣ inclinatōeꝫ alicꝰ nunqͣꝫ adueīt einiſi ꝑ actōeꝫ alicꝰ fortioris. ⁊ iō ptās maior ponit̉ eē cā doloris ab Augꝰ. Sꝫ ſciēdū ē ꝙ ſi ptās fortior intm̄ inuale-