QueſtioXIII

⁊ commodum corꝑale. ergo pari tōe neqꝫ aliqͣ alia duo.¶ Pre. intētio noīat motu voluntatis ad terminū. ſꝫ vnius motus nō pn̄t eſſe plures termini ex vna ꝑte. ergo voluntas nō pōt ſil̓ multa intēdere. ¶ Pre. intētio p̄ſupponit actū rōis ſiue intellectus. ſꝫ nō ꝯtingit ſil̓ plura intelligere ẜm ph̓m. ergo etiā neqꝫ ꝯtingit ſi l̓ plura intendere¶ Sꝫ ꝯtra. ars imitat̉ naturā. ſꝫ natura ex vno inſtī̄o intēdit duas vtilitates. ſicut lingua ordinat̉ ad guſtū ⁊ ad locutionē. vt d̓r in. iij. de aīa. ergo pari rōe ars vel rō pōt ſil̓aliqͥd vnū ad duos fines ordi nare. ⁊ ita pōt aliqͥs ſil̓ plura intēdere. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ali qͣ duo pn̄t accipi dupl̓r. velordinata ad inuicē vel nō ordinata. ⁊ ſiqͥdē ad inuicē fuerint ordinato. manifeſtū ē ex p̄miſſis ꝙ hō pōt ſil̓ multaintēdere. Eſt .n. intētio nō ſolum finis vltī. vt dictum eſt.ſꝫ etiā finis medij. ſil̓ aūt intēdit aliqͥs ⁊ finē ꝓximū ⁊ vltimū. ſic̄ ꝯfectionē medicine ⁊ ſanitatē. Si autē accipiātur duo ad inuicē nō ordinata. ſic etiā ſil̓ hō pōt plura intēdere. qd̓ pꝫ ex hoc ꝙ hō vnū alteri p̄eligit. qꝛ melius eſtaltero. Inter alias autē ꝯditiones qͥbꝰ aliqͥd ē melius altero. vna ē ꝙ ad plura valꝫ. vn̄ pōt aliqͥd p̄eligi alteri exhoc ꝙ ad plura valet. ⁊ ſic manifeſte hō ſil̓ plura intēdit.¶ Ad i. ergo dd̓ ꝙ Augꝰ. intelligit hoīeꝫ nō poſſe ſil̓ deū⁊ commodum tꝑale intēdere ſicut vltimos fines. qꝛ vtſupͣ on̄ſum ē nō pn̄t eſſe plures fines vltimi vnius hoīs.¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ vnius motus pn̄t ex vna ꝑte eſſe plurestermini. ſi vnus ad alium ordinet̉. ſꝫ duo termini ad inuicem non ordinati ex vna ꝑte vnius motus eſſe non pn̄t.Sꝫ tn̄ ꝯſiderādum ē ꝙ id qd̓ non ē vnum ẜm rē pōt accipi vt vnum ẜm rationē. Intētio autē ē motus voluntatis in aliqͥd p̄ordinatum in rōe. ſicut dictum ē. ⁊ ideo eaq̄ ſunt plura ẜm rē pn̄t accipi vt vnus terminus intētionis ꝓut ſunt vnum ẜm rōnē. vel qꝛ aliqͣ duo ꝯcurrūt ad ītegrādum aliqͥd vnū. ſic̄ ad ſanitatēˡ ꝯcurrūt calor ⁊ frigusꝯmēſurata. vel qꝛ aliqͣ duo ſub vno cōi ꝯtinētur qd̓ pōt eſſe intētum. puto acqͥſitio vini ⁊ veſtis ꝯtinet̉ ſub lucro ſic̄ſub qͦdā cōi. vn̄ nihil ꝓhibet quin ille qͥ intēdit lucꝝ ſimulhec duo intēdat. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ ſic̄ in primo dictū ē. ꝯtingit ſil̓ plura intelligere inqͣꝫtū ſunt aliqͦ mō vnum.Ad quartū ſic procedit̉.Uidetur ꝙ nō ſit vnꝰ ⁊ idē motus intētio finis ⁊ voluntas eiꝰ qd̓ ē ad finē. dicit. n. Augꝰ. in. x. de tri. ꝙ voluntasvidendi feneſtrā finē hꝫ feneſtre viſionē. ⁊ altera ē voluntas ꝑ feneſtrā videndi trāſeuntes. ſꝫ hoc ꝑtinet ad intētionem ꝙ velim videre trāſeuntes ꝑ feneſtrā. hꝫ aūt ad volūtatem eius qd̓ ē ad finē ꝙ velim videre feneſtrā. ergo aliꝰē motus voluntatis intentio. ⁊ alius voluntas eiꝰ qd̓ ē adfinē. ¶ Pre. actus diſtinguitur ẜm obiecta. ſꝫ finis ⁊ idqd̓ ē ad finē ſunt diuerſa obiecta. ergo alius motus volūtatis ē intētio finis ⁊ volūtas eius qd̓ ē ad finē. ¶ Pre.volūtas eius qd̓ ē ad finē d̓r electio. ſꝫ nō ē id ē electio ⁊intētio. ergo non ē idē motus intētio finis cum volūtateeius qd̓ ē ad finē. ¶ Sꝫ ꝯtra ē ꝙ id qd̓ ē ad finē ſe hꝫ adfinē vt medium ad terminū. ſꝫ idē motus ē qͥ ꝑ mediuꝫtrāſit ad terminū in rebꝰ naturalibꝰ. ergo ⁊ in rebꝰ volūtarijs idē motus ē intētio finis ⁊ volūtas eius qd̓ ē ad finē. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ motus voluntatis in finē ⁊ in id qd̓ eſtad finē pōt ꝯſiderari dupl̓r. Uno mō ẜm ꝙ voluntas invtrunqꝫ fertur abſolute ⁊ ẜm ſe. ⁊ ſic ſunt ſimpl̓r duo motus voluntatis in vtrumqꝫ. Alio mō pōt ꝯſiderari ẜm ꝙvoluntas fertur in id quod eſt ad finem ꝓpt̓ finem. ⁊ ſuvnus ⁊ idē ſubiecto motus voluntatis ē tendēs ad finē.

