QueſtioXXXIIII
ſcꝫ ſuꝑ hoc bonū qd̓ eſt oꝑatio ſuꝑuenit aliud bonū quodē delectatio. q̄ importat quietatōeꝫ appetitus in bono preſuppoſito. Scd̓o mō ex ꝑte cauſe agētis. nō qͥdē directe.qꝛ ph̓s dic̄ in. x. ethi. ꝙ ꝑficit oꝑatōeꝫ delectatio. nō ſic̄ medicus ſanū. ſed ſic̄ ſanitas. indirecte aūt inqͣꝫtū .ſ. agēs. qꝛdelectat̉ in ſua actōe. vehemētius attendit ad ip̄am. ⁊ diligentius eā oꝑat̉. ⁊ ẜm hoc d̓r in. x. ethi. ꝙ delectatōnes adaugēt ꝓprias oꝑatōes ⁊ impediūt extraneas. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ non oīs delectatio impedit actū rōnis. ſed delectatio corꝑalis q̄ nō conſequit̉ actū rōis. ſed actū concupiſcibilis qui ꝑ delectatōeꝫ auget̉. delectatio aūt q̄ conſequit̉actū rōis fortificat rōis vſum. ¶Ad. ij dd̓. ꝙ ſic̄ d̓r in. ij.phi. ꝯtingit ꝙ duo ſibi inuicē ſunt cā. ita ꝙ vnū ſit cā efficiens. ⁊ aliud cā finalis alterius. ⁊ ꝑ hūc modū oꝑatiocauſat delectatōeꝫ ſic̄ cā efficiens. delectatio aūt ꝑficit oꝑationem ꝑ modū finis. vt dictum ē. ¶ Ad. iij. pꝫ reſponſio ex dictis.¶ Queſtio. XXXIIII.Einde conſiderādūeſt de bonitate ⁊ malicia delectatōnū. Et circahoc querunt̉ qͣttuor. Primo vtꝝ oīs delectatio ſit mala. Scd̓o dato ꝙ nō. vtꝝ oīs delectatio ſit bona.Tertio vtꝝ aliqͣ delectatio ſit optima. Quarto vtꝝ delectatio ſit mēſura vel regula. ẜm quā iudicet̉ bonū vel maſum in moralibus.Ad primum ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ oīs delectatio ſit mala. Illud .n. qd̓ corrumpitprudentiā ⁊ impedit rōis vſum. videt̉ eē ẜm ſe malū. qꝛbonum hoīs ē ẜm rōnem eē. vt Diony. dic̄. iiij. cap̄. de di.no. ſed delectatio corrūpit prudentiā ⁊ impedit rōis vſuꝫ⁊ tāto magis qͣꝫto delectatōes ſunt maiores. vn̄ in delectatōnibꝰ venereis q̄ ſunt maxīe. impoſſibile ē aliqͥd intelligere. vt d̓ in. vij. ethi. Et Hiero. etiā dic̄ ſuꝑ Maith. ꝙillo tꝑe qͦ ꝯiugales actus gerunt̉ pn̄tia ſancti ſpūs nō dabit̉. etiā ſi ꝓpheta videat̉ eē qui officio generatōis obſeqͥt̉.gͦ delectatio ē ẜm ſe malū. gͦ oīs delectatio mala. ¶ Pre.illud qd̓ fugit ꝟtuoſus ⁊ ꝓſequit̉ aliqͥs deficiēs a ꝟtutevidet̉ eē ẜm ſe malū ⁊ fugiendū. qꝛ vt d̓r in. x. ethi. ꝟtuoſus ē quaſi menſura ⁊ regula hūanoꝝ actuū. Et apl̓s dic̄i. ad Corinth. ij. Spūalis iudicat oīa. ſed pueri ⁊ beſtie inquibus nō ē ꝟtus ꝓſequunt̉ delectatōnes. fugit autemeas tꝑatus. gͦ delectatōnes ẜm ſe ſunt male ⁊ fugiende.¶ Pre. ꝟtus ⁊ ars ſunt circa difficile ⁊ bonum. vt d̓r in. ijethi. ſed nulla ars ordinata ē ad delectationem. gͦ delectatio nō eſt aliqͥd bonum. ¶ Sed ꝯͣ eſt qd̓ in pͣs. d̓r. Delectare in dūo. cum igit̉ ad nihil mali auctoritas diuina inducat. videt̉ ꝙ nō oīs delectatio ſit mala. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſicut d̓r in x. ethi. Aliqui poſuerunt omnes delectatōes eēmalas. cuius rō videt̉ fuiſſe qꝛ intentionem ſuam referebāt ad ſolas delectatōes ſenſibiles ⁊ corꝑales. q̄ ſunt magis manifeſte. nā ⁊ in ceteris intelligibilia a ſenſibilibusantiqͥ philoſophi nō diſtinguebāt. nec intellectū a ſenſu.vt d̓r in li. de aīa. Delectatōnes aūt corꝑales arbitrabant̉dicendum omnes eſſe malas. vt ſic homines qui ad delectationes immoderatas ſunt ꝓni. a delectationibus ſe retrahentes ad medium ꝟtutis ꝑueniant. Sed hec exiſtimatio nō fuit conueniens. cum .n. nullus poſſit viuere ſinealiqua ſenſibili ⁊ corꝑali delectatōe. ſi illi qui docent omnes delectationes eē malas dep̄hendant̉ aliquas delectationes ſuſciꝑe magis homines ad delectationes erunt ꝓcliues exemplo opeꝝ. ꝟboꝝ docttina p̄termiſſa. In oꝑatio
