Queſtio.XVII

actus ſunt preuij potētijs. ita obiecta actibus. obiectū aūtvſus eſt id quod eſt ad finem. ex hoc ergo ꝙ ip̄m imperium eſt ad finem. magis pōt concludi ꝙ imperium ſit prius vſu qͣꝫ ꝙ ſit poſterius: ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ ſic̄ actus volūtatis vtētis rōe ad imꝑandū p̄cedit ip̄m imperiū. ita etiāpōt dici ꝙ ⁊ ip̄m vſum volūtatis p̄cedit aliqd̓ imperiumrōis. eo ꝙ actus haꝝ potētiaꝝ ſupͣ ſeip̄os inuicē reflectūt̉.Ad quartum ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ actus imꝑatus nō ſit vnus actus cū imꝑio. diuerſaꝝ .n. potētiaꝝ diuerſi ſunt actus. ſꝫ alterius potentieē actus imꝑatus. ⁊ alterius ip̄m imperiū. qꝛ alia ē potentia q̄ imꝑat. ⁊ alia cui imꝑat̉. ergo nō ē idem actꝰ imꝑatꝰcum imꝑio. ¶ Pre. q̄cunqꝫ pn̄t ab inuicē ſeꝑari ſunt diuerſa. nihil .n. ſeꝑat̉ a ſeip̄o. ſꝫ aliqn̄ actꝰ imꝑatus ſeparat̉ab imꝑio. p̄cedit .n. qn̄ꝫ imperiū. ⁊ nō ſequit̉ actus imꝑatus. ergo alius actꝰ eſt imperiū ab actu imꝑato. ¶ Pre. qͣcunqꝫ ſe hn̄t ẜm prius ⁊ poſterius ſunt diuerſa. ſꝫ imꝑiūnaturaliter p̄cedit actū imꝑatū. ergo ſunt diuerſa. ¶ Sꝫꝯͣ eſt qd̓ ph̓s dic̄. ꝙ vbi ē vnū ꝓpter alteꝝ ibi ē vnū tm̄. ſꝫactꝰ imꝑatꝰ nō ē niſi ꝑ imperiū. ergo ſunt vnū ¶ Rn̄. dd̓ꝙ nihil ꝓhibet aliqͣ eſſe ẜm quid multa. ⁊ ẜm quid vnū.quinimo oīa multa ſunt ẜm aliqͥd vnū. vt Diony. dic̄ vl.ca. de di. no. Eſt tn̄ differētia attēdenda in hoc ꝙ q̄dā ſuntſimpl̓r multa ⁊ ẜm quid vnū. q̄dā ꝟo ecōuerſo. vnū aūthoc mō d̓r ſic̄ ⁊ ens. ens aūt ſimpl̓r ē ſubſtātia. ſꝫ ens ẜmquid eſt accn̄s vel etiā ens rōis. ⁊ ideo q̄cūqꝫ ſunt vnumẜm ſubſtātiā. ſunt vnū ſimpl̓r. ⁊ multa ẜm quid ſic̄ totūin genere ſubſtātie compoſitum ex ſuis ꝑtibꝰ vel integralibus vel eſſentialibus eſt vnum ſimpl̓r. nam totū ē ens ⁊ſubſtātia ſimpl̓r. ꝑtes vero ſunt entia ⁊ ſubſtantie in toto. que vero ſunt diuerſa ẜm ſubſtantiam ⁊ vnum ẜm accidens. ſunt diuerſa ſimpl̓r. ⁊ vnum ẜm quid. ſicut multi hoīes ſunt vnus ppl̓s. ⁊ multi lapides ſunt vnus aceruus. que eſt vnitas compoſitionis aut ordinis. Sil̓r etiāmulta indiuidua que ſunt vnum genere vel ſpecie. ſuntfimpl̓r multa. ⁊ ẜm quid vnum. nā eſſe vnum genere velſpecie eſt eſſe vuum ẜm rōnem. ſicut autem in genere reꝝnaturalium aliqd̓ totum componit̉ ex materia ⁊ forma.vt homo ex anima ⁊ corꝑe. qui eſt vnum ens naturale. licet habeat multitudinem ꝑtium. ita etiā in actibus hūanis actus inferioris potētie materialiter ſe hꝫ ad actū ſuperioris inqͣꝫtum inferior potentia agit in ꝟtute ſuperioris mouentis ip̄am. ſic .n. ⁊ actus mouentis primi formaliter ſe hꝫ ad actum inſtr̄i. vn̄ pꝫ ꝙ imperium ⁊ actus imperatus ſunt vnus actus humanus ſicut quoddam totū.