Queſtio.XXXV

in motibus naturalibus. nam omīs motus naturalis intenſior eſt in fine cum appropinquat ad terminum ſue nature conuenientem. qͣꝫ in principio cum recedit a terminoſue nature non conuenienti. quaſi natura magis tendatin id quod eſt ſibi conueniens. qͣꝫ fugiat in id quod eſt ſibirepugnans. vnde ⁊ inclinatio appetitiue ꝟtutis per ſe loquendo vehementius tendit in delectationem qͣꝫ fugiattriſticiam. Sed per accidens contingit ꝙ triſticiam aliqͥsmagis fugit qͣꝫ delectationem appetat. ⁊ hoc tripl̓r. Primo quidem ex parte apprehenſionis. quia vt Augꝰ. dicitx. de tri. Amor magis ſentit̉ cum eum ꝓdit indigentia. exindigentia autem amati ꝓcedit triſticia. que eſt ex amiſſione alicuius boni amati. vel ex incurſu alicuius mali contrarij. delectatio autem non habet indigentiam boni amati. ſed quieſcit in eo iam adepto. Cum igit̉ amor ſit cauſadelectationis ⁊ triſticie. intanto magis fugit̉ triſticia qͣꝫto magis ſentit̉ amor. ex eo ꝙ contrariat̉ amori. Secundo ex parte contriſtantis vel dolorem inferentis. que repugnat bono magis amato qͣꝫ ſit bonum illud in quo delectamur. magis .n. amamus conſiſtentiam corporis/ naturalem qͣꝫ delectationem cibi. ⁊ ideo timore doloris qui ꝓuenit ex flagellis vel alijs hmōi. que contrariant̉ bone conſiſtentie corporis. dimittimus delectationem ciboꝝ vel aliorum hmōi. Tertio ex parte effectus .ſ. inquantum triſticia impedit non vnam tm̄ delectationem. ſed omnes.¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ illud quod Augꝰ. dicit. ꝙ dolor magis fugit̉ qͣꝫ voluntas appetat̉. eſt verum ꝑ accidens ⁊ nōͣper ſe. ⁊ hoc pꝫ ex eo quod ſubdit. Quandoqꝫ quidem etiam videmus immaniſſimas beſtias a maximis voluptatibus abſtinere dolorum metu. qui contrariatur vite quemaxime amatur. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ aliter eſt in motu qui eſtab interiori. ⁊ aliter in motu qui eſt ab exteriori. Motusenim qui eſt ab interiori magis tendit in id quod ē conueniens qͣꝫ recedat a contrario. ſicut ſupra dictum ē de motu naturali. ſed motus qui ē ab extrinſeco intendit̉ ex ip̄acontrarietate. quia vnumquodqꝫ ſuo modo nitit̉ ad reſiſtendum contrario ſicut ad conſeruationem ſuiip̄ius. vnde motus violentus intendit̉ in principio ⁊ remittit̉ in fine. motus autem appetitiue partis ē ab extrinſeco. cū ſitab anima adres. ⁊ ideo per ſe loquendo magis appetiturdelectatio qͣꝫ fugiat̉ triſticia. ſed motus ſenſitiue partis ēab exteriori. quaſi a rebus ad animam. vnde magis ſentitur quod ē magis contrarium. ⁊ ſic etiam per accidens inqͣꝫtum ſenſus requirit̉ ad delectatōnem ⁊ triſticiam magis fugit̉ triſticia qͣꝫ delectatio appetat̉. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙfortis non laudat̉ ex eo ꝙ ẜm rōnem non vincit̉ a dolorevel triſticia quacunqꝫ. ſed exea que conſiſtit in periculismortis. que quidem triſticia magis fugit̉ qͣꝫ appetat̉ delctatio ciboꝝ vel venereoꝝ. circa quam ē temꝑantia. ſic̄ vita magis amat̉ qͣꝫ cibus vel coitus. ſed teꝑatus magꝭ laudatur ex hoc ꝙ non ꝓſequit̉ delectatōnes tactus qͣꝫ ex hocꝙ non fugit triſticias contrarias. vt pꝫ in. iij. ethi.Ad ſeptimum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ dolor exterior ſit maior qͣꝫ dolor cordis interior.Dolor .n. cordis exterior cauſat̉ ex cā repugnāte bone conſiſtentie corꝑis in quo ē vita. dolor aūt interior cauſat̉ exaliqͣ imaginatōne mali. cum ergo vita magis ametur qͣꝫimaginatum bonum. videt̉ ẜm p̄dicta ꝙ dolor exteriorⁱ ſitmaior qͣꝫ dolor interior. ¶ Pre. Res magis mouet qͣꝫ reiſimilitudo. ſed dolor exterior ꝓuenit ex reali coniunctōnealicuius contrarij. dolor autem interior ex ſimilitudine cō

