QueſtioXIX

diſcordās a rōe errāte ſit mala quod querere vtꝝ ꝯſcīa errās obliget. Circa qd̓ aliqui diſtinxerūt tria genera actuūquidā .n. ſunt boni ex genere. quidā ſunt indifferētes. quidā ſunt mali ex genere. Dicūt ergo ꝙ ſi rō vel ꝯſcīa dicataliqͥd eſſe faciendū qd̓ ſit bonū ex ſuo genere. non ē ibi error. ſil̓r ſi dicat aliqͥd nō eſſe faciendū qd̓ eſt malū ex ſuogenere. eadē .n. rōe p̄cipiunt̉ bona qͣ ꝓhibent̉ mala. ſed ſirō vel ꝯſcīa dicat alicui ꝙ illa q̄ ſunt ẜm ſe mala hō teneatur facere ex p̄cepto. vel ꝙ illa q̄ ſunt ẜm ſe bona ſunt prohibita. erit rō vel ꝯſcīa errās. ⁊ ſil̓r ſi rō vel ꝯſcīa dicat alicui ꝙ id qd̓ eſt ẜm ſe indifferēs. vt leuare fe ſtucā de terraſit ꝓhibitū vel p̄ceptū. erit xō vel ꝯſcīa errās. Dicūt ergoꝙ rō vel ꝯſcīa errās circa indifferētia ſiue p̄cipiēdo ſiue ꝓhibendo obligat. ita ꝙ volūtas diſcordās a tali rōe errante erit mala ⁊ pctm̄. ſꝫ rō vel ꝯſcīa errās p̄cipiēdo ea q̄ ſuntꝑſe mala. vel ꝓhibendo ea q̄ ſunt ꝑ ſe bona ⁊ neceſſaria adſalutē nō obligat. vn̄ in talibꝰ volūtas diſcordās a rōe vl̓ꝯſcīa errāte nō eſt mala. Sꝫ hoc irrōnabiliter d̓r. in indifferētibꝰ .n. volūtas diſcordās a rōe vel ꝯſcīa errāte eſt mala aliqͦ mō ꝓpter obiectū a qͦ bonitas vel malicia voluntatis dependet. nō autē ꝓpter obiectū ẜm ſui naturā. ſed ẜmꝙ ꝑ accn̄s a rōe apprehendit̉ vt malū ad faciēdum vel advitādum. ⁊ qꝛ obiectū voluntatis ē id qd̓ ꝓponit̉ a rōe. vtdictū eſt. exqͦ aliquid ꝓponit̉ a rōe vt malū. volūtas dū inillud fert̉ accipit rationē mali. hoc aūt ꝯtingit nō ſolū ī indifferentibꝰ. ſꝫ etiā in ꝑ ſe bonis vel malis. nō ſolum .n. idqd̓ eſt indifferēs pōt acciꝑe rationē boni vel mali ꝑ accn̄sſꝫ etiā id quod eſt bonū pōt acciꝑe rōnē mali. vel illud qd̓eſt malū rōnē boni ꝓpter apprehenſionē rōis. puta abſtinere a fornicatōe bonū qd̓dā eſt. tn̄ in hoc bonū nō fert̉ volūtas niſi ẜm ꝙ a rōe ꝓponit̉. ſi ergo ꝓponat̉ vt malū a rōneerrāte. fert̉ in hoc ſub rōe mali. vn̄ volūtas erit mala quiavult malū. nō quidē id qd̓ eſt malū ꝑ ſe. ſed id qd̓ ē malūꝑ accn̄s ꝓpter apprehenſionē rōis. ⁊ ſil̓r credere in xp̄m eſtꝑ ſe bonū ⁊ neceſſariū ad ſalutē. ſed volūtas nō fertur inhoc niſi ẜm ꝙta rōe ꝓponit̉. vn̄ ſi a rōe ꝓponat̉ vt malū voluntas feret̉ in hoc vt malū. nō qꝛ illud ſit malū ẜm ſe. ſꝫqꝛ eſt malū ꝑ accn̄s ex apprehenſione rōis. ⁊ ideo ph̓us dicit in vij. ethi. ꝙ ꝑ ſe loquēdo incontinēs ē qui nō ſequit̉rationē rectā ꝑ accn̄s aūt qui nō ſequit̉ etiā rōnē falſam.Un̄ dd̓. ꝙ ſimpl̓r oīs volūtas diſcordās a rōe ſiue rectaſiue errāte. ſꝑ mala eſt. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ iudiciū rōis errātis. lꝫ nō deriuat̉ a deo tn̄ rō errās iudiciū ſuum ꝓponitvt veꝝ. ⁊ ꝑ ꝯn̄s vt a deo deriuatū a qͦ eſt omīs veritas.Ad. ij. dd̓. ꝙ v̓bū Augꝰ. hꝫ locū qn̄ cognoſcit̉ ꝙ inferiorptās p̄cipit aliqͥd ꝯͣ p̄ceptū ſuꝑioris prātis. Sed ſi aliqͦscrederet ꝙ p̄ceptū ꝓcōſul̓ eſſet p̄ceptū imꝑatoris. ꝯtemnendo p̄ceptū ꝓcōſul̓ ꝯtēneret p̄ceptū imꝑatoris. Et ſil̓rſi aliqͥs hō cognoſceret ꝙ rō hūana dictaret aliquid ꝯͣ p̄ceptū dei. nō teneret̉ rōnē ſequi. ſꝫ tūc rō nō totaliter eſſeterrās. ſꝫ qn̄ rō errās ꝓponit aliquid vt p̄ceptū dei. tūc ideꝫeſt ꝯtēnere dictamē rōis ⁊ dei p̄ceptū. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ r.qn̄ apprehendit aliqͥd vt malum ſꝑ apprehendit illud ſubaliqͣ rōe mali. puta qꝛ ꝯͣriat̉ diuino p̄cepto. vel qꝛ eſt ſcandalum. vel ꝓpter aliqd̓ hmōi. ⁊ tunc ad talem ſpēm malicie reducit̉ tal̓ mala voluntas.Ad ſextum ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ volūtas ꝯcordās rōi errāti ſit bona. Sic̄ n. volūtas diſcordās a rōe tēdit in id qd̓ rō iudicat malum. itavolūtas ꝯcordās rōi tēdit in id qd̓ rō iudicat bonū. ſꝫ voluntas diſcordās a rōe etiā errāte eſt mala. ergo volūtas

concordās rōi etiā errāti eſt bona. ¶ Pre. volūtas cōcordās p̄cepto dei ⁊ legi eterne ſꝑ ē bona. ſꝫ lex eterna ⁊ p̄ceptū dei ꝓponit̉ nobis ꝑ apprehenſionē rōis etiā errātis. ergo volūtas ꝯcordās etiā rōi errāu eſt bona. ¶ Pre. volūtas diſcordās a rōe errāte eſt mala. ſi ergo volūtas concordās rōi errāti ſit etiā mala. videt̉ ꝙ oīs volūtas hn̄tis rōnē errātem ſit mala. ⁊ ſic talis hō erit ꝑplexus ⁊ ex neceſſitate peccabit. qd̓ eſt inconueniēs. ergo volūtas ꝯcordās rōni errāti eſt bona. ¶ Sꝫ ꝯͣ volūtas occidentiū apl̓os eratmala. ſꝫ tn̄ ꝯcordabat rōni errāti ip̄oꝝ. ẜm illud Ioh̓. xviUenit hora vt oīs qui interficit vos arbitret̉ obſequiumſe p̄ſtare deo. ergo volūtas ꝯcordās rōi errāti pōt eſſe mala ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ſicut p̄miſſa q̄ſtio eadem ē cum q̄ſtioneqͣ q̄rit̉ vtꝝ ꝯſcīa erronea liget. ita iſta q̄ſtio eadem ē cū illa qͣ q̄rit̉ vtꝝ ꝯſcīa erronea excuſet. Hec aūt qō dependetab eo qd̓ ſuꝑ de ignorātia dictum ē. dictum ē .n. ſuꝑͣ ꝙ ignorātia qn̄ꝫ cāt inuoluntarium. qn̄ꝫ aūt nō. Et qꝛ bonum⁊ malū morale ꝯſiſtit in actu inqͣꝫtum ē voluntarius. vtex p̄miſſis pr. manifeſtum ē ꝙ illa ignorātia q̄ cāt inuoluntariū tollit rōnem boni ⁊ mali