⁊ in id qd̓ ē ad finē. Cum .n. dico. volo medicinā ꝓpt̓ ſanitatem. non deſigno niſi vnum motum voluntatis cuiusratio eſt. qꝛ finis ratio eſt volendi ea que ſunt ad finem.idem autem actus cadit ſuꝑ obiectum ⁊ ſuꝑ rationē obiecti. ſicut eadem viſio eſt coloris ⁊ luminis. vt ſupͣ dictumeſt. ⁊ eſt ſimile de intellectu qui ſi abſolute principium ⁊concluſionem deſideret. diuerſa eſt conſideratio vtriuſqꝫin hoc autem ꝙ concluſioni ꝓpter principia aſſentit ē vnꝰactus intellectus tm̄. ¶ Ad i. ergo dd̓. ꝙ Augꝰ. loquiturde viſione feneſtre. ⁊ viſione tranſeuntium ꝑ feneſtramẜm ꝙ voluntas in vtrumqꝫ abſolute fertur. ¶ Ad. ij. dd̓.ꝙ finis inqͣꝫtum eſt res quedam eſt aliud voluntatis obiectum qͣꝫ id quod eſt ad finem. ſed inqͣꝫtum eſt ratio volendi id quod ē ad finem eſt vnum ⁊ idem obiectumAd. iij. dd̓. ꝙ motus qui eſt vnus ſubiecto poteſt rationedifferre ẜm principium ⁊ finem vt aſcenſio ⁊ deſcenſio. ſicut d̓c in. iij. phi. ſic igitur inquantum motus volūtatisfertur in id quod eſt ad finem ꝓut ordinatur ad finem. eſtelectio. motus autem voluntatis qui fertur in finē ẜmꝙ acquiritur per ea que ſunt ad finem. vocatur intentio.cuius ſignum eſt ꝙ intentio finis eſſe poteſt etiam nondum determinatis his q̄ ſunt ad finē. qͦꝝ eſt electio.Ad quintū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ bruta animalia intendant finem. natura .n.in his que cognitione carent magis diſtat a rationali natura qͣꝫ natura ſenſitiua q̄ eſt in animalibꝰ brutis. ſꝫ natura intēdit finem etiam in his que cognitione carēt. vtꝓbatur in. ij. phi. ergo multo magis bruta animalia intēdunt finem. ¶ Pre. ſicut intentio eſt finis ita ⁊ fruitio.ſed fruitio conuenit brutis animalibꝰ vt dictum eſt. ergo⁊ intentio. ¶ Pre. eius eſt intendere finem cuius ē agere ꝓpter finem. cum intēdere nihil ſit niſi; in aliud tendereſed bruta animalia agunt ꝓpter finem. mouetur .n. aīal vl̓ad cibum q̄rēdum. vel ad aliquid hmōi. ergo bruta aīalia intendunt in finem. ¶ Sꝫ contra. intētio finis importat ordinationem alicuius in finem quod eſt rōis. cū igit̉bruta aīalia non habeāt rōnē. videt̉ ꝙ non intēdāt finē.¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſicut ſupͣ dictum ē. intēdere ē in aliud tēdere. qd̓ qͥdē eſt ⁊ mouētis ⁊ moti. ẜm qͥdem igit̉ ꝙ d̓r intēdere finē id qd̓ mouetur ad finē ab alio. ſic natura d̓r intēdere finē qͣſi mota ad ſuū finē a deo. ſicut ſagitta a ſagittāte. ⁊ hoc mō etiā bruta aīalia intēdunt finē inqͣꝫtū mouent̉ inſtinctu naturali ad aliqͥd. Alio mō intēdere finemeſt mouentis. ꝓut ſcꝫ ordinat motum alicuius: vel ſui velalterius in finem. quod eſt rationis tm̄. vn̄ per hunc modū bruta non intendunt finē. qd̓ eſt ꝓprie ⁊ principalit̓ ītendere. vt dictū ē. ¶ Ad .i. ergo dd̓. ꝙ ratio illa ꝓcedit ſecundum ꝙ intendere eſt eius quod mouetur ad finemAd. ij. dd̓. ꝙ fruitio non importat ordinationem alicuiusin aliquid ſicut intentio. ſed abſolutam quietem in fine.¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ bruta animalia mouentur ad finem nonquaſi conſiderantia ꝙ per motum ſuum poſſunt conſeqͥfinem quod eſt ꝓprie intendentis. ſed quaſi concupiſcentes finem naturali inſtinctu mouentur ad finem quaſi abalio mota. ſicut ⁊ cetera que mouentur naturaliter.¶ Queſtīo. XIII.Onſequenter conſiderandum eſt de actibus voluntatis qui ſuntin comꝑatione ad ea q̄ ſunt ad finem. ⁊ ſunttres. eligere. conſentire. ⁊ vti. electionē aūt p̄cedit ꝯſiliij.