tarij apprehenſa. ergo maiorē dolor exterior qͣꝫ dolor interior. ¶ Pre. Cauſa ex effectu cognoſcit̉. ſed dolor exteriorhabet fortiores effectus. facilius .n. homo morit̉ ꝓpter dolores exteriores qͣꝫ ꝓpter dolorem interioreꝫ. ergo exteriordolor ē maior ⁊ magis fugit̉ qͣꝫ dolor interior. ¶ Eed cōtra ē quod d̓r Eccꝭ. xxv. Omnis plaga triſticia cordis. ⁊omnis malicia nequicia mulieris. ergo ſicut nequicia mulieris alias nequicias ſuꝑat. vt ibi intendit̉. ita triſticia cordis omnem plagam exteriorem excedit. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ dolor exterior ⁊ interior tn̄ vno conueniunt. ⁊ in duobus diſferūt. Conueniunt quidem. in hoc ꝙ vterqꝫ ē motus appetitiue ꝟtutis. vt ſupra dictū ē. ſed differunt ẜm illa duoque ad triſticiam ⁊ delectatōnem requirunt̉. ẜm cauſamque ē bonum vel malum coniunctum. ⁊ ẜm apprehenſionem. Cauſe .n. doloris exterioris ē malum coniunctumquod repugnat corꝑi. cauſa autem interioris doloris eſtmalum coniunctum quod repugnat appetitui. dolor etiāextertor ſequit̉ apprepenſionem ſenſus. ⁊ ſpecialiter tactꝰ.dolor autem interior ſequit̉ apprehenſionem interiorē vl̓imaginatōnis .ſ. vel etiam rōnis. Si ergo comꝑat̉ cauſainterioris doloris ad cauſam exterioris. vna ꝑ ſe ꝑtinet adappetitum cuius ē vterqꝫ dolor. alia vero ꝑ aliud. Namdolor interior ē ex hoc ꝙ aliquid repugnat ip̄i appetitui.exterior autem dolor ex eo ꝙ repugnat appetitui. quia repugnat corꝑi. ſꝑ autem quod ē ꝑ ſe ē prius eo quod ē peraliud. vn̄ ex ꝑte iſta dolor interior p̄eminet dolori exteriori. Similiter etiam ex parte apprehenſionis. nam apprehēlio rōnis ⁊ imaginationis ē. itior qͣꝫ apprehenſio ſenſustactus. vn̄ ſimpl̓r ⁊ ꝑ ſe loquendo dolor interior potior ēqͣꝫ dolor exterior. Cuius ſiguum ē ꝙ etiam dolores exteriores aliquis voluntarie ſuſcipit. vt euiter interiorem. ⁊inqͣꝫtum non repugnat dolor exterior interiori appetituiſit quodāmodo delectabilis ⁊ iocundus interiori gaudioqn̄qꝫ tamen dolor exteriorē cum interiori dolore. ⁊ tuncdolor auget̉. non ſolum .n. interior ē maior qͣꝫ exterior. ſꝫetiam vniuerſalior. Quicquid .n. ē repugnans corꝑi pōteſſe repugnans interiori appetitui. ⁊ quicquid apprehendit̉ ſenſu. poteſt apprehendi imaginatōne ⁊ rōne. ſed nonconuertit̉. Et ideo ſignanter in auctoritate adducta d̓r. omnis plaga tri ſticia cordis ē. quia etiam dolores exteriorūplagarum ſub interiori cordis triſticia apprehenduntur.¶ Ad .i. ergo dd̓. ꝙ dolor interior poteſt etiam eſſe de hisque contrariant̉ vite. ⁊ ſic comꝑatio doloris interioris adexteriorem non ē accipienda ẜm diuerſa mala que ſuntcauſa doloris. ſed ẜm diuerſam comꝑationem huius cauſe doloris ad appetitum. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ triſticia interiornon ꝓcedit ex ſimilitudine rei apprehenſa ſic̄ ⁊ cā. non .n.homo triſtat̉ interius de ip̄a ſimilitudine apprehenſa. ſeddē re cuius ē ſimilitudo. que quidem res tanto perfectiusapprehendit̉ ꝑ aliquam ſimilitudinem. quanto ſimilitudo ē magis immaterialis ⁊ abſtracta. ⁊ ideo dolor interior ꝑ ſe loquendo ē maior tanqͣꝫ de maiori malo exiſtens.ꝓpter hoc ꝙ interiori apprehenſione magis cognoſcit̉ malum. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ immutatōnes corꝑales magis cauſant̉ ex dolore exteriori. tū qꝛ cā doloris exterioris ē corrūpens coniunctū corꝑaliter qd̓ exigit apprehenſio tactus.rū etiā qꝛ ſenſus exterior ē magis corꝑal̓ qͣꝫ ſenſus interior. ſic̄ ⁊ appetitus ſenſitiuus qͣꝫ intellectiuus. ⁊ ꝓpter hocvt ſupͣ dictū ē. ex motū appetitꝰ ſenſit ī magꝭ corpꝰ īmutatur. ⁊ ſil̓r ex dolore exteriori magis qͣꝫ ex dolore interiori.Ad octauū ſic proceditur