QueſtioX
¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ apl̓s dic̄ ad Phil̓. ij. Deus ē qͥ oꝑat̉ in nobis velle ⁊ ꝑficere. ¶ Rn̄ dd̓. ꝙ motus volūtans ē ab ītrinſeco ſic̄ ⁊ motꝰ natural̓. qͣꝫuis āt rē naturalē poſſit aliqͦd mouere qd̓ nō ē cā nature rei mote. tn̄ motū naturalē cāre n̄ pōt niſi qd̓ ē aliqͣliter cā nature. Mouet̄ .n. lapisſurſum ab hoīe qͥ naturā lapidis n̄ cāt. ſꝫ hic motꝰ n̄ ē lapidi natural̓. natural̓ āt motus eiꝰ nō cāt̉ niſi ab eo quoddat cāꝫ naturā. vn̄ d̓r in. viij. phi. ꝙ generās mouet ẜmlocū grauia ⁊ leuia. ſic ergo hoīeꝫ voluntatē hn̄tē ꝯtingitmoueri ab aliqͦ qͥ nō ē cā eius. ſꝫ ꝙ motus volūtariꝰ eiusſit ab aliqͦ principio extrinſeco qd̓ n̄ ē cā voluntatis. ē impoſſibile. volūtatis āt cā nihil aliud eē pōt qͣꝫ d̓s. ⁊ hoc prdupl̓r. primo qͥdē ex hoc qd̓ volūtas ē potētia aīe rōnal̓.q̄ a ſolo deo cāt̉ ꝑ creationē. vt in p̄mo dictū ē. Scd̓o ꝟoex hoc pꝫ ꝙ volūtas hꝫ ordinē ad vl̓e bonū. vn̄ nihil aliudpōt eſſe volūtatis cā niſi ip̄e d̓s q̄ ē vl̓e bonū. oē āt aliudbonū ꝑ ꝑticipatōeꝫ d̓r. ⁊ ē qͦddā ꝑticulare bonū. ꝑticularāt cā nō dat inclinatōeꝫ vl̓eꝫ. vn̄ nec materia prima q̄ ē inpotētia ad oēs formas pōt cāri ab aliqͦ ꝑticulari agēte.Ad. i. gͦ dd̓. ꝙ angelus nō ſic ē ſupͣ hoīeꝫ ꝙ ſit cā volūtatis eius. ſicut corꝑa celeſtia ſunt cā formaꝝ naturaliū. adqͣs conſequūt̉ naturales motus corpoꝝ naturaliū. ¶ Adij. dd̓. ꝙ intellectꝰ hoīs mouet̉ ab āgelo ex ꝑte obiecti qd̓ fibi ꝓponit̉ ꝟtute āgelici lumīs ad cognoſcēdū. ⁊ ſic etiā volūtas ab exteriori creatura pōt moueri vt dictū ē ¶ Ad. iij.dd̓. ꝙ deus mouet voluntatē homīs ſic̄ vl̓is motor ad vl̓eobiectū voluntatis qd̓ ē bonū. ⁊ ſine hac vl̓i motōe hō nōpōt aliqͥd vell e. ſꝫ hō ꝑ rōeꝫ determinat ſe ad volēdū hocvel illud. qd̓ ē vere bonū vel apparēs bonū. ſꝫ tn̄ interdumſpālit̉ d̓s mouet aliqͦs ad aliqͥd det̄minate volēdū qd̓ eſtbonum. ſicut in his quos mouet ꝑ gratiam. vt infra diceQueſtio. X.tur.Einde ꝯſiderādumē de mō qͦ volūtas mouet̉. Et circa hoc q̄runt̉qͣttuor. Primo vtꝝ volūtas ad aliqͥd naturaliter moueat̉. Scd̓o vtꝝ de neceſſitate moueat̉ a ſuo obiecto. Tertio vtꝝ de neceſſitate moueat̉ ab appetitu īferioriQuarto vtꝝ de neceſſitate moueatur ab exteriori motiuoquod eſt deus.Ad primū ſic procediturUidet̉ ꝙ volūtas nō moueat̉ ad aliqͦd naturaliter. agēsem̄ naturale diuidit̉ ꝯͣ agēs volūtariū. vt pꝫ in principioij. phi. nō gͦ volūtas ad aliqͥd naturalit̓ mouet̉. ¶ Pre.id