moral̓. nō aūt illa q̄ inuoluntariū non cāt. Dictum ē etiā ſupͣ ꝙ ignorātia q̄ eſtaliqͦ mō volita ſiue directe ſiue indirecte. nō cāt inuolnntariū. ⁊ ſic dico ignorātiam directe voluntariā in quā actus voluntatis fett̉. Indirecte aūt ꝓpter negligentiam exeo ꝙ aliquis nō vult illud ſcire qd̓ ſcire tenet̉. vt ſupͣ dictum ē. Si igit̉ rō vel ꝯſcīa erret errore voluntario vl̓ directe vel ꝓpter negligentiā. qꝛ eſt error circaº id qd̓ qͥs ſcire tenet̉. tūc tal̓ error rōis vel ꝯſcīe non excuſat. quin volūtas concordās rōi vel ꝯſcīe ſic errāti ſit mala. Si autemſit errorqui cāt inuoluntarium ꝓueniens ex ignorantiaalicuius circumſtātie abſqꝫ omni negligētia. tūc tal̓ errorrōnis vel ꝯſcīe excuſat vt volūtas ꝯcordās rōi errāti nonſit mala. puta ſi rō errās dicat ꝙ homo teneat̉ ad vxoremalterius accedere. vol untas ꝯcordās huic rōi errāti ē mala eo ꝙ error iſte ꝓuenit ex ignorātia legis dei quam ſciretenet̉. Si aūt rō erret in hoc ꝙ credat aliquam mulieremſubmiſſam eſſe ſuā vxorē. ⁊ ea petente debitum velit eamcognoſcere. excuſat̉ voluntas eius vt non ſit mala. qꝛ error iſte ex ignorātia circum ſtantie ꝓuenit. q̄ excuſat ⁊ inuoluntariū cāt. ¶ Ad .i. ergo dd̓. ꝙ ſicut Diony. dic̄. iiij.ca. de di. no. bonum cauſat̉ ex integra cā. malū aūt ex ſingularibus defectibꝰ. ⁊ ideo ad hoc ꝙ dicat̉ malū id in qͦ fert̉voluntas. ſufficit ſiue ꝙ ẜm ſuā naturā ſit malum. ſiue ꝙapprehendat̉ vt malum. ſed ad hoc ꝙ ſit bonū requirit̉ ꝙvtroqꝫ mō ſit bonū. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ lex eterna errare nonpōt ſꝫ rō humana pōt errare. ⁊ ideo voluntas concordāsrōi hūane nō eſt ſꝑ recta. nec ſꝑ eſt concordās legi eterne.¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ ſicut in ſyllogiſticis vno inconuenientidato neceſſe eſt alia ſequi. ita in moralibus vno inconuenienti poſito ex neceſſitate alia ſequunt̉. ſicut ſuppoſito ꝙaliquis querat inanem gloriā. ſiue ꝓpter inanem gloriamfaciat quod facere tenet̉. ſiue dimittat ſiue faciat peccabitnec tn̄ eſt ꝑplexus. qꝛ pōt intentionem malam dimittere.⁊ ſil̓r ſſuppoſito errore rōnis vel ꝯſcīe qui ꝓcedit ex ignorātia nō excuſante. neceſſe eſt ꝙ ſequat̉ malum in voluntate. nec tn̄ eſt homo ꝑplexus. qꝛ pōt ab errore recedere. cuꝫignorātia ſit vincibil̓ ⁊ voluntaria.Ad ſeptimū ſic ꝓceditur.Uidet̉ ꝙ bonitas volūtatis nō dependeat ex intentōne finis. Dictū ē .n. ſu pͣ ꝙ nitas volūtatis dependet ex ſoloob̓o. ſꝫ in his q̄ ſunt ad finē aliud ē ob̓m volūtatis ⁊ alid̓

D