Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioX

Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ apl̓s dic̄ ad Phil̓. ij. Deus ē oꝑat̉ in nobis velle ꝑficere. Rn̄ dd̓. motus volūtans ē ab ītrinſeco ſic̄ motꝰ natural̓. qͣꝫuis āt naturalē poſſit aliqͦd mouere qd̓ ē nature rei mote. tn̄ motū natura cāre pōt niſi qd̓ ē aliqͣliter nature. Mouet̄ .n. lapisſurſum ab hoīe naturā lapidis cāt. ſꝫ hic motꝰ ē lapidi natural̓. natural̓ āt motus eiꝰ cāt̉ niſi ab eo quoddat cāꝫ naturā. vn̄ d̓r in. viij. phi. generās mouet ẜmlocū grauia leuia. ſic ergo hoīeꝫ voluntatē hn̄tē ꝯtingitmoueri ab aliqͦ ē eius. ſꝫ motus volūtariꝰ eiusſit ab aliqͦ principio extrinſeco qd̓ ē voluntatis. ē impoſſibile. volūtatis āt nihil aliud pōt qͣꝫ d̓s. hoc prdupl̓r. primo qͥdē ex hoc qd̓ volūtas ē potētia aīe rōnal̓. a ſolo deo cāt̉ creationē. vt in p̄mo dictū ē. Scd̓o ꝟoex hoc pꝫ volūtas hꝫ ordinē ad vl̓e bonū. vn̄ nihil aliudpōt eſſe volūtatis niſi ip̄e d̓s ē vl̓e bonū. āt aliudbonū ꝑticipatōeꝫ d̓r. ē qͦddā ꝑticulare bonū. ꝑticularāt dat inclinatōeꝫ vl̓eꝫ. vn̄ nec materia prima ē inpotētia ad oēs formas pōt cāri ab aliqͦ ꝑticulari agēte.Ad. i. dd̓. angelus ſic ē ſupͣ hoīeꝫ ſit volūtatis eius. ſicut corꝑa celeſtia ſunt formaꝝ naturaliū. adqͣs conſequūt̉ naturales motus corpoꝝ naturaliū. Adij. dd̓. intellectꝰ hoīs mouet̉ ab āgelo ex ꝑte obiecti qd̓ fibi ꝓponit̉ ꝟtute āgelici lumīs ad cognoſcēdū. ſic etiā volūtas ab exteriori creatura pōt moueri vt dictū ē Ad. iij.dd̓. deus mouet voluntatē homīs ſic̄ vl̓is motor ad vl̓eobiectū voluntatis qd̓ ē bonū. ſine hac vl̓i motōepōt aliqͥd vell e. ſꝫ rōeꝫ determinat ſe ad volēdū hocvel illud. qd̓ ē vere bonū vel apparēs bonū. ſꝫ tn̄ interdumſpālit̉ d̓s mouet aliqͦs ad aliqͥd det̄minate volēdū qd̓ eſtbonum. ſicut in his quos mouet gratiam. vt infra diceQueſtio. X.tur.Einde ꝯſiderādumē de volūtas mouet̉. Et circa hoc q̄runt̉qͣttuor. Primo vtꝝ volūtas ad aliqͥd naturaliter moueat̉. Scd̓o vtꝝ de neceſſitate moueat̉ a ſuo obiecto. Tertio vtꝝ de neceſſitate moueat̉ ab appetitu īferioriQuarto vtꝝ de neceſſitate moueatur ab exteriori motiuoquod eſt deus.Ad primū ſic procediturUidet̉ volūtas moueat̉ ad aliqͦd naturaliter. agēsem̄ naturale diuidit̉ ꝯͣ agēs volūtariū. vt pꝫ in principioij. phi. volūtas