Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Que ſtioXXV

vicē mal̓ comp̄hendit̉ vt bonū. iratus hoc ꝯſecutꝰ fuerit gaudet̉. ſic manifeſtū ē oīs paſſio iraſcibil̓ termīatur ad paſſionē ꝯcupiſcibil̓ ꝑtinentē ad qͣetē .ſ. vel ad gaudiū. vel ad triſticiā. ſꝫ ſi ꝯꝑent̉ paſſiones iraſcibil̓ ad paſſiones ꝯcupiſcibil̓ importāt motū. ſic manifeſte paſſiōesꝯcupiſcibil̓ ſunt priores. eo paſſiones iraſcibil̓ adduntſupͣ paſſiones ꝯcupiſcibil̓. ſic̄ ob̓m iraſcibil̓ addit ſup̄obiectū concupiſcibil̓ arduitatē ſiue difficultatē. ſpes .n.ſupͣ deſideriū addit quendā conatū quandā eleuatōneꝫ ad ꝯſequēdū bonū arduū. ſi l̓r tīor addit ſupͣ fugā ſeuaboīatōeꝫ quandā de p̄ſſionē ꝓpter difficultatem mali.Sic ergo paſſiones iraſcibil̓ medie ſunt inter paſſionesconcupiſcibil̓ important motū in bonū vel in malum.inter paſſiones concupiſcibil̓ importāt quietē in bonovel malo. Et ſic pꝫ paſſiones iraſcibil̓ principiū hn̄t apaſſionibꝰ concupiſcibil̓. in paſſionibꝰ concupiſcibil̓ terminant̉. ¶Ad .i. ergo dd̓. illa ꝓcederet ſi de rōe obiecti cōcupiſcibilis eſſet aliquid oppoſitū arduo. ſic̄ de rōneobiecti iraſcibil̓ ē ſit arduū. ſꝫ qꝛ obiectū concupiſcibil̓eſt bonū abſolute. prius naturaliter ē qͣꝫ obiectū iraſcibil̓ſic̄ cōe ꝓprio. Ad. ij. dd̓. remouēs ꝓhibens eſt mouēs ſe. ſꝫ accn̄s. nūc aūt loquimur de ordine paſſionū ſe. Et p̄terea iraſcibil̓ remouet ꝓhibens quietē concupiſcibil̓ in ſuo obiecto. vn̄ ex hoc ſequit̉ niſi paſſionesiraſcibilis p̄cedūt paſſiones concupiſcibilis ad quietē ꝑtinētes de quibus etiā tertia ꝓcedit.Ad ſcd̓m ſic proceditur.Uidet̉ amor ſit prima paſſionum cōcupiſcihil̓. Uisem̄ concupiſcibilis a ꝯcupīa denoīat̉. ē eadem paſſio cuꝫdeſiderio. ſed denoīatio fit a potiori. vt d̓r in. ij. de aīa. ergoꝯcupīa ē potior amore. Pre amor vnionē quādam importat. eſt .n. vis vnitiua concretiua. vt Diony. dic̄. iiij. c.de di. no. ſꝫ ꝯcu pīa vel deſideriū ē motus ad vnionē reicupite vel deſiderate. ꝯcupīa ē prior amore. Pre. ēprior effectu. ſꝫ delectatio eſt qn̄ꝫ amoris. qͥdam .n. ꝓpt̉delectationē amāt. vt d̓r in viij. ethi. ergo delectatio ē prior amore. ergo prima inter paſſiones concupiſcibilis ēamor. Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ Aug. dic̄ in. xiiij. de ci. dei. oēs paſſiones ex amore cauſant̉. amor .n. inhiās hr̄e qd̓ amat̉ cupiditas ē. id aūt hn̄s. eoqꝫ fruēs leticia ē. amor ergo ē prima paſſionū concupiſcibilis. Rn̄. dd̓. obiecta concupiſcibilis ſunt bonū malū. naturaliter aūt ē prius bo malo eo malū ē priuatio boni. vn̄ oēs paſſionesrum obiectū ē bonū natura liter ſunt priores paſſionibusquaꝝ obiectū eſt malū vnaq̄qꝫ .ſ. ſua paſſione oppoſita. qꝛem̄ bonū q̄rit̉ ideo refutat̉ oppoſitū malū. bonū aūt hꝫnem finis. qui qͥdem ē prior in intentōe. ſꝫ ē poſterior ī executione. Pōt ergo ordo paſſionū concupiſcibil̓ attendi velẜm intentionē. vel ẜm conſecutōeꝫ. ẜm qͥdem conſecutionem illud ē prius qd̓ primo fit in eo qd̓ tēdit ad finē. manifeſtū eſt aūt qd̓ tēdit ad finē aliquē. primo qͥdē haptitudinē ſeu ꝓportionē ad finē. nihil .n. tēdit in finēꝓportionatū ſcd̓o ad finē. tertio quieſcit in fine pꝰ eiꝰconſecutōeꝫ ip̄a aūt aptitudo ſiue ꝓportio appetitus ad bo ē amor. qui nihil aliud eſt qͣꝫ complacētia boni. motusaūt ad bonū eſt deſideriū vel ꝯcu pīa. quies aūt in bono ēgaudiū vel delectatio. ẜm hūc ordinē amor p̄cedit deſideriū. deſideriū p̄cedit delectatōeꝫ. ſꝫ ẜm ordinē intētionis ē ecōuerſo. delectatio intēta cat deſideriū amorē.delectatio .n. ē fruitio boni. qͦdāmō ē finis ſic̄ ip̄m bo. vt ſupͣ dictū ē. Ad i. dd̓. hoc noīat̉ aliquid

