QueſtioXXVIII

Alia ꝟo ẜm acceſſum ⁊ receſſum ab eodē termīo. In paſſionibꝰ quidē ꝯcupiſcibil̓ inuenit̉ prima ꝯͣrietas tm̄ q̄ .ſ. ēẜm obiecta. In paſſionibꝰ aūt iraſcibil̓ inuenit̉ vtraqꝫ. cꝰrō eſt. qꝛ obiectū ꝯcupiſcibil̓. vt ſup̄ dictū eſt. ē bonū velmalū ſenſibile abſolute. Bonū aūt inqͣꝫtum bonū nō poteſt eē terminus vt a qͦ. ſꝫ ſolū vt ad quem. qꝛ nihil refugitbonum inqͣꝫtum bonum. ſꝫ oīa appetūt ip̄m. Sil̓r nihilappetit malum inqͣꝫtum hmōi. ſed omnia fugiunt ip̄m. ⁊ꝓpter hoc malum non hꝫ rōnem termini ad quem. ſed ſolum termini a quo. Sic igit̉ omnis paſſio concupiſcibilisreſpectu boni eſt vt in ip̄m. ſicut amor. deſiderium. ⁊ gaudium. Omnis vero paſſio reſpectu mali eſt vt ab ip̄a. ſicutodium. fuga. ſeu aboīatio ⁊ triſticia. Un̄ in paſſionibꝰ cōcupiſcibilis non pōt eē ꝯͣrietas ẜm acceſſum ⁊ receſſumab eodem obiecto. ſed obiectum iraſcibilis eſt ſenſibile bonum vel malum. nō quidem abſolute ſed ſub rōe difficultatis vel arduitatis. vt ſupͣ dictum eſt. Bonum autē arduum ſiue difficile hꝫ rōnem vt in ip̄m tendat̉ inqͣꝫtum ēbonum. quod ꝑtinet ad paſſionem ſpei. ⁊ vt ab ip̄o recedat̉ inqͣꝫtum eſt arduum ⁊ difficile. quod ꝑtinet ad paſſionem deſperationis. Sil̓r malum arduum hꝫ rōnem vtvitet̉ inqͣꝫtum eſt malum. ⁊ hoc ꝑtinet ad paſſionem timoris. hꝫ etiā rōnem vt in ip̄m tendat̉. ſicut in quoddaꝫarduum. ꝑ quod .ſ. aliquid euadit ſubiectionem mali. ⁊ ſictendit in ip̄m audacia. Inuenit̉ ergo in paſſionibus iraſcibilis contrarietas ẜm ꝯͣrietatem boni vel mali. ſicut inter ſpem ⁊ timorem. Et iterum ẜm acceſſum ⁊ receſſumab eodem termino. ſicut inter audaciā ⁊ timorem. Et perhoc pꝫ reſponſio ad obiecta.Ad tertium ſic ꝓceditur.Uidet̉ ꝙ omnis paſſio aīe habeat aliquid ꝯͣriū. Omīs .n.paſſio aīe vel eſt in iraſcibili vel in concupiſcibili. ſicut ſupͣdictū ē. ſed vtreqꝫ paſſiones hn̄t ꝯͣrietatem ſuo mō. gͦ oīspaſſio aīe hꝫ ꝯͣriū. ¶ Pre. oīs paſſio aīe hꝫ bonū vel malū ꝓ obiecto. q̄ ſunt obiecta vl̓r appetitiue ꝑtis. ſꝫ paſſioni cuius obiectū eſt bonū opponit̉ paſſio cꝰ obiectu ē malum. ergo omnis paſſio hꝫ contrarium. ¶ Pre. omīs paſſio aīe eſt ẜm acceſſum vel ẜm receſſum. vt dictum eſt. ſedcui libet acceſſui contrariat̉ receſſus ⁊ econuerſo. ergo omnis paſſio anime hꝫ contrarium. ¶ Sed contra. ira eſt q̄dam paſſio aīe. ſed nulla paſſio ꝯͣria ponit̉ ire. vt pꝫ ī. iiij.ethi gͦ nō omnis paſſio hꝫ contrarium. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſingulare eſt in paſſione ire ꝙ nō pōt habere ꝯͣriū. neqꝫ ẜmacceſſum. neqꝫ etiā ẜm receſſum. neqꝫ ẜm ꝯͣrietatem boni vel mali. Cauſat̉ .n. ira ex malo difficili iam iniacente.ad cꝰ pn̄tiam neceſſe eſt ꝙ aut appetitus ſuccumbat. ⁊ ſicnō exit terminos triſticie que eſt paſſio cōcupiſcibilis. authꝫ motum ad inuadēdum malum leſiuum. quod ꝑtinetad iram. motum autem ad fugiendum habere nō pōt. qꝛiā malum ponit̉ pn̄s vel p̄teritū. ⁊ ſic motui ire nō ꝯͣriat̉aliqͣ paſſio ẜm ꝯͣrietatem acceſſus vel receſſus. Sil̓r necẜm ꝯͣrietatem boni ⁊ mali. qꝛ malo iam iniacenti opponitur bonum iā adeptum qd̓ iam nō pōt habere rōnem ardui vel difficilis. nec poſt adeptōeꝫ boni remanet aliꝰ motus. niſi quietatio appetitus in bono adepto. q̄ ꝑtinet adgaudiū qd̓ ē paſſio ꝯcupiſcibil̓. Un̄ motꝰ ire nō pōt hr̄ealiquē motū aīe ꝯͣriū. ſꝫ ſolūmō opponit̉ ei ceſſatio a motu. ſicut philoſophus dicit in ſua rhetorica ꝙ miteſcere opponitur ei quod eſt iraſci. quod non eſt oppoſitum contrarie. ſed negatiue vel priuatiue. Et per hoc patet reſponſioad obiecta.