qd̓ ē naturale īeſt alicui ſꝑ ſic̄ igni eē calidū. ſꝫ nuliusmotꝰ īeſt volūtati ſꝑ. ergo nullus motꝰ ē natural̓ volūtati. ¶ Pre. natura ē det̓minata ad vnū. ſꝫ voluntas ſe hꝫad oppoſita. ergo volūtas nihil naturalit̓ vult. ¶ Sꝫ ꝯͣ ēꝙ motꝰ volūtatis ſeqͥt̉ actū intellectꝰ. ſꝫ intellectꝰ aliqͣ intelligit naturalit̓. ergo ⁊ volūtas vl̓ t naturalit̉. ¶ Rn̄. dd̓ꝙ ſic̄ Boe. dic̄ ī li. de duabꝰ naturis. ⁊ ph̓s ī. v. metaphi.natura d̓r multipl̓r. qn̄ꝫ .n. d̓r pͥncipiū intrīſecū ī rebꝰ mobilibꝰ. ⁊ tal̓ natura ē vel materia vel forma material̓. vt pꝫī. ij. phi. Alio mō d̓r naͣ q̄libet ſubſtātia vel qd̓libet ens. ⁊ẜm hoc illud d̓r eē naͣle rei qd̓ conueīt ei ẜm ſuā ſubſtātia⁊ hoc ē qd̓ ꝑ ſe īeſt rei. ī oībꝰ āt ea q̄ n̄ ꝑ ſe inſūt reducūt̉ inaliqͥd qd̓ ꝑ ſe īeſt ſic̄ ī primū. ⁊ iō neceſſe ē ꝙ hoc mō accipiēdo naͣꝫ ſꝑ principiū ī his q̄ cōueniūt rei ſit naturale. ⁊hoc māi feſte apꝑet ī ītellectu. nā prīcipia ītellectual̓ cognitionis ſunt naturalit̓ nota. ſil̓r etiā prīcipiū motiuū volūtarioꝝ oꝫ eſſe aliqͥd naturalit̉ volitū. hͦ āt ē bonū ī cōi ī qd̓
volūtas naturaliter tēdit. ſic̄ etiā q̄libet potētia ī ſuū obiectū. ⁊ etiā ip̄e finis vltimꝰ qͥ hoc mō ſe hꝫ in eppetibilibꝰſic̄ prima prīcipia demr̄ationū ī ītelligibilibꝰ. ⁊ vl̓r oīa illa q̄ cōueniūt volēti ẜm ſuā naturā. n̄ .n. ꝑ volūtatē appetimꝰ ſolū ea q̄ ꝑtinēt ad potētiā volūtatis. ſꝫ etiā ea q̄ ꝑtinēt ad ſingulas potētias ⁊ ad totū hoīeꝫ. vn̄ naturalit̉ hōvult n̄ ſolū obiectū volūtatis. ſꝫ etiā alia q̄ cōueniūt alijspotētijs. vt cognitōeꝫ veri q̄ cōneīt ītellectui. ⁊ eē ⁊ viuere. ⁊ hmōi alia q̄ reſpiciūt cōſiſtētiā naturalē. q̄ oīa ꝯp̄hēdūt̉ ſub ob̓o volūtatis ſic̄ q̄dā ꝑticl̓aria bōa ¶ Ad. i. gͦ dd̓ꝙ volūtas diuidi t̉ ꝯͣ naturā. ſic̄ vna cā ꝯͣ aliā. q̄dā .n. fiūtnaturaliter. ⁊ q̄dā fiūt volūtarie. Eſt āt aliꝰ modꝰ candiꝓpriꝰ volūtati q̄ ē dn̄a ſui actꝰ p̄ter modū qͥ ꝯueīt nature q̄ē determīata ad vnū. ſꝫ qꝛ volūtas ī aliqͣ natura fundat̉.ncc̄e ē ꝙ modꝰ. ꝓpriꝰ nature qͣꝫtū ad aliqͥd ꝑticipet̉ a volūtate. ſic̄ qd̓ ē priorꝭ cāe ꝑticipat̉ a poſteriori. ē .n. priꝰ ī vnaqͦqꝫ re ip̄m eē qd̓ ē ꝑ naturā. qͣꝫ velle qd̓ ē ꝑ volūtatē. ⁊ īdeē ꝙ volūtas naturalit̓ aliquid vult. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ inrebꝰ naturalibꝰ id qd̓ ē naturale qͣi ꝯn̄s formā tm̄. ſꝑ actuīeſt. ſic̄ calidū igni. Qd̓ āt ē naturale ſic̄ ꝯn̄s materiā n̄ ſꝑactu īeſt. ſꝫ qn̄ꝫ ẜm potētiā tm̄. nā forma ē actus. materiaꝟo potētia. motꝰ ē actꝰ exn̄tis ī potētia. ⁊ iō illa q̄ ꝑtinētad motū vel q̄ ſequūt̉ motū in rebꝰ naturalibꝰ. n̄ ſꝑ īſuntſic̄ ignis n̄ ſꝑ mouet̉ ſurſum. ſꝫ qn̄ ē extra locū ſuū. ⁊ ſil̓rn̄ oꝫ ꝙ volūtas q̄ de potētia ī actū reducit̉ dū aliqͥd vult.ſꝑ actu velit. ſꝫ ſolū qn̄ ē in aliqͣ diſpōe determīata. volūtas āt dei qui ē actꝰ purus ſꝑ ē in actu volendi. ¶ Ad. iij.dd̓. ꝙ ſꝑ nature rn̄det vnū ꝓportionatū nature. nature nī genere rn̄det aliquid vnū in genere. ⁊ nature ī ſpē accepte rn̄det vnū in ſpē. nature āt īdiuiduate rn̄det aliqd̓ vnūindiuiduale. cū igit̉ volūtas ſit q̄dā vis īmaterial̓ ſic̄ ⁊ intellectꝰ rn̄det ſibi naturalit̓ aliqd̓ vnū cōe .ſ. bonū. ſic̄ etiāintellectui aliqd̓ bonū cōe .ſ. veꝝ vel ens. vel qͥcqͥd ē hmōiSub bono autem communi multa ꝑticularia bona continentur. ad qͦꝝ nullum volūtas determinatur.Ad ſecundū ſic ꝓcediturUidetur ꝙ volūtas de ncc̄itate moueat̉ a ſuo obiecto. obiectū .n. volūtatis ꝯꝑat̉ ad ip̄aꝫ ſic̄ motiuū ad mobile. vtpꝫ ī. iij. de aīa. ſꝫ motiuū ſi ſit ſufficiēs ex ncc̄itate mouetmobile. ergo volūtas ex ncc̄itate pōt moueri a ſuo obiecto¶ Pre. ſic̄ volūtas ē vis īmaterial̓ ita ⁊ ītellectꝰ. ⁊ vtraqꝫpotētia ad obiectū vl̓e ordinat̉ vt dictū ē. ſꝫ ītellectus exncc̄itate mouet̉ a ſuo obiecto. gͦ ⁊ volūtas a ſuo. ¶ Pre.oē qd̓ q̄s vult. aut ē finis aūt aliqͥd ordinatū ad finē. ſꝫ finē aliqͥs ex ncc̄itate vult. vt vt̄. qꝛ ē ſic̄ prīcipiū in ſpeculatiuis. cui ex neceſſitate aſſentimꝰ. finis āt ē rō volēdi ea q̄ſunt ad finē. ⁊ ſic vr̄ etiā ꝙ ea q̄ ſunt ad finē ex neceſſitatevelimꝰ. volūtas gͦ ex neceſſitate mouet̉ a ſuo obiecto. Sꝫꝯͣ ē ꝙ potētie rōnales ẜm ph̓m ſunt ad oppoſita. ſꝫ voluntas ē potētia rōnal̓. ē .n. ī rōe. vt d̓r ī. iij. de aīa. gͦ volūtasſe hꝫ ad oppoſita. n̄ gͦ ex ncc̄itate mouet̉ ad alteꝝ oppoſitorū. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ volūtas mouet̉ dupl̓r. vno mō qͣꝫtū adexercitium actus. Alio mō qͣꝫtum ad ſpecificationē actusque eſt ex obiecto. primo ergo mō voluntas a nullo obiecto ex neceſſitate mouetur. pōt .n. aliquis de quocūqꝫ obiecto non cogitare. ⁊ ꝑ conſequens nec actu velle illud. Sꝫqͣꝫtum ad ſecundū morōis modū volūtas ab aliqͦ obiectoex neceſſitate mouet̉. ab aliqͦ aūt nō. in motu .n. cuiuſlibetpotentie a ſuo obiecto conſiderāda eſt rō ꝑ quā obiectummouet potētiā. viſibile .n. mouet viſuꝫ ſubrōe coloris actu viſibil̓. vn̄ ſi color ꝓpōat̉ viſui. ex ncc̄itate mouꝫ ip̄ꝫ. niſi