ad aliqͥd naturalit̓ mouet̉. Pre.id qd̓ ē naturale īeſt alicui ſꝑ ſic̄ igni calidū. ſꝫ nuliusmotꝰ īeſt volūtati ſꝑ. ergo nullus motꝰ ē natural̓ volūtati. Pre. natura ē det̓minata ad vnū. ſꝫ voluntas ſe hꝫad oppoſita. ergo volūtas nihil naturalit̓ vult. Sꝫ ꝯͣ ē motꝰ volūtatis ſeqͥt̉ actū intellectꝰ. ſꝫ intellectꝰ aliqͣ intelligit naturalit̓. ergo volūtas vl̓ t naturalit̉. Rn̄. dd̓ ſic̄ Boe. dic̄ ī li. de duabꝰ naturis. ph̓s ī. v. metaphi.natura d̓r multipl̓r. qn̄ꝫ .n. d̓r pͥncipiū intrīſecū ī rebꝰ mobilibꝰ. tal̓ natura ē vel materia vel forma material̓. vt pꝫī. ij. phi. Alio d̓r naͣ q̄libet ſubſtātia vel qd̓libet ens.ẜm hoc illud d̓r naͣle rei qd̓ conueīt ei ẜm ſuā ſubſtātia hoc ē qd̓ ſe īeſt rei. ī oībꝰ āt ea ſe inſūt reducūt̉ inaliqͥd qd̓ ſe īeſt ſic̄ ī primū. neceſſe ē hoc accipiēdo naͣꝫ ſꝑ principiū ī his cōueniūt rei ſit naturale.hoc māi feſte apꝑet ī ītellectu. prīcipia ītellectual̓ cognitionis ſunt naturalit̓ nota. ſil̓r etiā prīcipiū motiuū volūtarioꝝ oꝫ eſſe aliqͥd naturalit̉ volitū. āt ē bonū ī cōi ī qd̓

volūtas naturaliter tēdit. ſic̄ etiā q̄libet potētia ī ſuū obiectū. etiā ip̄e finis vltimꝰ hoc ſe hꝫ in eppetibilibꝰſic̄ prima prīcipia demr̄ationū ī ītelligibilibꝰ. vl̓r oīa illa cōueniūt volēti ẜm ſuā naturā. .n. volūtatē appetimꝰ ſolū ea ꝑtinēt ad potētiā volūtatis. ſꝫ etiā ea ꝑtinēt ad ſingulas potētias ad totū hoīeꝫ. vn̄ naturalit̉vult ſolū obiectū volūtatis. ſꝫ etiā alia cōueniūt alijspotētijs. vt cognitōeꝫ veri cōneīt ītellectui. viuere. hmōi alia reſpiciūt cōſiſtētiā naturalē. oīa ꝯp̄hēdūt̉ ſub ob̓o volūtatis ſic̄ q̄dā ꝑticl̓aria bōa Ad. i. dd̓ volūtas diuidi ꝯͣ naturā. ſic̄ vna ꝯͣ aliā. q̄dā .n. fiūtnaturaliter. q̄dā fiūt volūtarie. Eſt āt aliꝰ modꝰ candiꝓpriꝰ volūtati ē dn̄a ſui actꝰ p̄ter modū ꝯueīt natureē determīata ad vnū. ſꝫ qꝛ volūtas ī aliqͣ natura fundat̉.ncc̄e ē modꝰ. ꝓpriꝰ nature qͣꝫtū ad aliqͥd ꝑticipet̉ a volūtate. ſic̄ qd̓ ē priorꝭ cāe ꝑticipat̉ a poſteriori. ē .n. priꝰ ī vnaqͦqꝫ re ip̄m qd̓ ē naturā. qͣꝫ velle qd̓ ē volūtatē. īdeē volūtas naturalit̓ aliquid vult. Ad. ij. dd̓. inrebꝰ naturalibꝰ id qd̓ ē naturale qͣi ꝯn̄s formā tm̄. ſꝑ actuīeſt. ſic̄ calidū igni. Qd̓ āt ē naturale ſic̄ ꝯn̄s materiā ſꝑactu īeſt. ſꝫ qn̄ꝫ ẜm potētiā tm̄. forma ē actus. materiaꝟo potētia. motꝰ ē actꝰ exn̄tis ī potētia. illa ꝑtinētad motū vel ſequūt̉ motū in rebꝰ naturalibꝰ. ſꝑ īſuntſic̄ ignis ſꝑ mouet̉ ſurſum. ſꝫ qn̄ ē extra locū ſuū. ſil̓r oꝫ volūtas de potētia ī actū reducit̉ aliqͥd vult.