Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXVI

conſentimus magis. Pre. actio intꝑati ē finis eiꝰ. ſic̄ actio ꝟtuoſi ē finis eiꝰ. ſꝫ intꝑatus ꝯſentit in ꝓpriū actūergo ꝯſenſus pōt eſſe de fine. Pre. appetitus eoꝝ ſuntad finē ē electio. vt ſupͣ dictū ē. ſi igit̉ ꝯſenſus eſſet ſolumde his ſunt ad finē. in nullo ab electōe differre videret̉.qd̓ pꝫ eſſe falſum Damaſ. dic̄. poſt diſputationeꝫquā vocauerat ſnīaꝫ ſit electio. ergo ꝯſenſus ē ſolū dehis ſunt ad finē. Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ Damaſ. ibidē dic̄ſenſus ſiue ſnīa eſt. qn̄ diſponit amat qd̓ ex conſilioiudicatū ē. ſꝫ ꝯſiliū eſt niſi de his ſunt ad finem. ergonec ꝯſenſus. Rn̄. dd̓. ꝯſenſus noīat applicatōeꝫ appetitiui motus ad aliqͥd p̄exn̄s in ptāte applicātis. In ordine aūt agibiliū primo qͥdē oportet ſumere apprehenſio finis. deinde appetitū finis. deinde ꝯſiliū de his ſuntad finē. deinde appetitū eoꝝ ſunt ad finē. appetitus autēin vltimū finē tēdit naturaliter. vn̄ applicatio motꝰ appetitiui in finē apprehenſum hꝫ rōne ꝯſenſus. ſꝫ ſimplicis volūtatis. de his aūt ſunt poſt vltimū finē. inqͣꝫtumſunt ad finē ſub cōſilio cadūt. ſic pōt de eis ꝯſenſusinqͣꝫtū motus appetitiuus applicat̉ ad id qd̓ ex cōſilio iudicatū ē. motus ꝟo appetitiuus in finē applicat̉ conſilio. ſꝫ magis conſiliū ip̄i. qꝛ conſiliū p̄ſupponit appetitū finis. ſꝫ appetitus eoꝝ ſunt ad finē p̄ſupponit determinationē conſilij Et applicatio appetitiui motus ad determinatōeꝫ cōſilij ꝓprie ē cōſenſus. vn̄ cōſiliū ſit niſide his ſunt ad finē. cōſenſus ꝓprie loquēdo ē niſi dehis ſunt ad finē. Ad i. ergo dd̓. ſic̄ concluſionesſcimus principia. hoꝝ tn̄ ē ſcīa. ſꝫ qd̓ maius ē .ſ. intellectus. ita cōſentimus his ſunt ad finē ꝓpter finē. cuiuſtn̄ eſt cōſenſus. ſꝫ qd̓ maius ē .ſ. volūtas. Ad. ij. dd̓. intꝑatus hꝫ fine delectatōeꝫ oꝑis ꝓpter quā conſentit in opus magis qͣꝫ in ip̄aꝫ oꝑatōeꝫ. Ad. iij. dd̓. electio addit ſupͣ cōſenſum quādam relationē reſpectu eiuscui aliqͥd p̄eligit̉. ideo poſt cōſenſum adhuc remanet electio. pōt .n. cōtingere conſiliū inueniant̉ plura ducentia ad finē. qͦꝝ qd̓libet placet. in qd̓libet eoꝝ conſentit̉.ſꝫ ex multis placēt p̄accipimus vnū eligēdo. ſꝫ ſi inueniat̉ vnū ſolū qd̓ placeat. differūt re cōſenſus electioſed rōe tm̄. vt cōſenſus dicat̉ ẜm placet ad agēdum. electio aūt ẜm p̄fert̉ his que non placent.Ad quartum ſic procedit̉Uidet̉ cōſenſus ad agēdū ſꝑ ꝑtineat ad ſuꝑiorēnem. delectatio .n. cōſequit̉ oꝑatōeꝫ ꝑficit ſic̄ decor iuuentutē. ſicut d̓r in. x. ethi. ſꝫ cōſenſus in delectatōeꝫ ꝑtinet ad inferiorē rōnē. vt dic̄ Augꝰ. in. xij. de tri. ergo conſenſus in actū ꝑtinet ad ſolā ſuꝑiorē rōnē. Pre. actio in quā conſentimus d̓r eſſe volūtaria. ſꝫ multaꝝ potentiaꝝ ē ꝓducere actōes volūtarias. ergo ſola ſuꝑiorcōſentit in actū. Pre. ſuꝑior intēdit eternis inſpiciēdis cōſulēdis. vt Aug. dicit in. xij. de tri. ſꝫ multotiēscōſentit in actū ꝓpter rōes eternas. ſꝫ ꝓpter aliqͣs rōnestꝑales. vel etiā ꝓpter aliqͣs aīe paſſiones. ergo cōſentire in actū ꝑtinet ad ſolā ſuꝑiorē rōnē. Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ Aug.dicit. xij. de tri. pōt pctm̄ efficaciter ꝑpetrādū mente diſcerni. niſi illa mētis intētio penes quā ſumma ptās membra in opus mouēdi. vel ab oꝑe cohibēdi male actioni cedat ẜuiat. Rn̄. dd̓. final̓ ſnīa ſꝑ ꝑtinet ad ſuperior ē. ad quē ꝑtinet de alijs iudicare. qͣꝫdiu .n. iudicādumreſtat qd̓ ꝓponit̉. nondū dat̉ final̓ ſnīa. Manifeſtū ē autē ſuꝑior ē hꝫ de oībꝰ iudicare. qꝛ de ſenſibilibꝰnem iudicamus. de his ꝟo ad rōnes hūanas ꝑtinēt iu-

