Queſtio.XIII

Drimo ergo ꝯſiderandū ē de electione. Ecd̓o de conſilioTertio de ſenſu. Quarto de vſu. Circa electionē q̄rūturſex. Primo cuius potētie ſit actus. vtꝝ volūtatis vel rōis.Scd̓o vtꝝ electio ꝯueniat brutis aīalibꝰ. Tertio vtꝝ electio ſit ſolū eoꝝ q̄ ſunt ad finē vel etiā qn̄ꝫ finis. Quartovtꝝ electio ſit tm̄ eoꝝ q̄ ꝑ nos agunt̉. Quinto vtꝝ electioſit ſolū poſſibiliū. Sexto. vtꝝ homo ex neceſſitate eligatvel libere.Ad primum ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ electio nō ſit actus volūtatis ſed rōis. electio .n.collationē quandā importat ꝗͣ vnū alteri p̄fert̉. ſꝫ ꝯferre ērōis. ergo electio ē rōis ¶ Pre. eiuſdē ē ſyllogizare ⁊ ꝯcludere. ſyllogizare aūt ī oꝑabilibꝰ ē rōis. cū igit̉ electio ſit qͣſi ꝯcluſio in oꝑabilibꝰ vt d̓r in. vij. ethi. videt̉ ꝙ ſit actusrōis. ¶ Pre. ignorātia nō ꝑtinet ad volūtatē. ſꝫ ad vimcognitiua. ē aūt q̄dam ignorātia electōis. vt d̓r in. iij. ethi.ergo videt̉ ꝙ electio nō ꝑtineat ad voluntatē ſed ad rōnē¶ Sed cōtra ē qd̓ ph̓s dicit in. iij. ethi. ꝙ electio ē deſideriū eoꝝ q̄ ſunt in nobis deſideriū aūt ē actus voluntatis.ergo ⁊ electio. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ in noīe electionis importaturaliquid ꝑtinēs ad rōnē ſiue ad intellectū. ⁊ aliquid pertinēs ad voluntatē. dicit .n. ph̓s in. vi. ethi. ꝙ electio ē appetitiuus intellectus. vel apperitus intellectiuus. qn̄cūqꝫaūt duo cōcurrūt ad aliqͥd vnū conſtituendū. vnū eoꝝ eſtvt formale reſpectu alterius. vn̄ Gregor. nicenus dicit ꝙelectioˣ neqꝫ ē appetitus ẜm ſeip̄am neqꝫ conſilium ſolū.ſed ex his aliqd̓ compoſitū. ſicut .n. dicimus aīal ex aīa ⁊ex corꝑe compoſitū eſſe. neqꝫ ꝟo corpus eſſe ẜm ſeip̄um.neqꝫ aīaꝫ ſolā ſed vtrūqꝫ. ita ⁊ electionē. Eſt aūt conſiderandū in actibꝰ aīe ꝙ actus qui ē eſſentialiter vnius potētie vel habitus. recipit formā ⁊ ſpēꝫ a ſuꝑiori potētia velhabitu ẜm ꝙ ordinat̉ inferius a ſuꝑiori. ſi .n. aliqͥs actuꝫfortitudinis exerceat ꝓpt̓ dei amore. actus qͥdē ille materialiter ē fortitudinis. formaliter ꝟo charitatis. Mani feſtum ē aūt ꝙ rō qͦdāmō voluntatē p̄cedit ⁊ ordinat actūeius inqͣꝫtū .ſ. volūtas in ſuū obiectū tēdit ẜm ordinē rōnis. eo ꝙ vis apprehenſiua appetitiue ſuū obiectū repn̄tatſic igit̉ ille actus qͦ volūtas tēdit in aliquid qd̓ ꝓponit̉ vtbonū. ex eo ꝙ ꝑ rōnem ē ordinatū ad finē. materialiter qͥdem ē volūtatis. formaliter aūt rōis. in hmōi aūt ſubſtantia actus materialiter ſe hꝫ ad ordinē qui imponit̉ a ſuꝑiori potētia. ⁊ ideo electio ſubſtātialiter nō ē actus rōis. ſedvolūtatis. ꝑficit̉ .n. electio in motu qͦdā aīe ad bonū quodeligit̉. vn̄ manifeſte actus eſt appetitiue potētie. ¶ Ad. i.ergo dd̓. ꝙ electio importat collationē quandā p̄cedentē.nō ꝙ eſſentialiter ſit ip̄a collatio. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ cōcluſioſyllogiſmi q̄ fit in oꝑabilibꝰ ad rōnem ꝑtinet. ⁊ d̓r ſententia vel iudiciū quā ſequit̉ electio. ⁊ ob hoc ip̄a concluſio ꝑtinere videt̉ ad electionē tanqͣꝫ ad conſequēs. ¶ Ad. iij.dd̓. ꝙ ignorātia d̓r eſſe electionis. nō ꝙ ip̄a electio ſit ſcīa.ſed qꝛ ignoratur quid ſit eligendum.Ad ſecundū ſic procedit̉Uidet ꝙ electio brutis aīalibꝰ cōueniat. electio .n. ē appetitus aliquoꝝ ꝓpter finē. vt d̓r in. iij. ethi. ſed bruta aīaliaappetūt aliquid ꝓpter fine. agūt .n. ꝓpter finē ⁊ appetitumergo in brutis aīalibꝰ eſt electio. ¶ Pre. ip̄m nomē electionis ſignificare videt̉ ꝙ aliqͥd p̄ alijs accipiat̉. ſed bruta aīalia accipiunt aliqͥd pͦ alijs ſicut manifeſte apparet ꝙouis vnā herbā comedit aliā refutat. ergo in brutis aīalibus ē electio. ¶ Pre. vt d̓r in. vi. ethi. ad prudentiā ꝑti-