Ad quartum ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ nō poſſint in aliqͣ potētia eē paſſiōes ſpē differētes ⁊ nō ꝯͣrie ad inuicē. paſſiones .n. aīe differūt ẜm obiecta. obiecta āt paſſionū aīe ſunt bonū ⁊ malū. ẜm qͦꝝ dr̄iaꝫpaſſiones hn̄t ꝯͣrietatē. gͦ nulle paſſiones eiuſdē potentienō hn̄tes ꝯͣrietatē ad inuicē differūt ſpē. ¶ Pre. dr̄ia ſpc̄iē dr̄ia ẜm formā. ſꝫ oīs dr̄ia ẜm formā ē ẜm aliquā ꝯͣ rietatē. vt d̓r in. x. metaphi. gͦ paſſiones eiuſdē potētie q̄ nōſunt ꝯͣrie n̄ differūt ſpē. ¶ Pre. cū oīs paſſio aīe ꝯſiſtat inacceſſu vel receſſu ad bonū vel ad malum. neceſſe videt̉ ꝙoīs dr̄ia paſſionū aīe ſit vel ẜm dr̄iaꝫ boni vel mali. vl̓ ẜmdr̄iaꝫ acceſſus vel receſſus. vel ẜm maiorē vel minorē acceſſum vel receſſum. ſꝫ prime due dr̄ie inducūt ꝯͣrietatē īpaſſionibꝰ aīe vt dictū ē. tertia āt dr̄ia n̄ diuerſificat ſpēꝫqꝛ ſic eēt infinite ſpēs paſſionū aīe. gͦ nō pōt eē ꝙ paſſiones eiuſdē potētie aīe differūt ſpē. ⁊ nō ſint contrarie. ¶Sꝫ cōtra. amor ⁊ gaudiū differūt ſpē ⁊ ſunt in ꝯcupiſcibili. nec tn̄ contrariant̉ ad inuicē quin potius vnū ē cā alterius. gͦ ſunt aliq̄ paſſiones eiuſdē potētie q̄ n̄ differuntſpē. nec ſunt contrarie. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ paſſiones differūt ẜꝫactiua q̄ ſunt obiecta paſſionū aīe. Differētia āt actiuoꝝpōt attēdi dupl̓r. Uno mō ẜm ſpēꝫ vel naturā ip̄oꝝ actinoꝝ. ſic̄ ignis differt ab aqͣ. Alio mō ẜm diuerſam ꝟtutēactiuā. diuerſitas āt actiui vel motiui qͣꝫtū ad v̓tutē mouēdi pōt accipi in paſſionibꝰ aīe ẜm ſil̓itudinē agētiumnaturaliū. Oē .n. mouēs trahit qͦdāmō ad ſe patiēs. vela ſe repellit. Trahendo qͥdē ad ſe tria facit in ip̄o. Nā primo qͥdē dat ei inclinatōeꝫ vel aptitudinē vt in ip̄m tēdatſic̄ cū corpus leue qd̓ ē ſurſum dat leuitatē corꝑi generato ꝑ quā hꝫ inclinatōeꝫ vel aptitudinē ad hoc ꝙ ſit ſurſuꝫScd̓o ſi corpꝰ generatū ē extra locū ꝓpriū dat ei moueriad locū. Tertio dat ei qͥeſcere in locū cū ꝑuenerit. qꝛ ex eadē cā aliqͦd q̄eſcit in loco ꝑ quā mouebat̉ ad locū. ⁊ ſil̓r intelligēdū ē de cā repulſionis. In motibꝰ āt appetitiue ꝑtis bonū hꝫ qͣi ꝟtutē attractiuā. malū aūt ꝟtutē repuliſuā. Bonū ergo primo mō in potentia appetiua cāt quandā inclinationem ſeu aptitudinem ſeu connaturalitatemad bonum quod ꝑtinet ad paſſionem amoris. cui ꝑ ꝯtrarium rn̄det odium ex ꝑte mali. Scd̓o ſi bonum ſit nondum habitum dat ei motum ad aſſequēdum bonū amatum. ⁊ hoc ꝑtinet ad paſſionem deſiderij vel concupiſcentie. ⁊ ex oppoſito ex ꝑte mali eſt fuga vel abominatio. Tertio cum adeptum fuerit bouum dat appetitui quietationem quandam in ip̄o bono adepto. ⁊ hoc ꝑtinet ad delectationem vel gaudium. cui opponit̉ ex ꝑte mali dolor veltriſticia. In paſſionibus autem iraſcibilis preſupponitur quidem aptitudo vel inclinatio ad proſequendum bonum vel fugiendum malum ex concupiſcibili que abſolute reſpicit bonum vel malum. ⁊ reſpectu boni nondum adepti eſt ſpes ⁊ deſperatio. reſpectu autem mali nondum iniacentis eſt timor ⁊ audacia. reſpectu autem boni adeptinon eſt aliqua paſſio in iraſcibili. quia iam non habet rationem ardui. vt ſupra dictum eſt. ſed ex malo iam iniacenti ſequitur paſſio ire. SSic igitur patet ꝙ in concupiſcibili ſunt tres coniugationes paſſionum .ſ. amor. ⁊ odium.deſiderium ⁊ fuga. gaudium ⁊ triſticia. Similiter in iraſcibili ſunt tres. ſcilicet ſpes ⁊ deſperatio. timor ⁊ audacia⁊ ira cui nulla paſſio opponitur. Sunt ergo omnes paſſiones ſpecie differentes vndecim. ſex quidem in concupiſcibili. ⁊ quinqꝫ in iraſcibili. ſub quibus omnes aīe paſſiones ꝯtinent̉. Et ꝑ hoc pꝫ rn̄ſio ad obiecta.