QueſtioXX
aūt actꝰ exterior hꝫ bonitatē vel maliciā ẜm ſe .ſ. ẜm materiā vel circum ſtātiā. tūc bonitas exterioris actus ē vna. ⁊bonitas volūtatis q̄ ē ex fine eſt alia. ita tn̄ ꝙ bonitas finis ex volūtate redūdat in actū exteriorē. ⁊ bonitas malicie ⁊ circumſtantiaꝝ redundat in actū volūtatis. ſic̄ iā dictum ē. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ rō illa ꝓbat ꝙ actꝰ interior ⁊exterior ſunt diuerſi ſcd̓m genꝰ nature. ſed tn̄ ex eis ſic diuerſis ꝯſtituit̉ vnū in genere moris. vt ſupͣ dictū eſt. 7Ad. ij. dd̓. ꝙ ſicut d̓r in. vi. ethi. v̓tutes morales ordinantur ad ip̄os actus ꝟtutū q̄ ſunt qͣi fines. prudētia aūt q̄eſt in rōe ad ea q̄ ſunt ad finē. ⁊ ꝓpter hoc requirunt̉ diuerſe ꝟtutes. ſed rō recta de ip̄o fine ꝟtutū nō hꝫ aliā bonitate qͣꝫ bonitatē ꝟtutis ẜm ꝙ bonitas rōis ꝑticipat̉ in qͣlibet ꝟtute. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ qn̄ aliqͥd ex vno deriuat̉ in alteꝝ ſic̄ ex cā agēte vniuoca. tūc aliud ē quod ē in vtroqꝫ. ſic̄cū calidū calefacit. alius nūero ē calor calefaciētis ⁊ calorcalefacti. lꝫ idem ſpē. Sꝫ qn̄ aliquid deriuat̉ ab vno in alteꝝ ẜm analogiā vel ꝓportōeꝫ tūc eſt tm̄ vnū nūero. ſicuta lano quod eſt in corꝑe aīal̓ deriuat̉ ſanum ad medicinā⁊ vrinā. nec alia ſanitas ē medicine ⁊ vrine qͣꝫ ſanitas aīalis qͣꝫ medicina facit ⁊ vrina ſignificat. ⁊ hoc mō a bonitate voluntatis deriuat̉ bonitas actus exterioris ⁊ econuerſo .ſ. ẜm ordinem vnius ad alterum.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ ꝙ exterior actus nō addat in bonitate vel malicia.ſuꝑ actu interiorē. Dic̄. n. Chryſo. ſuꝑ Matth. volūtas ēq̄ aut remunerat̉ ꝓ bono. aut ꝯdemnat̉ ꝓ malo. oꝑa autēteſtimonia ſunt voluntatis. nō ergo q̄rit deus oꝑa ꝓpterſe vt ſciat quō iudicet. ſꝫ ꝓpter alios. vt omēs intelligāt qꝛiuſtus ē deus. ſed malum vel bonum magis eſt extimandum ẜm iudicium dei qͣꝫ ẜm iudiciū hoīm. ergo actus exterior nihil addit ad bonitatem vel maliciā ſuꝑ actum interiorē. ¶ Pre. vna ⁊ eadē eſt bonitas interioris ⁊ exterioris actus. vt dictū eſt. ſed augmentū fit ꝑ additōeꝫ vniusad alteꝝ. ergo actus exterior nō addit in bonitate vel malicia ſuꝑ actū interiorem. ¶ Pre. tota bonitas creaturenihil addit ſupͣ bonitatem diuinā. qꝛ tota deriuat̉ a bonitate diuina. ſed bonitas actus exterioris qn̄ꝫ tota deriuat̉ex bonitate actus interioris. qn̄ꝫ aūt ecōuerſo. vt dictumeſt. nō ergo vnū eoꝝ addit in bonitate vel malicia ſuꝑ alterum. ¶ Sed contra. omne agēs intendit ꝯſequi bonuꝫ⁊ vitare malū. ſi ergo ꝑ actū exteriorē nihil addit̉ de bonitate vel malicia. fruſtra qui hꝫ bonā voluntatē vel malaꝫfacit opus bonū aut deſiſtit a malo oꝑe. quod eſt inconueniens. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſi loqͣmur de bonitate exterioris actus quā hꝫ ex bonitate finis. tūc actus exterior nihil additad bonitatem. niſi ꝯtingat ip̄am voluntatē ẜm ſe fieri meliorem in bonis. vel peior ē in malis qd̓ qͥdē videt̉ poſſe cōtingere tripl̓r. Uno mō ẜm nūeꝝ. puta cū aliquis vultꝭaliquid facere bono fine vel malo. ⁊ tūc quidē nō facit poſtmodū aut vult ⁊ facit. duplicat̉ actus voluntatis. ⁊ ſic fitduplex bonū vel duplex malū. Alio mō qͣꝫtū ad extenſionē. puta cū aliquis vult facere aliqͥd bono fine vel malo.⁊ ꝓpter aliqd̓ impedimentū deſiſtit. alius aūt ꝯtinuat motū voluntatis qͦuſqꝫ oꝑe ꝑficiat. manifeſtum eſt ꝙ hmōivoluntas ē diuturnior in bono vel malo. ⁊ ẜm hoc ē peiorvel melior. Tertio ẜm intenſionē. ſunt .n. quidā actus exteriores qui inqͣꝫtū ſunt delectabiles vel penoſi nati ſunt ītendere voluntatē vel remittere. ꝯſtat aūt ꝙ qͣꝫto voluntas intēſius tendit in bonū vel malum. tāto ē melior velpeior. Si aūt loqͣmur de bonitate actus exterioris quā hꝫ
ẜm materiā ⁊ debitas circūſtātias. ſic comꝑat̉ ad volū tatē vt terminus ⁊ finis. ⁊ hoc mō addit ad bonitatem velmaliciā volūtatis. qꝛ omīs inclinatio vel motus ꝑficit̉ inhoc ꝙ ꝯſequit̉ finē vel attingit terminū. vn̄ nō ē ꝑfecta voluntas niſi ſit talis q̄ oportunitate data oꝑet̉. Si ꝟo poſſibilitas deſit volūtate exn̄te ꝑfecta vt oꝑaret̉ ſi poſſet. defectus ꝑfectōis q̄ ē ex actu exteriori ē ſimpl̓r inuoluntariūInuoluntariū autē ſicut nō meret̉ penā vel p̄miū in operando bonū aūt malū. ita nō tollit aliqͥd de p̄mio vel de pena ſi hō in uolūtarie ſimpl̓r deficiat ad faciendū bonū velmalū. ¶ Ad .i. ergo dd̓. ꝙ Chryſo. loquit̉ qn̄ volūtas hoīsē ꝯſummata ⁊ nō ceſſat ab actu niſi ꝓpter impotentiā faciendi. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ rō illa ꝓcedit de bonitate actus exterioris quā hꝫ a bonitate finis. ſed bonitas actus exteriorisquā hꝫ ex materia ⁊ circūſtātijs ē alia a bonitate voluntatis q̄ ē ex fine. nō aūt alia a bonitate voluntatis quā hꝫ exip̄o actu volito. ſꝫ comꝑat̉ ad ip̄a vt rō ⁊ cā eius. ſic ut ſup̄dictū ē. Et ꝑ hoc etiā pꝫ ſolutio ad. iij.Ad quiutum ſic ꝓcedit̉.Uidet̉ ꝙ euētus ſequēs addat bonitatē vel maliciā actusEffectus .n. ꝟtute p̄exiſtit in cā. ſꝫ euētus ꝯſequunt̉ actꝰſicut effectꝰ cauſas. ergo