net ꝙ aʳ iquis bn̄ eligat ea q̄ ſunt ad finē. ſed prudētia cōuenit brutis aīalibꝰ. vn̄ d̓r in principio metaph. ꝙ prudētia ſunt ſine diſciplina q̄cūqꝫ ſonos audire nō poſſibiliaſunt vt apes. ⁊ hoc etiā ſenſui manifeſtū videt̉. apparēt .n.mirabiles ſagacitates in oꝑbꝰ animaliū vt apū ⁊ arancarum ⁊ canū. canis .n. inſequēs ceruū ſi ad triuiū venerit.odoratu qͥdē explorat an ceruus primā vel ſcd̓am viā trāſiuerit. ꝙ ſi inuenerit nō trāſiſſe iā ſecurus ꝑ tertiā viā incedit. vt explorādo qͣſi vtēs ſyllogiſmo diuiſiuo. qͦ concludi poſſet ceruū ꝑ illā viā incedere exqͦ non incedit ꝑ aliasduas cum nō ſint iplures. ergo videt̉ ꝙ electio brutis aīalibꝰ conueniat. ¶ Sed contra ē ꝙ Grego. nicenus dicitꝙ pueri ⁊ irrōnalia volūtarie qͥdem faciunt. nō tn̄ eligētia. ergo in brutis aīalibꝰ non ē electio. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ cumelectio ſit p̄acceptio vnius reſpectu alterius neceſſe eſt ꝙelectio ſit reſpectu pluriū q̄ eligi pn̄t. ⁊ ideo in his q̄ ſuntpenitus determinata ad vnū electio locū nō hꝫ. Eſt auteꝫdifferētia int̓ appetitū ſenſitiuū ⁊ voluntatē. qꝛ vt ex p̄dictis pꝫ. appetitus ſenſitiuus ē determinatus ad vnū aliqͥdꝑticulare ẜm ordinē nature. voluntas aūt eſt ẜm natureordinem determinata ad vnum cōe qd̓ eſt bonum. ſed indeterminate ſe habet reſpectu ꝑticularium bonoꝝ. ⁊ ideoꝓprie voluntatis eſt eligere. nō autem appetitus ſenſitiuiqui ſolus ē in brutis aīalibꝰ. ⁊ ꝓpter hoc brutis aīalibuselectio non conuenit. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ nō omnis appetitus alicuius ꝓpter finem vocat̉ electio. ſed cum qͣdam diſcretione vnius ab altero. que locum habere non pōt niſivbi appetitus pōt ferri ad plura. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ brutumanimal accipit vnum p̄ alio. quia appetitus eius ē naturaliter determinatus ad ip̄m. vn̄ ſtatim qn̄ ꝑ ſenſum velꝑ imaginationē repn̄tat̉ ſibi aliquid ad qḋ naturaliter inclinat̉ eius appetitus abſqꝫ electione mouet̉ ad ipſum. ſicut etiā abſqꝫ electione ignis mouet̉ ſurſum ⁊ nō deorſuꝫ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ ſicut d̓r in. iij. phiſi. Motus ē actus mobilis a mouēte. ⁊ ideo ꝟtus mouētis apparet in motu mobilis. ⁊ ꝓpter hoc in omnibꝰ q̄ mouent̉ a rōe apparet ordorōis mouentis. lꝫ ip̄a q̄ a rōe mouent̉ rationem non habeant. ſic .n. ſagitta directe tēdit ad ſignum ex motione ſagittantis. ac ſi ip̄a rōnem haberet dirigentem. ⁊ idē apparet in motibus horologioꝝ ⁊ omnium ingenioꝝ humanorum q̄ arte fiunt. Sicut autem comꝑant artificialia ad artem humanam. ita comꝑant omnia naturalia ad artē diuinam. ⁊ ideo ordo apparet in his que mouent̉ ẜm naturam. ſicut ⁊ in his q̄ mouent̉ ẜm artem. vt d̓r in. ij. phi. ⁊ex hoc contingit ꝙ in oꝑibus brutoꝝ animalium apparētq̄dam ſagacitates inqͣꝫtum habent inclinationem naturalem ad quoſdaꝫ ordinatiſſimos ꝓceſſus. vtpote a ſummaarte ordinatos. ⁊ ꝓpter hoc etiam q̄dam aīalia dicunt̉ prudentia vel ſagacia. nō ꝙ in eis ſit aliqͣ rō vel electio. qd̓ exhoc apparet ꝙ oīa q̄ ſunt vnius nature ſil̓r oꝑant̉.Ad tertiū ſic proceditur:Uidet̉ ꝙ electio nō ſit tm̄ eoꝝ q̄ ſunt ad finē. dic̄ .n. ph̓sin. vi. ethi. ꝙ electionem rectam facit virtus. q̄cūqꝫ autēillius gr̄a nata ſunt fieri nō ſunt virtutis ſed alterius potentie. illud aūt cuius gratia fit aliquid eſt finis. ergo electio eſt finis. ¶ Pre. electio importat p̄acceptionē vniusreſpectu alterius. ſed ſicut eoꝝ q̄ ſunt ad finem vnū pōtp̄accipi alteri. ita etiam diuerſoꝝ finium. ergo electio pōteſſe finis ſicut ⁊ illoꝝ que ſunt ad finem. ¶ Sed contra ēqd̓ ph̓s dicit in. iij. ethi. ꝙ voluntas eſt finis. electio autēeoꝝ q̄ ſunt ad finem. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſic ut iaꝫ dictū ē electio