ſꝑ actu velit. ſꝫ ſolū qn̄ ē in aliqͣ diſpōe determīata. volūtas āt dei qui ē actꝰ purus ſꝑ ē in actu volendi. Ad. iij.dd̓. ſꝑ nature rn̄det vnū ꝓportionatū nature. nature nī genere rn̄det aliquid vnū in genere. nature ī ſpē accepte rn̄det vnū in ſpē. nature āt īdiuiduate rn̄det aliqd̓ vnūindiuiduale. igit̉ volūtas ſit q̄dā vis īmaterial̓ ſic̄ intellectꝰ rn̄det ſibi naturalit̓ aliqd̓ vnū cōe .ſ. bonū. ſic̄ etiāintellectui aliqd̓ bonū cōe .ſ. veꝝ vel ens. vel qͥcqͥd ē hmōiSub bono autem communi multa ꝑticularia bona continentur. ad qͦꝝ nullum volūtas determinatur.Ad ſecundū ſic ꝓcediturUidetur volūtas de ncc̄itate moueat̉ a ſuo obiecto. obiectū .n. volūtatis ꝯꝑat̉ ad ip̄aꝫ ſic̄ motiuū ad mobile. vtpꝫ ī. iij. de aīa. ſꝫ motiuū ſi ſit ſufficiēs ex ncc̄itate mouetmobile. ergo volūtas ex ncc̄itate pōt moueri a ſuo obiecto Pre. ſic̄ volūtas ē vis īmaterial̓ ita ītellectꝰ. vtraqꝫpotētia ad obiectū vl̓e ordinat̉ vt dictū ē. ſꝫ ītellectus exncc̄itate mouet̉ a ſuo obiecto. volūtas a ſuo. Pre. qd̓ q̄s vult. aut ē finis aūt aliqͥd ordinatū ad finē. ſꝫ fi aliqͥs ex ncc̄itate vult. vt vt̄. qꝛ ē ſic̄ prīcipiū in ſpeculatiuis. cui ex neceſſitate aſſentimꝰ. finis āt ē volēdi eaſunt ad finē. ſic vr̄ etiā ea ſunt ad finē ex neceſſitatevelimꝰ. volūtas ex neceſſitate mouet̉ a ſuo obiecto. Sꝫꝯͣ ē potētie rōnales ẜm ph̓m ſunt ad oppoſita. ſꝫ voluntas ē potētia rōnal̓. ē .n. ī rōe. vt d̓r ī. iij. de aīa. volūtasſe hꝫ ad oppoſita. ex ncc̄itate mouet̉ ad alteꝝ oppoſito. Rn̄. dd̓. volūtas mouet̉ dupl̓r. vno qͣꝫtū adexercitium actus. Alio qͣꝫtum ad ſpecificationē actusque eſt ex obiecto. primo ergo voluntas a nullo obiecto ex neceſſitate mouetur. pōt .n. aliquis de quocūqꝫ obiecto non cogitare. conſequens nec actu velle illud. Sꝫqͣꝫtum ad ſecundū morōis modū volūtas ab aliqͦ obiectoex neceſſitate mouet̉. ab aliqͦ aūt. in motu .n. cuiuſlibetpotentie a ſuo obiecto conſiderāda eſt quā obiectummouet potētiā. viſibile .n. mouet viſuꝫ ſubrōe coloris actu viſibil̓. vn̄ ſi color ꝓpōat̉ viſui. ex ncc̄itate mouꝫ ip̄ꝫ. niſi