Queſtio.IV
eſt deuenire in aliqͣ principia ꝑ ſe nota q̄ oīmodā certitudinē hn̄t. ſed talis certitudo nō pōt inueniri in ſingularibus ꝯtingētibus q̄ ſunt variabilia ⁊ incerta. ergo inqͣſitōconſilij ꝓcedit in infinitū. ¶ Sꝫ cōtra. nullus mouet̉ adid ad qd̓ impoſſibile ē ꝙ ꝑueniat. vt d̓r. in. i. de celo. ſꝫ infinitū impoſſibile ē trāſire. ſiligit̉ inquiſitio ꝯſilij ſit infinita. nullus ꝯſiliari inciꝑet. qd̓ pꝫ eſſe falſum. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙinquiſitio ꝯſilij ē finita in actu ex duplici ꝑte .ſ. ex ꝑte pͥncipij. ⁊ ex ꝑte termini. accipit̉ .n. in inqͥſitōe ꝯſilij duplexpͥncipiū. vnū ꝓpriū ex ip̄o genere oꝑabiliū. ⁊ hoc ē finis d̓qͦ nō eſt conſiliū. ſꝫ ſupponit̉ in conſilio vt principiū. vt dictum ē. Aliud qͣi ex alio genere aſſumptū. ſicut ⁊ in ſcientijs demōſtratiuis vna ſcīa ſupponit aliqͣ ab alia de qͥbusnō inqͥrit. hmōi aūt principia q̄ in inqͥſitōne ꝯſilij ſupponunt̉ ſunt q̄cūqꝫ ſunt ꝑ ſenſum accepta. vtpote ꝙ hoc ſitpanis vel ferꝝ. ⁊ q̄cunqꝫ ſunt ꝑ aliquā ſcīaꝫ ſpeculatinaꝫvel pͣcticā in vl̓i cognita. ſicut ꝙ mechari ē a deo ꝓhibitū⁊ ꝙ hō nō pōt viuere niſi nutriat̉ nutrimēto ꝯuenienti. ⁊de iſtis nō inqͥrit conſiliator. Terminus aūt inqͥſitōis eſtid ꝙ ſtatim ē in ptāte nr̄a vt faciamus. Sic̄. n. finis hꝫ rōnem principij. ita id qd̓ agit̉ ꝓpter finē hꝫ rōnem concluſionis. vn̄ id qd̓ primo agēdum occurrit hꝫ rōnē vltimeconcluſionis ad quā inqͥſitio terminat̉. nihil aūt ꝓhibetconſiliū potētia infinitū eſſe ẜm ꝙ in infinitū pn̄t aliqͣ occurrere ꝯſilio in qͣrēda. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ ſingularia nōſunt infinita actu. ſꝫ in potētia. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ lꝫ hūanaactio poſſit impediri. nō tn̄ ſꝑ hꝫ impedimentū ꝑatum. ⁊iō nō ſꝑ oportet ꝯſiliari de impedimento tollendo. ¶ Adiij. dd̓. ꝙ in ſingularibus contingētibus pōt aliqͥd accipicertum. ⁊ ſi non ſimpl̓r tn̄ vt nunc. ꝓut aſſumit̉ in oꝑatōeSortē .n. ſedere nō eſt neceſſarium. ſꝫ eū ſedere dum ſedeieſt neceſſarium. ⁊ hoc per certitudinem accipi poteſt.Queſtio. XV.Einde ꝯſiderandūeſt de ꝯſenſu. Et circa hoc q̄runt̉ qͣttuor. Primo vtꝝ conſenſus ſit actus appetitiue vel app̄henſiue ꝟtutis. Scd̓o viꝝ conueniat brutis aīalibus.Tertio vtꝝ ſit de fine vel de his q̄ ſunt ad ffinē. Quartovtꝝ ꝯſenſus in actū ꝑtineat ſolū ad ſuꝑiorē aīe ꝑtem.Ad primū ſic procediturUidet̉ ꝙ conſentire ꝑtineat ſolū ad ꝑtē aīe apprehēſiuā.Augꝰ .n. xij. de tri. conſenſum attribuit ſuꝑiori rōi. ſed rōnoīat apprehenſiuā ꝟtutē. ergo ꝯſentire ꝑtinet ad apprehenſiuā ꝟtutē. ¶ Pre. conſentire ē ſil̓ ſentire. ſꝫ ſentire ēapprehenſiue potētie. ergo ⁊ ꝯſentire. ¶ Pre. ſic̄ aſſentiredicit applicatōeꝫ intellectus ad aliqͥd. ita ⁊ ꝯſentire. ſꝫ aſſentire ꝑtinet ad intellectū qui ē vis apprehenſina. ergo ⁊conſentire ad vim apprehenſiuā ꝑtinet. ¶ Sed ꝯͣ eſt qd̓Damaſ. dicit in. ij. li. ꝙ ſi aliqͥs iudicet ⁊ nō diligat. nō ēſentētia .i. conſenſus. ſꝫ diligere ad appetitiuam ꝟtutemꝑtinet: ergo ⁊ conſenſus. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ conſentire importat applicationem ſenſus ad aliquid. Eſt autem ꝓpriumſenſus ꝙ cognoſcitiuꝰ eſt reꝝ pn̄tium. vis .n. imaginatiua eſt apprehenſiua ſil̓itudinum corꝑalium. etiam rebusabn̄tibus quarum ſunt ſil̓itudines. intellectus autem aꝑprehenſiuus eſt vniuerſaliū rōnum quas pōt apprehendere indifferenter. ⁊ pn̄tibus ⁊ abn̄tibus ſingularibus. ⁊quia actus appetitiue ꝟtutis eſt quedam inclinatio ad rēip̄am ẜm quādam ſimilitudinem. hinc eſt ꝙ ip̄a applicatio appetitiue ꝟtutis ad rem ẜm quam ei inheret accipit
