QueſtioXVII

nis eſt dum his que apprehendit aſſentit. ſi igit̉ fuerīt talia apprehenſa quibus natutaliter intellectus aſſentiat.ſicut prima principia. aſſenſus talium vel diſſenſus noneſt in ptāte noſtra. ſed in ordīe nature. ⁊ ideo ꝓprie loquēdo nature imperio ſubiacet. Sunt auteꝫ q̄dam apprehenſa que non adeo conuincunt intellectum quin poſſit aſſentire vel diſſentire. vel ſaltem aſſenſum vel diſſenſum ſuſpendere ꝓpter aliquam cām. ⁊ in talibus aſſenſus ip̄e vl̓diſſenſus in ptāte noſtra eſt. ⁊ ſub imperio cadit. ¶ Ad. i.ergo dd̓. ꝙ rō hoc mō imparat ſibiip̄i ſicut ⁊ voluntas mouet ſeip̄am. vt ſupͣ dictum eſt. inqͣꝫtum .ſ. vtraqꝫ potentiareflectit̉ ſupͣ ſuum actum. ⁊ ex vno in aliud tendit. ¶ Adij. dd̓. ꝙ ꝓpter diuerſitatem obiectorum que actui rōnisſubdunt nihil ꝓhibet rationem ſei p̄am participare. ſicutin cognitione concluſionum ꝑticipat̉ cognitio principioꝝ¶ Ad. iij. pꝫ rn̄ſio ex dictis.Ad ſeptimum ſic procedit̉Uidetur ꝙ actus ſenſitiui appetitus non ſit imparatus.dicit .n. apl̓s Ro. vij. Non .n. quod volo bonum hoc ago.⁊ glo. exponit. quod homo vult non vult cōcupiſcere ⁊ tn̄concupiſcit. ſed concupiſcere eſt actus appetitus ſenſitiui.ergo actus appetitus ſenſitiui non ſubditur imperio noſtro. ¶ Pre. materia corporalis ſoli deo obedit qͣꝫtum adtranſmutationem formalem. vt in primo habitum eſt. ſꝫactus appetitus ſenſitiui habet quandam formalem trāſmutationem corporis ſcꝫ calorem vel frigus. ergo actꝰ appetitus ſenſitiui non ſubdunt̉ imperio humano. ¶ Pre.ꝓprium motiuum appetitus ſenſitiui eſt apprehenſuꝫ ẜmſenſum vel imaginationem. ſed non eſt in poteſtate noſtraſemper ꝙ aliquid apprehendamus ſenſu vel imaginatione. ergo actus apperitus ſenſitiui nō ſubiacet imꝑio nr̄o.¶ Sed ꝯͣ eſt quod Greg. nicenus dicit. ꝙ obediēs rōnidiuidit̉ in duo. in deſideratiuū ⁊ iraſcitiuū. q̄ ꝑtinent adappetitum ſenſitiuum. ergo actus appetitus ſenſitiui ſubiacet imperio rōnis. ¶ Rn̄. dd̓ ꝙ ẜm hoc aliquis actus īperio noſtio ſubiacet. ꝓut ē in ptāte nr̄a. vt ſupͣ dictum ē⁊ ideo ad intelligēdum qualiter actus appetitus ſenſitiuiſubdat̉ imperio rōnis. oportet conſiderare qualiter ſit inptāte noſtra. Eſt autem ſciendum ꝙ appetitus ſenſitiuꝰin hoc differt ab appetitu intellectiuo qui d̓r voluntas. ꝙappetitus ſenſitiuus eſt virtus organi corporaſis. nō autem voluntas. omnis autem actus ꝟtutis vtentis organo corporali dependet non ſolum ex potentia anime. ſedetiam ex corporalis organi diſpoſitione. ſicut viſio ex potētia viſiua ⁊ qualitate oculi per quam iuuat̉ vel impediturvn̄ ⁊ actus appetitus ſenſitiui non ſolum dependet ex viappetitiua. ſed etiam ex diſpoſitione corporis. illud autemquod eſt ex ꝑte potentie anime ſequitur apprehenſionem.apprehenſio autem imaginationis cum ſit ꝑticularis. regulat̉ ab apprehenſione rōnis que eſt vl̓is. ſicut virtus actiua ꝑticularis a virtute actiua vl̓i. ⁊ ideo ex iſta ꝑte actꝰappetitus ſenſitiui ſubiacet imperio rōnis. qualitas autē⁊ diſpoſitio corporis non ſubiacet imperio rationis. ⁊ iōex hac ꝑte impeditur quin motus ſenſitiui appetitꝰ totaliter ſubdat̉ imperio rōnis. Contingit autem etiam qnꝫ ꝙmotus appetitus ſenſitiui ſubito concitat̉ ad apprehenſionem imaginationis vel ſenſus. ⁊ tunc ille motus eſt pretimperium rōuis qͣꝫuis potuiſſet impediri a rōne ſi preuidiſſet. vn̄ ph̓s dicit in. i. politico. ꝙ ratō preeſt iraſcibili ⁊concupi ſcibili. non principatū deſporico qui eſt dn̄i ad ẜuum. ſed principatū politico aut regali. qui eſt ad liberos