v̓tute p̄exiſtūt in actibꝰ. ſꝫ vnumqd̓qꝫ ſcd̓m ſuā ꝟtutē iudicat̉ bonū vel malū. nā ꝟtus ē q̄bonū facit hn̄tē. vt d̓r in. ij. ethi. ergo euētus addūt ad bonitatē vel maliciā actus. ¶ Pre. bona q̄ faciūt auditoresſunt effectus qͥdā ꝯſequētes ex p̄dicatōe doctoris. ſꝫ hmōibo na redundant ad meritum p̄dicatoris. vt pꝫ ꝑ id qd̓ d̓rPhil̓. iiij. Frēs mei chariſſimi ⁊ deſiderātiſſimi gaudiūmeū ⁊ corona mea. ergo euētus ſequēs addit ad bonitatēvel maliciā actus. ¶ Pre. pena nō addit̉ niſi creſcēte culpa. vn̄ d̓r Deutro. xxv. Pro mēſura pctī erit ⁊ plagaꝝ modus ſꝫ exeuētu ſequēte. addit̉ ad penā. d̓r. n. Exo. xxi. ꝙ ſibos fuerit cornupeta ab heri ⁊ nudiuſtertiꝰ ⁊ ꝯteſtati ſuntdn̄m eius. nec recluſit eū. occideritqꝫ viꝝ aūt mulierem ⁊bos lapidibꝰ obruet̉ ⁊ dūm illius occidāt. nō aūt occideretur ſi bos nō occidiſſet hoīeꝫ etiā nō recluſus. ergo euētusſequēs addit ad bonitatē vel maliciā actꝰ. ¶ Pre. ſi aliqͦsingerat cāꝫ mortis ꝑcutiēdo vel ſnīaꝫ dādo ⁊ mors nō ſequat̉. nō ꝯͣhit̉ irregularitas cōtraheret̉ aūt ſi mors ſeq̄retur. ergo euētus ſequēs addit ad bonitatē vel maliciā actꝰ¶ Sꝫ ꝯͣ. aduētus ſequēs nō facit actū malū qͦ erat bonusnec bonū qͥ erat malus. puta ſi aliqͥs det el̓yaꝫ pauꝑi qͣ ille abutat̉ ad pctm̄. nihil deperit ei qͥ el̓yaꝫ facit. ⁊ ſil̓r ſi aliquis patiēter ferat iniuriā ſibi factā. nō ꝓpter hoc excuſat̉lle qͥ fecit. ergo euētus ſequēs nō addit ad bonitatē velmaliciā actus. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ euētus ſequēs aūt ē p̄cogitatus. aut nō. Si ē p̄cogitatus. manifeſtū ē ꝙ addit ad bonitatē vel maliciā. cū .n. aliquis cogitās ꝙ ex oꝑe ſuo multa mala pn̄t ſequi. nec ꝓpt̓ hoc dimittit. ex hoc apparet volūtas eius eſſe magis inordinata. Si aūt euētus ſequēsnō ſit p̄cogitatus. tūc diſtinguēdum ē. qꝛ ſi ꝑ ſe ſequit̉ extali actu ⁊ vt in pluribꝰ. ẜm hoc euētus ſequēs addit adbonitatē vel maliciā actus. manifeſtū ē .n. meliorē actumeē ex ſuo genere ex quo pn̄t plura bona ſequi. ⁊ peioreꝫ exquo nata ſunt plura mala ſequi. Si vero per accn̄s ⁊ vt inpaucioribꝰ. tunc euētus ſequēs nō addit ad bonitatē velad maliciā actus. nō .n. dat̉ iudiciū dere aliqͣ ẜm illud qd̓ē ꝑ accn̄s. ſꝫ ſolū ẜm illud qd̓ ē ꝑ ſe. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙꝟtus cāe exiſtimat̉ ẜm effectus ꝑ ſe. nō aūt ẜm effectus ꝑaccn̄s. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ bona q̄ auditores faciūt ꝯſequunt̉ex p̄dicatōe doctoris ſicut effectus ꝑ ſe. vn̄ redūdāt ad pre3
D 3