Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXXVI

ſi ordinē omniū paſſionū ẜm viā generatōnis ſcire velimus pͥmo occurrunt amor odiū. ſcd̓o deſideriū fuga.tertio ſpes deſꝑatio. qͣrto tīor audatia. quinto ira. ſexto vltīo gaudiū triſticia. ꝯſequunt̉ ad oēs paſſiōes. vtd̓r in. ij. ethi. ita tn̄ amor ē prior odio. deſideriū fuga.ſpes deſꝑatōe. tīor audacia. gaudiū qͣꝫ triſticia. vt exdictis colligi pōt. Ad i. ergo dd̓. qꝛ ira cauſat̉ ex alijspaſſionibꝰ ſic̄ effectus a cauſis p̄cedētibꝰ. ab eo tanqͣꝫ amanifeſtiori denoīat̉ potētia. Ad. ij. dd̓. arduū ēro accedēdi vel appetēdi. ſꝫ potius bonū. ſpes directius reſpicit bonū ē prior. qͣꝫuis audacia aliqn̄ ſit in magis arduū vel etiā ira. Ad. iij. dd̓. appetitus pͥmoſe mouet̉ in bonū ſicut in ꝓpriū ob̓m. ex hoc cāt̉ recebat a malo. ꝓportionat̉ .n. motus appetitiue ꝑtis. non quidem motui naturali ſꝫ intētōi nature. priꝰ intēdit finēqͣꝫ remotōeꝫ ꝯͣrij. q̄rit̉ niſi ꝓpter adeptionē finis.Ad quartum ſic procedit̉.Uidet̉ ſint iſte qͣttuor p̄ncipales paſſiones. gaudiū triſticia. ſpes tīor. Aug.n. xiiij. de ci. dei. ponit ſpemſꝫ cupiditatē loco eiꝰ. Pre. in paſſionibꝰ aīe ē duplex ordo .ſ. intētōis ꝯſecutōis ſeu generatōis. aut prīcipalespaſſiones accipiunt̉ ẜm ordinē intētōis. ſic tm̄ gaudiuꝫ triſticia ſunt finales erūt principales paſſiones. aut ẜꝫordine ꝯſecutōis ſeu generatōis. ſic erit amor principal̓paſſio. nullo dn̄t dici qͣttuor paſſiones iſte principales. gaudiū triſticia. ſpes tīor. Pre. ſic̄ audacia cāt̉ex ſpe. ita tīor ex deſꝑatōe. aut ergo ſpes deſꝑatio dn̄t poni principales paſſiones tanqͣꝫ cāe. aut ſpes audacia tanqͣꝫ ſibij p̄is affines. Sꝫ ꝯͣ ē illud qd̓ Boe. in li. de ꝯſo.enuerās qͣttuor principales paſſiones dic̄. Gaudia pellepelle timorē. ſpemqꝫ fugato. nec dolor adſit. Rn̄. dd̓.he qͣttuor paſſiones cōiter principales eſſe dicunt̉. quarūdue .ſ. gaudiū triſticia principales dicunt̉. qꝛ ſunt ꝯpletiue finales ſimpl̓r reſpectu oīm paſſionū. vn̄ ad omnespaſſiones ꝯſequunt̉. vt d̓r in. ij. ethi. Ti mor autem ſpesſunt principales. qͥdem qͣi completiue ſimpl̓r. ſed qꝛſunt cōpletiue in genere motus appetitiui ad aliquid.re pectu boni incipit motus in amore. ꝓcedit in deſiderium terminat̉ in ſpe. reſpectu ꝟo mali incipit in odio.ꝓcedit ad fugā. terminat̉ in tīore. ſolet haꝝ quattuor paſſionū nūerus accipi ẜm dr̄iaꝫ pn̄tis futuri. motuſem̄ reſpicit futuꝝ. ſꝫ quies eſt in aliqͦ pn̄ti. De bono igit̉pn̄ti ē gaudiū. de malo pn̄ti ē triſticia. de bono futuro eſtſpes. de malo futuro ē timor. om̄s aūt alie paſſiones queſunt de bono vel malo pn̄ti vel futuro. ad has completiuereducunt̉. Un̄ etiā a qͥbuſdā dicunt̉ principales he p̄dicte qͣttuor paſſiones. qꝛ ſunt generales. qd̓ quidē veꝝ eſt ſiſpes tior deſignāt motū appetitus cōiter tendentē in aliquid appetēdum vel fugiēdum Ad i. ergo dd̓. Aug.ponit deſideriū vel cupiditatē loco ſpei inqͣꝫtū ad idē ꝑtinere vident̉ .i. ad bonū futuꝝ. Ad. ij. dd̓. paſſionesiſie dicunt̉ principales ẜm ordinē intētōis cōplemēti. qͣꝫuis tīor ſpes ſint vltime paſſiones ſimpl̓r. tamēſunt vltīe in genere paſſionū tendentium in aliud quaſiin futuꝝ. nec pōt eſſe inſtātia niſi de ira. tn̄ pōt poniprincipal̓ paſſio. qꝛ ē qͥdam effectus audacie. pōt eſſepaſſio principal̓. vt infra dicet̉. Ad. iij. dd̓. deſperatioimportat receſſum a bono. qd̓ eſt qͣi accn̄s. audacia importat acceſſum ad malū. qd̓ etiā ē accn̄s he paſſiones pn̄t eſſe principales. qꝛ qd̓ ē accn̄s non pōt diciprincipale. ſic etiā nec ira pōt dici paſſio principalis.