qui non totaliter ſubdunt̉ imperio. ¶ Ad .i. ergo dd̓. ꝙhoc quod homo vult non concupiſcere ⁊ tamen concupiſcit contingit ex diſpoſitione corporis ꝑ quam imped iturappetitus ſenſitiuus ne totaliter ſequat̉ imperium rōnis.vn̄ ⁊ apl̓us ibidem ſubdit. Uideo aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis mee. hoc etiam contingit ꝓpter ſubitum motum concupiſcentie. vt dictū eſt.Ad. ij. dd̓. ꝙ qͣlitas corꝑal̓ dupl̓r ſe hꝫ ad actū appetitꝰſenſitī. Uno mō vt p̄cedēs. ꝓut ali qͥs ē aliqͣlit̓ diſpoſitusẜm corpꝰ ad hāc vel illā paſſionē. Alio mō vt ꝯn̄s. ſic̄ cuꝫex ira aliqͦs incaleſcit. qͣlitas igit̉ p̄cedēs nō ſubiacet imperio rōis. qꝛ vel ē ex natura. vel ex aliqͣ p̄cedēti motiōe q̄nō ſtatim qͥeſcere pōt. ſꝫ qͣlitas ꝯn̄s ſequit̉ imperiū rōnis.qꝛ ſequit̉ motū localē cordis qd̓ diuerſimode mouet̉ ẜmdi uerſos actus ſenſitiui appetitus. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ qꝛ adapprehenſionē ſenſus requirit̉ ſenſibile exterius. nō ē inptāte noſtra apprehendere aliquid ſenſu niſi ſenſibili pn̄te. cuius pn̄tia non ſemper eſt in poteſtate noſtra. tūc .n.homo poteſt vti ſenſu cum voluerit niſi ſit impedimentūex parte organi. Apprehenſio autem imaginationis ſubiacet ordinationi rationis ẜm modum ꝟtutis vel debilitatis imaginatiue potentie. ꝙ em̄ homo non poſſit imaginari que ratio conſiderat. contingit vel ex hoc ꝙ nō ſuntimaginabilia ſicut incorporalia. vel ꝓpter debilitatem virtutis imaginatiue. que eſt ex aliqua diſpoſitione organi.Ad octauum ſic proceditUidetur ꝙ actus vegetabilis anime imperio rationisſubdantur. vires enim ſenſitiue nobiliores ſunt viribusanime vegetabilis. ſed vires anime ſenſitiue ſubdunturimperio rationis. ergo multo magis vires anime vegetabilis. ¶ Pre. homo dicitur minor mundus. quia ſic eſtanimaⁱ in corpore. ſicut deus in mundo. ſed deus ſic eſt inmundo. ꝙ omnia que ſunt in mundo obediunt eius imperio. ergo ⁊ omnia que ſunt in homine obediunt imperio rationis. etiam vires vegetabilis anime. ¶ Pre. laus⁊ vituperium non contingit niſi in actibus qui ſubduntur imperiorationis. ſed in actibus nutritiue ⁊ generatiue potentie contingit eſſe laudem ⁊ vituperium. ⁊ virtutem ⁊ vitium. ſicut patet in gula ⁊ luxuria ⁊ virtutibusoppoſitis. ergo actus harum potentiarum ſubduntur imperio rationis. ¶ Sed contra eſt quod Grego. nicenusdicit. ꝙ id quod non perſuadetur a ratione eſt nutritiuum⁊ generatiuum. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ actuum quidam procedūtex appetitu naturali. quidam autem ex appetitu animalivel intellectuali. omne .n. agens aliquo modo appetit finēappetitus autem naturalis non conſequitur aliquam apprehenſionem ſicut ſequitur appetitus animalis ⁊ intellectual̓. rō autem imꝑat per modum apprehenſiue virtutis. ⁊ ideo actus illi qui ꝓcedunt ab appetitu intellecti uovel aīali pn̄ta rōe imꝑari. non aūt actus illi qui ꝓceduntex appetitu naturali. hmōi .n. actus ſunt vegetabil̓ aīe. vn̄vt Greg. nicenus dicit. ꝙ vocat̉ naturale. qd̓ generatiuū⁊ nutritiuū. ⁊ ꝓpter hoc actus vegetabil̓ aīe nō ſubdunt̉imꝑio rōnis. ¶ Ad .i. ergo dd̓. ꝙ qͣꝫto aliquis actus ē immaterialior. tāto ē nobilior ⁊ magis ſubditus imꝑio rōisvn̄ ex hocip̄o ꝙ vires anime vegetabil̓ non obrdiunt rationi. apparet has vires infimas eſſe. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ ſimilitudo attenditur quantum ad aliquid. quia ſcilicet ſicutdeus mouet mundum. ita anima mouet corpus. non autem quantum ad omnia. non .n. aīa creauit corpꝰ ex nihilo ſic̄ deus mundū. ꝓpter qd̓ totalit̓ ſubdit̉ eius imꝑio.

E 5