ẜm nobis innote ſcit. voces .n. ſunt ſigna intellectuumẜm ph̓m. nos aūt vt plurimū effectū cognoſcimꝰ cām.effectus aūt amoris qn̄ qͥdē habet̉ ip̄m amatū. ē delectatioqn̄ ꝟo habet̉. ē deſideriū vel ꝯcupīa. vt aūt Augꝰ. dic̄ inx. de tri. Amor magis ſentit̉ ꝓdit indigētia. Un̄ int̓oēs paſſiones concupiſcibil̓ magis ē ſenſibil̓ concupīa.ꝓpter hoc ab ea denoīat̉. potētia. Ad. ij. dd̓. duplex eſtvnio amati ad amātem. Una qͥdē realis ẜm coniunctōeꝫad rem ip̄am. talis vnio ꝑtinet ad gaudium vel delectationem que ſequit̉ deſiderium. Alia aūt eſt vnio affectiuaẜm .ſ. aliquid hꝫ aptitudinem vel ꝓportionem. ꝓut .ſ.ex hoc aliquid hꝫ aptitudi nem ad alterum inclinationem iam ꝑticipat aliquid eius. ſic amor vnionem importat. que quidem vnio p̄cedit motum deſiderij. Ad. iij.dd̓. delectatio cāt amorē ẜm ē prior in intentioneAd tertium ſic procedit̉Uidetur ſpes non ſit prima inter paſſiones iraſcibilis.Uis enim iraſcibilis ab ira denominatur. cum ergo denominatio fiat a potiori videtur ira ſit potior prior qͣꝫſpes. Pre. arduum eſt obiectū iraſcibilis. ſꝫ magis videt̉ eſſe arduum aliquis conet̉ ſuꝑare malu ꝯͣriū qd̓ īminet vt futuꝝ qd̓ ꝑtinet ad audaciā. vel qd̓ iniacet vtpn̄s qd̓ ꝑtinet ad irā. qͣꝫ conet̉ acqͥrere ſimpl̓r aliqd̓ bo. ſil̓r magis videt̉ eſſe arduū qd̓ conet̉ vincere maluꝫpn̄s qͣꝫ malū futuꝝ. ergo ira videt̉ potior paſſio qͣꝫ audacia. audacia qͣꝫ ſpes. ſic ſpes videt̉ prior. Pre.prius occurrit in motu ad finē receſſus a termīo qͣꝫ acceſſus ad terminū. ſꝫ tīor deſperatio important receſſuꝫ abaliqͦ audacia aūt ſpes importāt acceſſum ad aliqͥd. ergotīor deſperatio ꝓcedūt ſpem audaciā. Sꝫ ꝯͣ. qͣꝫto aliquid ē ꝓpinquiꝰ primo tāto ē priꝰ. ſꝫ ſpes ē ꝓpinq̇or amori qui eſt prima paſſionum. ergo ſpes eſt prior inter omēspaſſiones iraſcibilis. Rn̄. dd̓. ſicut iam dictum eſttoēs paſſiones iraſcibilis importāt motum in aliquid. motus aūt in aliquid iraſcibili pōt cāri ex duobꝰ. Uno exſola aptitudine ſeu ꝓportōe ad finē. ꝑtinet ad amorem.vel odium. Alio ex pn̄tia ip̄ius. boni vel mali. ꝑtinet ad triſticiam vel gaudium. qͥdem ex pn̄tia bonicauſat̉ aliqͣ paſſio in iraſcibili vt dictū ē. ſꝫ ex pn̄tia malitur paſſio ire. qꝛ igit̉ in via generatōis ſeu conſecutōnisportio vel aptitudo ad finē p̄cedit cōſecutionē finis. indeē ira inter oēs paſſiones iraſcibil̓ ē vltīa ordine generationis. inter alias aūt paſſiones iraſcibilis que importantmotum conſequētem amorem vel odium boni vel mali.oportet paſſiones quaꝝ obiectum eſt bonum .ſ. ſpesdeſperatio. ſint naturaliter priores paſſionibus qͣꝝ obiectum eſt malū .ſ. audacia tīore. ita tn̄ ſpes eſt prior deſperatōe. qꝛ ſpes eſt motus in bonū ẜm rōnē boni quodſua rōe eſt abſtractū. eſt motus in bonū ſe. deſperatio autem eſt receſſus a bono qui non competit bono ẜm eſt bonum. ſed ẜm aliquid aliud. vnde eſt quaſi per accidens. eadem ratione timor cum ſit receſſus a malo eſtprior qͣꝫ audacia. autem ſpes deſperatio ſint naturaliter priores qͣꝫ timor audacia. ex hoc manifeſtum eſt. ſicut appetitus boni eſt ratio quare vitetur malum. ita etiam ſpes deſperatio ſunt ratio timoris audacie. Namaudacia conſequitur ſpem victorie. timor conſequiturdeſperationem vincendi. ira autem conſequitur audaciam. nullus enim iraſcitur vindictam appetens niſi audeat vindicare. ẜm Auicē. dic̄ in. vi. de naturalibꝰ. Sicergo pꝫ ſpes eſt prima inter omnes paſſiones iraſcibilis.