dicamus ẜm rōnes diuinas ꝑtinēt ad rōnem ſuꝑiorem qͣꝫdiu incertū ē an ẜm rōnes diuinas reſiſtat̉ vel non.nullū iudiciū rōis hꝫ rōnem final̓ ſnīe. Final̓ aūt ſnīa deagēdis ē conſenſus in actum. cōſenſus in actū ꝑtinetad rōnem ſuꝑiorē. ẜm tn̄ in rōe volūtatis includit̉. ſicutſupͣ dictū eſt. Ad i. ergo dd̓. cōſenſus in delectationēoꝑis ꝑtinet ad ſuꝑiorē rōnem. ſic̄ cōſenſus in opus. ſedcōſenſus in delectatōeꝫ cogitatōis ꝑtinet ad rōne inferio. ſicut ad ip̄aꝫ ꝑtinet cogitare. tn̄ de hocip̄o qd̓ eſt cogitare vel cogitare. inqͣꝫtū conſiderat̉ vt actio q̄dam. hꝫiudiciū ſuꝑior ſil̓r de delectatōe conſequēte. ſꝫ inqͣꝫtūaccipit̉ vt ad actionē aliā ordinatū. ſic ꝑtinet ad in feriorērationē. qd̓ .n. ad aliud ordinat̉. ad inferiorē artem vel potētiā ꝑtinet qͣꝫ finis ad quē ordinat̉. vn̄ ars ē de fine architectonica ſeu principal̓ vocat̉. Ad. ij. dd̓. qꝛ actiones dicunt̉ volūtarie ex hoc eis cōſentimus. oportet cōſenſus ſit cuiuſlibet potentie. ſꝫ voluntatis a d̓r voluntariū eſt in rōe. ſicut dictū eſt. Ad. iij. dd̓. ſuperior d̓r conſentire ſolū qꝛ ẜm rōnes eternas ſꝑ moueat ad agēdum. ſed etiam quia ẜm rationes eternasdiſſentit. Queſtio. XVI.Einde ꝯſiderādumeſt de vſu. Et circa hoc q̄runt̉ qͣttuor. Primovtꝝ vti ſit actus volūtatis. Scd̓o vtꝝ conueniat brutis aīalibꝰ. Tertio vtꝝ ſit tm̄ eoꝝ ſunt ad finē.vel etiā finis. Quarto de ordine vſus ad electionem.Ad primum ſic ꝓcediturUidet̉ vti ſit actus volūtatis. dic̄. n. Augu. in. i. dedoc. xp̄ia. vti ē id qd̓ in vſum venit ad aliud obtinendūreferre. ſꝫ referre aliqͥd ad aliud ē rōnis cuius ē conferre ordinare. ergo vti ē actus rōnis. ergo voluntatis. IPre. Damaſ. dicit homo impetum facit ad oꝑationeꝫ d̓r impetus. deinde vtit̉ d̓r vſus. ſed oꝑatio ꝑtinet adpotētiam executiuam. actus aūt voluntatis non ſequituractum executiue potentie. ſed executio eſt vltimum. ergovſus ē actus volūtatis. Pre. Augꝰ. dicit in li. lxxxiijq. Qīa facta ſunt. in vſum hoīs facta ſunt. qꝛ oībꝰ vtit̉ iudicādo ea que hoībꝰ data ſunt. ſed iudicare de rebꝰa deo creatis ꝑtinet ad rōnem ſpeculatiuā que oīoſeꝑatavidet̉ a voluntate que eſt principium hūanoꝝ actuum.ergo vti eſt actus voluntatis. Sed ꝯͣ ē qd̓ Augꝰ. dicit in. x. de tri. Uti ē aſſumere aliquid in facultatē volūtatis. Rn̄. dd̓. vſus rei alicuius importat applicatōnērei illius ad aliquā oꝑationē. vn̄ oꝑatio ad quā applicamus rem aliquam d̓r vſus eius. ſicut equitare eſt vſusequi. ꝑcutere eſt vſus baculi. ad oꝑatōeꝫ aūt applicamꝰ principia interiora agendi .ſ. ip̄as potētias aīe. vel membra corꝑis vt intellectum ad intelligēdum. oculum advidēdum. res exteriores. ſicut baculum ad ꝑcutiendumſed manifeſtū eſt res exteriores non applicamus ad aliquā oꝑatōeꝫ niſi principia intrinſeca ſunt potētie aīeaut habitus potētiaꝝ. aut organa ſunt corꝑis membra.On̄ſum ē aūt .ſ. volūtas ē que mouet potentias aīe adſuos actus. hoc ē applicare eas ad oꝑatōem. vn̄ manifeſtum ē vti primo principaliter ē volūtatis tanqͣꝫ primi mouētis. rōis aūt tanqͣꝫ dirigētis. ſed aliaꝝ potētiaꝝtanqͣꝫ exequētium que comꝑant̉ ad voluntatem a qua applicant̉ ad agēdum. ſicut inſtrumenta ad principale agesactio aūt ꝓprie attribuit̉ inſtr̄o ſed principali agēti. ſic̄edificatio edificatori. aūt inſtr̄is. vn̄ manifeſtū ē vti

C 3