nomen ſenſus. quaſi exꝑiētiam quādam ſumēs de re cuiinheret. inqͣꝫtum complacet ſibi in ea. vn̄ Sap̄. i. d̓r. Sentite de domīo in bonitate. ⁊ ẜm hoc conſentire eſt actus apperitiue ꝟtutis. ¶ Ad .i. ergo dd̓. ꝙ ſicut d̓r in. iij. de anima. voluntas in rōe conſiſtit. vn̄ cum Auguſt. attribuitconſenſum rationi. accipit rōnem ẜm ꝙ in ea concludit̉voluntas. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ ſentire ꝓprie dictum ad apprehenſiuam potētiam ꝑtinet. ſed ẜm ſimilitudinē cuiuſdāexꝑientie ꝑtinet ad appetitiuam. vt dictum eſt. ¶ Ad. iij.dd̓. ꝙ aſſentire eſt quaſi ad aliud ſentire. ⁊ ſic importatquādam diſtantiā ad id cui aſſentit̉. Sꝫ cōſentire eſt ſil̓ſentire. ⁊ ſic importat quandā ꝯiūctōeꝫ ad id cui ꝯſentit̉. ⁊ideo volūtas cuius ē tēdere ad ip̄am rem. magis ꝓprie d̓rconſentixe. Intellectus aūt cuius oꝑatio nō ē ẜm motuꝫad rem. ſed potius econuerſo. vt in primo dictum eſt. māgis ꝓprie d̓r aſſentire. qͣꝫuis vnum ꝓ alio poni ſoleat. Poteſt etiam dici ꝙ intellectus aſſentit inquantum a voluntate mouetur.Ad ſcd̓m ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ ꝯſenſus cōueniat brutis aīalibꝰ. ꝯſenſus .n. importat determinatōeꝫ appetitus ad vnū. ſꝫ appetitus brutoꝝ vīaliū ſunt determinati ad vnū. ergo ꝯſenſus in brutis aīalibꝰ inuenit̉. ¶ Pre. remoto priori remouet̉ poſterius. ſꝫ cōſenſus p̄cedit oꝑis executōeꝫ. ſi ergo in brutiſnō eſſet ꝯſenſus nō eſſet in eis oꝑis executio. qd̓ pꝫ eē falſum. ¶ Pre. hoīes interdum ꝯſentire dicūtur in aliquidagēdum ex aliqua paſſione. puta concupiſcētia vel ira. ſꝫbruta aīalia ex paſſione agūt. ergo in eis ē conſenſus.¶ Sed ꝯͣ eſt qd̓ Damaſ. dicit. ꝙ poſt iudiciū hō diſponit ⁊amat qd̓ ex conſilio iudicatum eſt. quod vocat̉ ſentētia .i.conſenſus. ſed conſilium nō eſt in brutis aīalibꝰ. ergo necconſenſus. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ conſenſus ꝓprie loquendo nonē in brutis aīalibꝰ. cuius rō eſt. quia conſenſus importatapplicationem appetitiui motus ad aliqͥd agēdum. Eiusautiē applicare appetitiuum motū ad aliqͥd agendum. incuius ptāte ē appetitiuus motus. ſic tāgere lapidem conuenit qͥdem baculo. ſed applicare baculum ad tactum lapidis eſt eius qui hꝫ in ptāte mouere baculum. bruta aūtaīalia nō hn̄t in ſui poteſtate appetitiuum motum. ſꝫ tal̓motus in eis eſt ex inſtinctu nature. vn̄ brutum animalappenit quidē. ſꝫ nō applicat appetitiuū motū ad aliquid. ⁊ꝓpter hoc non ꝓprie dr conſentire. ſed ſolum rōnalis natura que habet in poteſtate ſua appetitiuum motum. ⁊ poteſt ip̄m applicare vel non applicare ad hoc vel ad illudAd i. ergo dd̓. ꝙ in brutis aīalibꝰ inuenit̉ determinatioappetitus in aliquid paſſiue tm̄. conſenſus vero importatdeterminatōeꝫ appetitus. nō ſolum paſſiuā ſꝫ magis actiuā. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ remoto priori remouet̉ poſterius qd̓ ꝓprie ex eo tm̄ ſequit̉. ſi aūt aliqͥd ex pluribꝰ ſequi poſſit. nōꝓpter hoc poſterius remouet̉ vno prioꝝ remoto. ſic̄ ſi induratio poſſit fieri ⁊ a calido ⁊ a frigido. nam lateres indurātur ab igne ⁊ aqua congelata indurat̉ ex frigore. nō oportet ꝙ remoto calore remoueat̉ induratio. executio autemoꝑis nō ſolū ſequit̉ ex cōſenſu. ſꝫ etiā ex impetuoſo appetitu. qͣlis ē in brutis aīalibꝰ. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ hoīes qͥ ex paſſione agūt. pn̄t paſſionem nō ſequi. nō aut bruta animalia. vn̄ non eſt ſil̓is ratio.Ad tertium ſic proc edit̉Uidet̉ ꝙ ꝯſenſus ſit de fine. qꝛ ꝓpter qd̓ vnūqd̓qꝫ ⁊ illudmagis. ſꝫ his q̄ ſunt ad finē ꝯſentimꝰ ꝓpter finē. ergo fini