Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioXIII

conſequit̉ ſententiā vel iudiciū qd̓ eſt ſicut ꝯcluſio ſyllogiſmi oꝑatiui. vn̄ illud cadit ſub electōe qd̓ ſe hꝫ vt ꝯcluſio in ſyllogiſmo oꝑabiliū. finis aūt in oꝑabilibꝰ ſe hꝫ vtprincipiū vt ꝯcluſio. vt ph̓s dicit in. ij. phi. vn̄ finisinqͣꝫtū eſt hmōi cadit ſub electōe. ſꝫ ſicut in ſpeculatīsnihil ꝓhibet id qd̓ eſt vnius demōſtratōis vel ſcīe principiū. eſſe ꝯcluſionē alterius demōſtrationis vel ſcīe. pͥmūtn̄ pͥncipiū indemōſtrabile pōt eſſe ꝯcluſio alicꝰ demōſtrationis vel ſcīe. ita etiā ꝯtingit id qd̓ eſt in vna oꝑatōevt finis ordinari ad aliquid vt ad finē. hoc ſub electione cadit ſicut in oꝑatōe medici ſanitas ſe hꝫ vt finis.vn̄ hoc cadit ſub electōe medici. ſꝫ hoc ſupponit tanqͣꝫprincipiū. ſꝫ ſanitas corꝑis ordinat̉ ad bonū aīe. vn̄ apud qui hꝫ curā de aīe ſalutē pōt ſub electōe cadere eſſe ſanum vel eſſe infirmū. apl̓s dicit. ij. ad Corinth. xij.aūt infirmor tūc fortior ſum potēs. ſꝫ vltimꝰ finis nullo ſub electōe cadit. Ad i. ergo dd̓. fines ꝓprijtutū ordinant̉ ad btītudinē ſicut ad vltimum fine. hoc pōt eſſe eoꝝ electio. Ad. ij. dd̓. ſicut ſupͣ habituꝫē vltimus finis ē vnus tm̄. vn̄ vbicūqꝫ occurrūt plures fines inter eos pōt electio ẜm ordināt̉ ad vltimū finē.Ad quartum ſic procedi?tur Uidet̉ electio ſit ſolū reſpectu hūanoꝝ actuumelectio .n. ē eoꝝ ſunt ad finē. ſed ea ſunt ad finē ſo ſunt actus ſꝫ etiā organa. vt d̓r in. ij. phi. ergo electiōes ſunt tm̄ hūauoꝝ actuū. Pre. actio a ꝯtēplatōe diſtīguit̉. ſꝫ electio etiā in ꝯtēplatōe locū hꝫ ꝓut .ſ. vna opinioalteri peligit̉. ergo electio eſt ſolū hūanoꝝ actuum. YPre. eligunt̉ hoīes ad aliqͣ officia vel ſecularia vel eccl̓iaſtica ab his nihil erga eos agūt. ergo electio ſolum ēhūanoꝝ actuū. Sed ꝯͣ eſt qd̓ ph̓us dicit in. iij. ethi.nullus eligit niſi ea eſtimat fieri ip̄m. Rn̄. dd̓. ſiintētio eſt finis. ita electio ē eoꝝ ſunt ad finē. finis autēvel ē actio vel res aliqͣ. res aliqͣ fuerit finis. neceſſe ē aliqͣ hūana actio interueniat. vel inqͣꝫtū facit illā eſt finis. ſic̄ medicus facit ſanitatē eſt finis eius. vn̄facere ſanitatē d̓r finis medici. vel inqͣꝫtū aliqͦ vtit̉vel fruit̉ re eſt finis. ſic̄ auaro ē finis pecunia vel poſſeſſio pecunie. eodē dd̓. ē de eo qd̓ ē ad finē. qꝛ neceſſeē vt id qḋ eſt ad finē vel ſit actio vel res aliqͣ interueniēteali actōe qnā facit id qd̓ ē ad finē vel vtit̉ eo. huncmodū electio ſꝑ ē hūanoꝝ actuū. Ad .i. ergo dd̓. organa ordinant̉ ad finē inqͣꝫtū vtit̉ eis ꝓpter finem.Ad. ij. dd̓ in ip̄a ꝯtēplatōe eſt aliqͥs actus intellectꝰ aſfentiētis huic opinioni vel illi. actio ꝟo exterior ē ꝯͣ contemplationē diuidit̉. Ad. iij. dd̓. eligit ep̄m velprincipē ciuitatis eligit noīare ip̄m in talē dignitatē. alioquin ſi nulla eēt eiꝰ actio ad ꝯſtitutōeꝫ ep̄i vel pͥncipis. cōpeteret ei electio. Et ſil̓r dd̓. ē qͥn̄cūqꝫ d̓r aliqͣ respeligi alteri adiungit̉ ibi aliqͣ oꝑatio eligentisAd quintū ſic procediturUidet̉ electio ſit ſolū poſſibiliū. electio .n. ē actꝰ volūtatis vt dictū ē. ſꝫ volūtas ē poſſibiliū impoſſibiliumvt d̓r in. iij. ethi. ergo electio. Pre. electio ē eoꝝ pernos agunt̉ ſic̄ dictū ē. nihil ergo refert qͣꝫtū ad electionemvr eligat̉ id qḋ ē impoſſibile ſimpl̓r. vel id qd̓ ē impoſſibile eligēti. ſed frequēter ea eligimus ꝑficere poſſumꝰ ſic ſunt impoſſibilia nobis. ergo electio ē impoſſibilium Pre. nihil tēptat agere niſi eligēdo. ſed beatus bn̄dictus dicit ſi p̄latus aliqͥd impoſſibile p̄ceꝑit tēptan-

