Print 
2,1 (1485)
Place and Date of Creation
Turn right 90°Turn left 90°
  
  
  
  
  
 
 

Queſtio.XX

exterior poſſit eſſe bonus malus.Ad primum ſic ꝓceditur.Uidet̉ bonū malū prius ꝯſiſtat in actu exteriori qͣꝫin actu volūtatis. Uolūtas .n. hꝫ bonitatē ex ob̓o. vt ſuꝑdictū ē. ſꝫ actus exterior ē ob̓m interioris actꝰ voluntatisdicimur .n. velle furtū vel velle dare el̓yaꝫ. ergo malumbonū prius ē in actu exteriori qͣꝫ in actu voluntatis.Pre. bonū prius ꝯuenit fini. qꝛ ea ſunt ad finē habētrōnē boni ex ordine ad finē. actus aūt volūtatis pōtfinis. vt ſupͣ dictum ē. actus aūt alterius potētie pōt finis. ergo prius ꝯſiſtit bonū in actu potētie alteriꝰ qͣꝫ inactu voluntatis. Pre. actus volūtatis formaliter ſe hꝫad actū exteriorē. vt ſupͣ dictū ē. ſꝫ id qd̓ eſt formale ē poſterius. forma aduenit materie. ergo prius ē bonūmalū in actu exteriori qͣꝫ in actu volūtatis. Sꝫ ꝯͣ ē qd̓Augꝰ. dicit in li. retractionū. voluntas eſt ex peccat̉recte viuit̉. ergo bonū malū morale ꝑprius conſiſtit involuntate. Rn̄. dd̓. aliqui actus exteriores pn̄t diciboni vel mali dupl̓r. Uno ẜm genus ſuū ẜm circūſtantias in ip̄is conſideratas. ſicut dare el̓ yaꝫ ſeruatis debitis circunſtantijs d̓r eſſe bonum. Alio d̓r aliquidbonum vel malum ex ordine ad finem. ſicut dare el̓yaꝫpter inanem gl̓am d̓r eſſe malum. cum autem finis ſitprium obiectum voluntatis. manifeſtum eſt iſta boni vel mali quā hꝫ actus exterior ex ordine ad finem prius inuenit̉ in actu voluniatis. ex eo deriuat̉ ad actumexteriorem. bonitas aūt vel malicia quā hꝫ actus exteriorẜm ſe ꝓpter debitam materiam debitas circumſtantias deriuat̉ a voluntate. ſꝫ magis a rōe. vn̄ ſi conſidereturbonitas exteriorisⁱ actus ſcd̓m eſt in ordinatione apprehenſione rōnis prior eſt qͣꝫ honitas actus voluntatis. ſedſi conſideret̉ ẜm eſt in executione oꝑis ſequit̉ bonitatēvoluntatis eſt principiū eius. Ad i. ergo dd̓. actusexterior ē obiectum voluntatis inqͣꝫtum ꝓponit̉ voluntati a rōe vt qͦddam bonum apprehenſum ordinatum perrōnem. ſic eſt prius qͣꝫ bonum actus voluntatis. inqͣꝫtum ꝟo ꝯſiſtit in executōe oꝑis eſt effectus volūtatis ſiquit̉ voluntatē. Ad. ij. dd̓. finis ē prior in intention.ſꝫ eſt poſterior in executōe. Ad. iij. dd̓. forma ẜm ērecepta in materia eſt poſterior via generatōnis qͣꝫ materia. ſed ſit prior natura. ſed ẜm eſt in agente eſt omnibus modis prior. voluntas aūt comꝑat̉ ad actum exteriorem. ſicut efficiēs. vn̄ bonitas actus volūtatis ē formaexterioris actus ſic̄ in agēte exn̄s.Ad ſcd̓m ſic proceditur.Uidet̉ tota bonitas malicia actus exterioris dependeat ex volūtate. d̓r .n. Matth. vij. pōt arbor bona malos fructus facere. nec arbor mala facere fructus bonos. arborem aūt intelligit̉ voluntas. fructus opus ẜmglo. ergo pōi eſſe voluntas interior ſit bona. actusexterior ſit malus. aut econuerſo. Pre. Auguſ. dicit inli. retractationū. niſi voluntate peccat̉. ſi ergo non ſitpctm̄ in voluntate. erit peccatum in interiori actu.tota bonitas vel malicia exterioris actus ex voluntate dependet. Pre. bonum malum nūc loquimur ſuntdifferentie moralis actus. differentie aūt ſe diuidūt genus. ẜm ph̓m in. viij. metaphi. cum igit̉ actus ſit moral̓exeo eſt voluntarius videt̉ bonum malum accipit̉in actu ſolum ex ꝑte volūtatis. Sꝫ contra ē qd̓ Augꝰ.dicit in libro cōtra mēdacium. q̄dam ſunt nullo quaſi