nibus .n. ⁊ paſſionibꝰ hūanis in quibꝰ exꝑientia plurimūvalet. magis mouēt exempla qͣꝫ ꝟba. Dicendum ē gͦ aliqͣs delectatōes eē bonas ⁊ aliquas eē malas. Eſt .n. delectatio quies appetitiue ꝟtutis in aliquo bono amato. ⁊ cōſequens aliquam oꝑationem. Un̄ huius rō duplex accipi pōt. Una quidem ex ꝑte boni in quo aliquis quieſcensdelectat̉. bonū .n. ⁊ malū in moralibꝰ d̓r ẜm ꝙ conuenit rōni vel diſcordat ab ea. vt ſupͣ dictum ē. Sic̄ in rebꝰ naturalibus aliquid d̓r naturale ex eo ꝙ nature conuenit. innaturale vero ex eo ꝙ ē a natura diſcordans. Sic̄ igit̉ in naturalibus ē quedam quies naturalis. que .ſ. ē ex eo quod cōuenit nature. vt cum graue quieſcit deorſum. ⁊ quedā innaturalis que ē in eo quod repugnat nature. ſic̄ cum graue quieſcit ſurſum. Ita ⁊ in moralibus ē delectatio bōa.ẜm ꝙ appetitus ſuꝑior aut inferior requieſcit in eo quodconuenit rōi. ⁊ quedam mala ex eo ꝙ quieſcit in eo quoda rōe diſcordat ⁊ a lege dei. Alia rō accipi pōt ex ꝑte oꝑationum. quaꝝ quedam ſunt male. ⁊ quedam bone. oꝑatōnibus aūt magis ſunt affines delectatōnes que ſunt eisconiuncte qͣꝫ ꝯcupīe que tꝑe eas p̄cedunt. vn̄ cum ꝯcupīebonaꝝ oꝑotionum ſint bone. malaꝝ vero male. multo magis delectationes bonaꝝ oꝑationum ſunt bone. malaꝝ vero male. ¶ Ad. i. gͦ dd̓. ꝙ ſic̄ ſupͣ dictum ē. Delectationesque ſunt de actu rōnis non impediunt rōnem. neqꝫ corrūpunt prudentiā. ſed delectatōnes extranee cuiuſmōi ſuntdelectationes corꝑales. que qͥdem rōnis vſum impediūtſicut ſupra dictum ē. ⁊ ꝑ contrarietatem appetitus qͥ quieſcit in eo quod repugnat rōni. ⁊ ex hoc habet delectatio ꝙſit moraliter mala. vel ẜm quādam ligationem rōnis. ſic̄in concubitu coniugali. delectatio qͣꝫuis ſit in eo quod conuenit rōni. tamen impedit rōis vſum ꝓpter corꝑalem trāſmutationem adiunctam. ſed ex hoc non ꝯſequit̉ maliciāmoralem. ſic̄ nec ſomnus quo ligat̉ vſus rōnis. moraliterē malus ſi ſit ẜm rōnem receptus. nam ⁊ ip̄a rō hoc habetvt qn̄qꝫ rōnis vſus intercipiat̉. dicimus tamen ꝙ hmōi ligamentum rōnis ex delectatione in actu cōiugali. ⁊ ſi nōhabeat maliciam moralem. qꝛ nō ē peccatum mortale necveniale. ꝓuenit tamen ex quadeꝫ morali malicia .ſ. ex peccato primi parentis. nam hoc in ſtatu innocentie non eratvt pꝫ ex his que in primo dicta ſunt. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ tꝑatus non fugit omnes delectatiōes. ſed immoderatas ⁊ rōni nō conuenientes. ꝙ aūt pueri ⁊ beſtie delectatōes conſequunt̉. nō on̄dit eas vl̓r eſſe malas. qꝛ in eis ē naturalisappetitus a deo qui mouet̉ in id quod ē ei conueniēs. vAd. iij. dd̓. ꝙ nō oīs boni ē ars. ſed exterioꝝ factibiliū. vtinfra dicet̉. Circa oꝑationes autem ⁊ paſſiones que ſuntin nobis magis ē prudentia ⁊ ꝟtus qͣꝫ ars. ⁊ tamen aliqͣars ē factiua delectationis .ſ. pulmentaria ⁊ prgmentariavt d̓r in. vij. ethi.Ad ſcd̓m ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ oīs delectatio ſit bona. Sic̄ .n. in principio dictum ē. bonū in tria diuidit̉ .ſ. honeſtum vtile. ⁊ delectabile. ſꝫ boneſtū omne ē bonū. ⁊ ſil̓r omne vtile. gͦ ⁊ omnis delectatio ē bona. ¶ Pre. Illud ẜm ſe ē bonū qd̓ nō querit̉ꝓpter aliud. vt d̓r in i. ethi. ſꝫ delectatio nō q̄rit̉ ꝓpter alid̓ridiculū .n. videt̉ ab aliqͦ querere qͣre vult delectari. gͦ delectatio ē ꝑ ſe bena. ſed quod ꝑ ſe p̄dicat̉ de aliquo. vl̓r p̄dicat̉ de eo. ergo omnis delectatio ē bona. ¶ Pre. Id qd̓ab oībus deſiderat̉ videt̉ eſſe ꝑ ſe bonum. nam bonum ēqd̓ oīa appetūt. vt d̓r in. i ethi. ſꝫ omnes appetūt aliquamdelectatōeꝫ. etiā pueri ⁊ beſtie. igit̉ delectatio ē ẜꝫ ſe bonū