ſed eſt ẜm ꝑtes multa. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ ſi eſſent potentie diuerſe ad inuicem non ordinate. actus eaꝝ eſſent ſimpliciter diuerſi. ſed qn̄ vna potentia eſt mouens alteram.tunc actus eaꝝ ſunt qͦdammō vnus. nam idem eſt actusmouentis ⁊ moti. vt dr̄ in. iij. phi. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ ex hoc ꝙimperium ⁊ actus imꝑatus pn̄t ab inuicem ſeꝑari. habet̉ꝙ ſunt multa ꝑtibꝰ. nā ꝑtes hoīs pn̄t ab inuicem ſeꝑari. q̄tn̄ ſunt vnum toto. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ nihil ꝓhibet in his qͥſunt multa ꝑtibꝰ ⁊ vnum toto. vnū eſſe prius alio. ſic̄ aīaqͦdāmō ē prius corꝑe. ⁊ cor ē prius alijs mēbrisAd quintum ſic ꝓcedit̉.Uidet̉ ꝙ actus volūtatis nō ſit imꝑatus. dic̄. n. Aug. inviij. ꝯfeſſ. Imꝑat animus vt velit animꝰ. nec tn̄ fac̄. velleaūt ē actus volūtatis. ergo actꝰ volūtatis nō imꝑatur.Pre. ei ꝯuenit imꝑari cui ꝯuenit imperium intelligere.

ſꝫ voluntatis nō eſt intelligere imperium. differt .n. voluntas ab intellectu eius cuius ē intelligere. ergo actus voluntatis nō imꝑat̉. ¶ Pre. ſi aliqͥs actu voluntatis imꝑat̉.pari rōe oēs imꝑant̉. ſꝫ ſi oēs actus volūtatis imꝑant̉. neceſſe ē in infinitū ꝓcedere. qꝛ actus voluntatis p̄cedit actum imꝑantis rōis. vt dictum eſt. qui voluntatis actus ſiiteꝝ imꝑat̉. illud iteꝝ imperiū p̄cedet aliquis rōis actus.⁊ ſic in infinitum. hoc autē ē inconueniēs ꝙ ꝓcedat̉ in infinitum. nō ergo actus voluntatis imꝑat̉. ¶ Sed ꝯͣ. omne qd̓ eſt in ptāte noſtra ſubiacet imperio noſtro. ſed actuſvoluntatis ſunt maxīe in ptāte noſtra. nā oēs actus noſtriintātum dicunt̉ in prāte noſtra eſſe. inqͣꝫtum voluntarijſunt. ergo actus volūtatis imꝑant̉ a nobis. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙſicut dictum eſt. imperium nihil aliud eſt qͣꝫ actus rōnisordinantis cum quadam motione ad aliquid agendum.Manifeſtum eſt autem ꝙ ratio pōt ordinari de actu volūtatis. ſicut .n. poteſt iudicare ꝙ bonuꝫ ſit aliquid velle. itapōt ordinare imꝑando ꝙ homo velit. ex quo patet ꝙ actꝰvoluntatis poteſt eſſe imparatus. ¶ Ad .i. ergo dd̓. ꝙ ſic̄Augꝰ. ibidē dicit. animus qn̄ ꝑfecte imꝑat ſibi vt velit.tunc iam vult. ſed ꝙ aliqn̄ imparet ⁊ non velit. hoc cōtingit ex hoc ꝙ non ꝑfecte imparat. Imꝑfectum autem imperium contingit ex hoc ꝙ rō ex diuerſis ꝑtibus mouet̉ad imparandum vel non ad imparandum. vn̄ fluctuat inter duo ⁊ non ꝑfecte imꝑat. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ ſicut in membris corporalibus quodlibet membrum operatur non ſibiſoli. ſed toti corpori vt oculus videt toti corpori. ita etiameſt in potentijs anime. nam intellectus intelligit non ſolūſibi. ſed omnibus potentijs. ⁊ voluntas vult non ſolū ſibi. ſed omnibus potentijs. ⁊ ideo homo imꝑat ſibiip̄i actum voluntatis inqͣꝫtum eſt intelligens ⁊ volens. ¶ Adiij. dd̓. ꝙ cum imperium ſit actus rōnis. ille actus imparatur qui rōni ſubdit̉. primus autem voluntatis actus ex rōnis ordinatōe n̄ eſt. ſed ex inſtinctu nature aut ſuperioriscāe. vt ſupͣ dictū eſt. ⁊ iō nō oportet ꝙ in infinitū ꝓcedat̉.Ad ſextum ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ actus rōis nō poſſit eſſe imꝑatus. incōueniensem̄ videt̉ ꝙ aliqͥd imꝑet ſibi ip̄i. ſꝫ rō eſt q̄ imꝑat. vt ſupradictum eſt. ergo rōnis actus nō imꝑat̉. ¶ Pre. id quodeſt ꝑ eſſentiā diuerſum ē ab eo qḋ ē ꝑ ꝑtici pationem. ſedpotentia cuius actus imꝑatur a ratione. eſt rō per ꝑticipationem. vt d̓r in. i. ethi. ergo illius potentie actus non imparat̉ que eſt rō per eſſentiam. ¶ Pre. ille actus imparatur qui eſt in poteſtate noſtra. ſed cognoſcere ⁊ iudicare verum. quod eſt actus rōis. non eſt ſemper in poteſtate noſtra. non ergo actus rōnis pōt eſſe imparatus. ¶ Sed cōtra. id quod libero arbitrio agimus noſtro imperio agi poteſt. ſed actus rōnis exercent̉ per liberum arbitrium. dicitem̄ Damaſ. ꝙ libero arbitrio homo exquirit ⁊ ſcrutat̉ ⁊⁊ iudicat ⁊ diſponit. ergo actus rōnis pn̄t eſſe imꝑati ¶ Rn̄.dd̓. ꝙ quia rō ſup̄ ſeip̄aꝫ reflectit̉. ſicut ordinat de actibuſaliaꝝ potentiarum. ita etiā poteſt ordinari de ſuo actu. vn̄etiā actus ſuus pōt eſſe imꝑatus. Sꝫ attendendum eſt ꝙactus rōis pōt ꝯſiderari dupl̓r. Uno mō qͣꝫtum ad exercitiū actus. ⁊ ſic actus rōis ſꝑ imꝑari pōt. ſicut cum indicit̉ alicui ꝙ attēdat ⁊ rōne vtat̉. Alio mō qͣꝫtum ad obiectū reſpectu cꝰ duo actus rōnis attendunt̉. Primo qͥdeꝫvt veritatē circa aliquid apprehendat. ⁊ hoc nō eſt in ptātenoſtra. hoc. .n. contingit ꝑ ꝟtutem alicꝰ luminis vel naturalis vel ſupernatural̓. ⁊ ideo qͣꝫtum ad hoc actus rōnisnon eſt in ptāte noſtra. nec imꝑari pōt. Alius aūt actus rō