ꝯſequit̉ audaciam. Queſtio. XXVI.Onſequenter ꝯfiderandū ē de paſſionibꝰ aīe in ſpāli. primo depaſſionibꝰ ꝯcupiſcibil̓. ſcd̓o de paſſionibꝰ iraſcibil̓. Prima ꝯfideratio erit triꝑtita. Nam primo ꝯſiderabimꝰ de amore odio. Scd̓o de ꝯcupīa fuga. Tertiode delectatōe triſticia. Circa amorē ꝯſiderāda ſunt tria.Primo de ip̄o amore. Scd̓o de amoris. Tertio de effectibꝰ eiꝰ. Circa primū q̄runt̉ qͣttuor. Primo vtꝝ amor ſicin ꝯcupiſcibili. Scd̓o vtꝝ amor ſit paſſio. Tertio vtruꝫamor ſit idē qd̓ dilectio. Quarto vtꝝ amor cōueniēter diuidat̉ in amorē amicitie in amorē concupīe.Ad primū ſic procediturUidet̉ amor ſit ī ꝯcupiſcibili. d̓r .n. Sap̄. viij. Hācſcꝫ ſapīaꝫ amaui exqͣſiui a iuuētute mea. ſꝫ ꝯcupiſcibilis ſit ꝑs appetitus ſenſitiui pōt tēdere in ſapīaꝫꝯp̄hendit̉ ſenſu amor ē in ꝯcupiſcibili. Pre. amorvidet̉ eſſe idē cuilibet paſſioni. Dic. n. Augꝰ. in. xiiij. de ci.dei. Amor inhiās hr̄e qd̓ amat̉ cupidi tas ē id aūt hn̄s. eoqꝫ fruēs leticia. fugiēs qd̓ ei aduerſat̉ tīor ē. idqꝫ ſi acciderit ſentiēs tri ſticia ē. ſꝫ oīs paſſio ē in ꝯcupiſcibili. ſꝫtīor etiā hic enūeratꝰ ē in iraſcibili. ē ſimpl̓r dd̓. amor ſit in ꝯcupiſcibili. Pre. Diony. ī. iij. c. de di. no. ponit quēdā amorē naturale. ſꝫ amor natural̓ magis videt̉pertinere ad vires naturales ſunt aīe vegetabil̓. amor ſimpl̓r ē in ꝯcupiſcibili. Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ ph̓s dic̄ in. ij. topico. amor ē in ꝯcupiſcibili. Rn̄. dd̓. amorē aliqͥdad appetitum ꝑtinens cum vtriuſqꝫ obiectum ſit bonū.vn̄ ẜm differentiam appetitus ē dr̄ia amoris. eſt. n q̄damappetitus conſequēs apprehenſionem ip̄ius appetētisſed alterius. hmōi d̓r appetitus naturalis. res .n. naturales appetunt quod eis conuenit ẜm ſuam naturam.per apprehenſionem ꝓpriam. ſed apprehenſionem inſtituentis naturam. vt in primo libro dictum eſt. Alius autem eſt appetitus conſequens apprehenſionem ip̄ius appetentis. ſed ex neceſſitate non ex iudicio libero. talis eſtappetitus ſenſitiuus in brutis. qui tamen in hominibusaliquid libertatis ꝑticipat inquantum obedit rōni. Aliusautem eſt appetitus conſequens apprehenſionem appetentis ẜm liberum iudicium. talis eſt appetitus rōnal̓ ſiueintellectiuus qui d̓r voluntas. In vnoquoqꝫ autem hoꝝappetituum amor d̓r illud quod eſt principium motus tedentis in finem amatum. In appetitu autem naturaliprincipium hmōi motus eſt connaturalitas appetētis adid in quod tendit. que dici poteſt amor naturalis. ſicut ipſa connaturalitas corporis grauis ad locum medium eſtper grauitatem. poteſt dici amor naturalis. ſimilitercoaptatio appetitus ſenſitiui vel voluntatis ad aliquod bonum. id eſt. ip̄a complacentia boni dicitur amor ſenſitiuus vel intellectiuus ſeu rationalis. Amor igitur ſenſitiuus eſt in appetitu ſenſitiuo. ſicut amor intellectiuus inintellectiuo appetitu. pertinet ad concupiſcibilem. quiadicitur per reſpectum ad bonum abſolute. non per reſpectum ad arduum. quod eſt obiectum iraſcibilis. Adprimum ergo dicendum auctoritas illa loquitur de amore intellectiuo vel rationali. Ad ſecundum dicendum amor dicitur eſſe timor. gaudium. cupiditas.triſticia. non quidem eſſentialiter ſed cauſaliter. Adtertium dicendum. amor naturalis non ſolum ē in viribus aīe vegetatiue. ſed in oībus potētijs aīe. etiam in