dum ē. ergo electio pōt eſſe impoſſibiliū. Sed ꝯͣ eſt qd̓ph̓s dicit in. iij. ethi. electio eſt impoſſibiliū. Rn̄.dd̓. ſic̄ dictū eſt electōes nr̄e referunt̉ ſꝑ ad nr̄as actiones. ea .n. nos agunt̉ ſunt nobis poſſibilia. vn̄ neceſſeē dicere electio ſit niſi poſſibiliū. Sil̓r etiā e ligēdi aliquid ē vt ex hoc poſſimus ꝯſequi finem. vel ex hocducit ad finē. id aūt qd̓ ē impoſſibile pōt aliqͥs ꝯſeq̄finē. cuius ſignū ē. qꝛ in ꝯſiliādo ꝑueniūt hoīes ad idqd̓ ē eis impoſſibile. diſcedūt qͣſi valētes vlteriuscedere. apparet etiā hoc manifeſte ex ꝓceſſu rōis p̄cedente.ſic .n. ſe hꝫ id qd̓ ē ad finē de electio eſt ad finē ſic̄ ꝯcluſio ad pͥncipiū. Manifeſtū ē aūt ꝯcluſio impoſſibil̓ nonſequit̉ ex principio poſſibili. vn̄ pōt eſſe finis ſit poſſibil̓. niſi id qd̓ ē ad finē fuerit poſſibile. ad id aūt qd̓ ē īpoſſibile nullus mouer̄. vn̄ aullus tēderet in finē niſi perhoc qd̓ apparet id qḋ ē ad finē eſſe poſſibile. vn̄ id quod ēimpoſſibile ſub electōe cadit. Ad i. ergo dd̓. volūtas media ē inter intellectū exteriorē oꝑatōeꝫ. intellectus ꝓponit volūtati ſuū ob̓m. ip̄a volūtas cāt exteriorēactionē. ſic igit̉ principiū motus volūtatis ꝯſiderat̉ exte intellectus qui apprehendit aliquid vt bonū in vl̓i. ſedterminatio ſeu ꝑfectio actus volūtatis attendit̉ ẜm ordinem ad oꝑatōeꝫ quā aliquis tendit ad conſecutionemrei. motus voluntatis ē ab aīa ad. ideo ꝑfectio actus voluntatis attēdit̉ ẜm hoc ē aliquid bonum alicuiad agēdum. hoc aūt eſt poſſibile. ideo volūtas completa ē niſi de poſſibili qd̓ ē bonum volenti. ſed volūtas incōpleta eſt de impoſſibili ẜm qͦſdam velleitas d̓r. qꝛ .ſ. aliquis vellet illud ſi eſſet poſſibi le. Electio aūt noīat actumvoluntatis iam determinatum ad id quod ē huic agendū ideo nullo eſt niſi poſſibilium. Ad ij. dd̓. cumobiectum voluntatis ſit donum apprehenſum. hoc iudicādum ē de obiecto voluntatis ẜm cadit ſub apprehēſione. ideo ſic ut qn̄qꝫ voluntas eſt alicuius quod apprehendit̉ vt bonum. tn̄ non eſt vere bonum. ita qn̄qꝫ ē electio eius quod apprehendit̉ vt poſſibile eligenti. quod tn̄non eſt ei poſſibile. Ad. iij. dd̓. hoc ideo d̓r. quia analiquid ſit poſſibile ſubditus non debet ſuo iudicio diffinire. ſed in vnoquoqꝫ iudicio ſuꝑioris ſtare.Ad ſextum ſic proceditur.Uidet̉ homo ex neceſſitate eligat. ſic .n. ſe habet finis adeligibilia vt principia ad ea que ex principijs conſequuntur. vt pꝫ in. iij. ethi. ſed ex principijs ex neceſſitate deducunt̉ concluſiones. ergo ex fine de neceſſitate mouetur aliquis ad eligēdum. Pre. ſicut dictum ē. electio conſeq̄tur iudicium rationis de agendis. ſed ratio ex neceſſitateiudicat de aliquibus ꝓpter neceſſitatem p̄miſſoꝝ. ergo videtur etiam electio ex neceſſitate ſequatur. Pre. ſialiqua duo ſunt penitus equalia. non magis mouetur homo ad vnum qͣꝫ ad aliud. ſicut famelicus ſi habet cibumequaliter appetibilem in diuerſis ꝑtibus. ẜm equalemdiſtantiam non magis mouet̉ ad vnum qͣꝫ ad alterum.vt Plato dixit aſſignans rationem quietis terre in medio. ſicut d̓r in. iij. de celo. ſed multo minus pōt eligi qd̓accipit̉ vt minus qͣꝫ quod accipit̉ vt equale. ergo ſi ꝓponant̉ duo vel tria vel plura inter que vnum magis appetat. impoſſibile eſt aliquod alioꝝ eligere. ergo ex neceſſitate eligit̉ illud quod eminentius apparet. ſed oīs electio ēde omni eo quod videt̉ aliqͦ melius. ergo omnis electio ē ex neceſſitate. Sed cōtra ē electio ē actus potētie rōnal̓ ſe hꝫ ad oppoſita ſcd̓m ph̓m. Rn̄. dd̓.