Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtio.XXXIIII

omnis ergo delectatio ē bona. Sed ꝯͣ ē quod d̓r Prouer. ij. Qui letant̉ male fecerint exultāt in rebus peſſimis Rn̄. dd̓. ſicut aliqui ſtoycoꝝ poſuerūt omnes delectationes eſſe malas. ita epycuri poſuerunt delectatōeꝫẜm ſe bonam. ꝯn̄s delectationes omnes bonas.qui ex hoc decepti vident̉. diſtinguebant inter idquod ē bonum ſimpl̓r. inter id quod ē bonum quo adhunc. Simpl̓r quidem bonum eſt quod ẜm ſe bonum ēContingit aūt quod ē ẜm ſe bonum huic bonumdupl̓r. Uno. qꝛ eſt ei conueniens ẜm diſpoſitionemin qua nūc eſt. que tn̄ eſt naturalis. ſicut leproſo bonūeſt qn̄qꝫ comedere aliqua venenoſa. que non ſunt ſimpl̓iconuenientia complexioni humane. Alio qꝛ id quodnon ē conueniens eſtimat̉ vt conueniens. Et qꝛ delectatōē quies appetitus in bono. ſi ſit bonum ſimpl̓r illud inquieſcit apperitus. erit ſimpl̓r delectatio. ſimpl̓r bona.Si autem non ſit bonum ſimpl̓r ſed quo ad hūc. tūc necdelectatio eſt ſimpl̓r ſed huic. nec ſimpl̓r eſt bona ſed bonaẜm quid. vel apparens bona. ¶Ad. i. dd̓. honeſtum vtile dicunt̉ ẜm rōnem. ideo nihil ē honeſtum vel vtile quod ſit bonum. delectabile autem d̓r ẜm appetitumqui qn̄qꝫ in illud tendit quod eſt conueniens rōni.ideo omne delectabile ē bonum bonitate morali. queattendit̉ ẜm rōnem. Ad. ij. dd̓. ideo delectatiorit̉ ꝓpter aliud. quia ē quies in fine. finem autem contingit bonum malum qͣꝫuis nunqͣꝫ ſit finis niſi ẜm ēbonum quo ad hunc. ita etiam ē de delectatōne. Ad. ijdd̓. hoc omnia appetunt delectationem ſicut bonum. cum delectatio ſit quies appetitus in bono ſed ſicutcontingit omne bonum quod appetit̉ ſe vere bo. ita oīs delectatio ē ſe vere bona.Ad tertium ſic procedit̉Uidet̉ nulla delectatio ſit optimū. Nulla .n. generatioeſt optimum. nam generatio pōt eſſe vltimus finis. ſꝫdelectatio conſequit̉ generationem. nam ex eo aliquidconſtituit̉ in ſuam naturam delectat̉. vt ſupra dictum eſt.ergo nulla delectatio pōt eſſe optimum. Pre. illud qd̓eſt optimum nullo addito pōt fieri melius. ſed delectatioaliquo addito fit melior. eſt .n. melior delectatio cum virtute qͣꝫ ſine ꝟtute ergo delectatio eſt optimū. Pre.id quod eſt optimum eſt vl̓r bonum. ſicut ſe bonū exn̄snam quod ē ſe eſt prius potius eo quod eſt accidensſed delectatio eſt vl̓r bonum vt dictum eſt. ergo delectatio eſt optimum. Sed ꝯͣ. beatitudo eſt optimumcum ſit finis humane vite. ſed beatitudo non ē ſine delectatione. d̓r .n. in pͣs. Adimplebis me leticia vultu tuo.de lectationes in dextera tua vſqꝫ in finem Rn̄. dd̓.Plato poſuit omnes delectationes eſſe malas ſic̄ ſtoyci. neqꝫ omnes eſſe bonas ſicut epycuri. ſed quaſdam eſſebonas. quaſdam eſſe malas. ita tamen nullū ſit ſummum bonum vel optimum. ſed qͣꝫtum ex eius rōibus dat̉intelligi in duobus deficit. In vno quidem. quia cum videret delectationes ſenſibiles corꝑales in quodā motu generatione conſiſtere. ſicut pꝫ in repletione ciborum. hmōi. eſtimauit omnes delectationes conſequi generationem motum. vn̄ cum generatio motus ſint actꝰ imꝑfecti ſequeret̉ delectatio non haberet rōnem vltimeꝑfectionis. ſed hoc manifeſte apparet falſum in delectationibus intellectualibus. aliquis .n. non ſolum delectat̉ ingeneratione ſcientie. puta cum addiſcit aut mirat̉. ſicut ſupra dictum eſt. ſed etiam in contemplando ẜm ſcientiam