bono fine aut bona voluntate pn̄t bn̄ fieri. Rn̄. dd̓.ſicut iam dictū eſt in interiori actu pōt ꝯſiderari duplexbonitas vel malicia. vna ẜm debitam materiam circunſtantias. alia ẜm ordinem ad finem. Et illa quidē ē ẜmordinem ad finem tora dependeat ex voluntate. Illa autēque eſt ex debita materia vel circūſtantijs dependet ex rōe ex hac dependet bonitas voluntatis ẜm in ip̄am fert̉Eſt aūt ꝯſiderādum ſicut ſup̄ dictum eſt ad hoc aliquid ſit malū ſufficit vnus ſingularis defectus. ad hoc āt ſit ſimpl̓r bonum ſufficit vnum ſingulare bonū. ſedrequirit̉ integritas bonitatis. ſi igit̉ voluntas ſit bonaex obiecto ꝓprio ex fine ꝯn̄s eſt actum exteriorem bonum. ſed ſufficit ad hoc actus exterior ſit bonus. bonitas voluntatis que eſt ex intentione. ſed ſi voluntas ſitmala ſiue ex intentione finis ſiue ex actu volito. ꝯn̓s ē actum exteriorem malum. Ad .i. ergo dd̓. voluntasbona ꝓut ſignificat̉ arborem bonā eſt accipienda ẜmhꝫ bonitatem ex actu volito ex fine intento. Ad. ij. dd̓ ſolum aliquis voluntate peccat qn̄ vult malum finēſed etiā qn̄ vult malum actum. Ad. iij. dd̓. volūtarium d̓r ſolum actus volnntatis. ſed etiam actus exterioris. ꝓut a volūtate ꝓcedunt rōe. ideo circa vtroſqꝫactus pōt differentia boni mali.Ad tertium ſic ꝓcediturUidet̉ eadē ſit bonitas vel malicia actus interiorisvolūtatis exterioris actus. Actus .n. interioris principiūē vis aīe interior apprehenſiua vel appetitiua. actus aūt exterioris principiū eſt potētia exequēs motū. vbi aūt ſuntdiuerſa principia actōis. ibi ſunt diuerſi actus. actus aūteſt ſubiectum bonitatis vel malicie. non pōt aūt eſſe idemaccidens in diuerſis ſubiectis. ergo non pōt eſſe eadē bouitas interioris exterioris actus. Pre. virtus eſt quebonum facit hn̄tem opus eius bonum reddit. vt d̓r inij. ethi. ſed alia eſt ꝟtus intellectualis in potentia imperante. alia ꝟtus moralis in potentia imꝑata. vt pꝫ in principio ethico. ergo alia eſt bonitas actus interioris que eſtpotentie imꝑantis. alia eſt bonitas actus exterioris queeſt potentie imꝑate. Pre. effectus idē eſſe pn̄t.nihil .n. eſt ſuūjp̄ius. ſed bonitas actus interioris eſtbonitatis actus exterioris. aut ecōuerſo vt dictum eſt. ergo non pōt eſſe eadem bonitas vtriuſqꝫ. Sed cōtta ēqd̓ ſupͣ on̄ſum eſt actus volūtatis ſe hꝫ vt formale adactū exteriorem. ex formali aūt materiali fit vnum. ergoeſt vna conitas actus interioris exterioris. Rn̄. dd̓. ſicut ſu dictū ē. actus interior volūtatis actus exterior ꝓut ꝯſiderant̉ in genere moris ſunt vnus actus. ꝯtīgitaūt qn̄ꝫ actū qui ē vnus ſubiecto habere plures rōnes bonitatis vel malicie. qn̄ꝫ vnā tm̄. Sic ergo dd̓. qn̄ꝫ eſteadē bonitas vel malicia interioris actus exterioris. qn̄ꝫalia alia. Sic̄ .n. dictum ē p̄dicte due bonitates vel malicie .ſ. interiores exteriores actus ad inuicē ordinanturꝯtingit aūt in his ad aliud ordinant̉ aliquid eſt bonūex hoc ſolū ad aliud ordinat̉. ſic̄ potio amara. ex hoc ſoloē bona ē ſanatiua. vn̄ eſt alia bonitas ſanitatꝭ potionis. ſꝫ vna eadē. Qn̄qꝫ ꝟo illud qḋ ad aliud ordinatur hꝫ in ſe aliquā rōnem boni etiā p̄ter ordinē ad aliudbonū. ſic̄ medicina ſaporoſa hꝫ rōnem boni delectabilister hoc ē ſanatiua. Sic ergo dd̓. qn̄ actus exterior eitbonus vel maius ſolū ex ordine ad finē. tūc eſt oīo eadembonitas malicia actus volūtatis ſe reſpicit finem.actus exterioris reſpicit finē mediāte actu volūtatiˢ. qn̄