iam acquiſitam. Alio vero. qꝛ dicebat optimum illudquod eſt ſimpl̓r ſummum bonum. quod .ſ. eſt ip̄m bonūquaſi abſtractum non ꝑticipatum. ſicut ip̄e deus ē ſummum bonum. nos autem loquimur de optimo in rebushumanis. optimum autem in vnaquaqꝫ re eſt vltimusfinis. Finis autem vt ſupͣdictum eſt dupl̓r d̓r .ſ. ip̄a res. vſus rei. ſicut finis auari eſt vel pecunia. vel poſſeſſio pecunie. ẜm hoc vltimus finis hominis dici pōt vel ip̄e deus qui eſt ſummum bonum ſimpl̓r. vel fruitio ip̄ius queimportat delectationem quandam in vltimo fine. hūcmodum aliqua delectatio hominis pōt dici optimum inter bona humana. Ad .i. ergo dd̓. non omnis delectatio conſequit̉ generationem. ſed alique delectationesconſequunt̉ oꝑationes ꝑf ectas. vt dictum eſt. ideo nihil ꝓhibet aliquam delectationem eſſe optimum. ſi nonomnis ſit talis. Ad. ij. dd̓. illa ꝓcedit de optimoſimpl̓r. cuius ꝑticipationem omnia ſunt bona. vnde exnullius additione fit melius. ſed in alijs bonis vl̓r veruꝫeſt quodlibet bonum ex additione alterius fit melius.qͣꝫuis poſſet dici delectatio non eſt aliquid extraneū aboꝑatōne ꝟtutis ſed ꝯcomitans ip̄am. vt in i. ethi. d̓r.Ad. iij. dd̓. delectatio habet ſit optimum ex hoceſt delectatio. ſed ex hoc ē ꝑfecta quies in optīo. vn̄ nonoportet oīs delectatio ſit optīa aut etiā bona. ſic̄ aliquaſcīa eſt oprima. tn̄ omnis.Ad quartum ſic procediturUidet̉ delectatio ſit mēſura vel regula boni malimoralis. Oīa .n. menſurant̉ primo ſui generis. vt d̓r in. xmetaphi. ſꝫ delectatio eſt primū in genere moraliū. ſꝫp̄cedūt ip̄aꝫ amor deſiderium. ē regula bonitatismalicie in moralibus. Pre. Menſurā regulā oporteteſſe vniformē. ideo motus qui ē maxīe vniformis ē me̓ſura regula oīm motuum. vt d̓r in. x. metaphi. ſed delectatio ē varia multiformis cum q̄dam eaꝝ ſint bone.q̄dam male. ergo delectatio eſt menſura regula moralium. Pre. certius iudicium ſumit̉ de effectu cauſam qͣꝫ econuerſo. ſed bonitas vel malicia oꝑationis ēbonitatis vel malicie delectationis. quia bone delectationes ſunt que conſequunt̉ bonas oꝑationes. male autemque malas. vt d̓r in. x. ethi. ergo delectationes non ſunt regula menſura bonitatis malicie in moralibus. Sꝫcontra eſt quod Augꝰ. dicit ſuꝑ illud pͣs. Scrutans corda renes deus. Finis cure cogitationis eſt delectatio adquam quis nitit̉ ꝑuenire. Et ph̓s dicit in. vij. ethi. delectatio eſt finis architectoꝝ .i. principalis. ad quem reſpicientes vnumquodqꝫ hocquidem malum. hoc autem bonum ſimpl̓r dicim Rn̄. dd̓. bonitas vel malicia moralis principaliter in volūtate conſiſtit. vt ſupͣ dictum eſt.vtrum autem voluntas ſit bona vel mala p̄cipue ex finecognoſcit̉. id autem habet̉ fine in quo voluntas quieſcitquies autem voluntatis cuiuſlibet appetitus in bono ēdelectatio. ideo ẜm delectationem voluntatis humanep̄cipue iudicat̉ homo bonus vel malus. Eſt .n. bonusvirtuoſus qui gaudet in operibus virtutum. malus autem qui in operibus malis. delectationes autem appetitꝰſenſitiui non ſunt regula bonitatis vel malicie moralis.cibus cōmuniter defectabilis eſt ẜm appetitum ſenſitiuūbonis malis. ſed voluntas bonoꝝ delectat̉ in eis ẜmuenientiam rōnis. quam non curat voluntas maloꝝ.Ad. i. dd̓. amor deſideriū ſunt priora delectatōe invia generatōis. ſꝫ delectatio ē prior ẜm rōnem finis in