I XQueſtio.

de voluntate ẜm ꝙ nominat ꝓprie actū. ſic ꝓprie loquēdo eſt finis tm̄. oīs .n. actus denomīatus a potentia nominat ſimplicē actuꝫ illius potentie ſicut intelligere nominat ſimplicem actum intellectus. Simpliciter aūt actuspotētie ē in id qd̓ eſt ẜm ſe obiectuꝫ potentie. id aūt qd̓ ēꝓpter ſe bonū ⁊ volitū eſt finis. vnde voluntas ꝓprie ē ipſius finis. Ea vero que ſūt ad finē nō ſunt bona vel volitaꝓpter ſeip̄a. ſꝫ ex ordine ad finem. vn̄ volūtas in ea nō fertur niſi quatenꝰ fert̉ ī fineꝫ vn̄ hoc ip̄m qd̓ in eis vult ē finis ſic̄ et intelligere ꝓprie eſt eoꝝ que ẜm ſe cognoſcūturſcilicꝫ prīcipioꝝ. eoꝝ aūt que cognoſcūt̉ ꝑ principia nō dicitur eē intelligentia. niſi inqͣꝫtū in eis ip̄a principia cōſiderantur. Sic .n. ſe habet finis in appetitibilibꝰ. ſicut ſehabet principiū in intelligibilibꝰ. vt dicit̉ in v. ethi. ¶ Adi. gͦ dd̓. ꝙ ph̓us loquitur de voluntate ẜm ꝙ ꝓprie noīatſimplicem actū voluntatis nō aūt ẜm ꝙ nominat potentiam. ¶ Ad ſecūdū. dd̓. ꝙ ad ea que ſunt diuerſa genere exequo ſe habentia ordinātur diuerſe potētie. ſic̄ ſonus ⁊ color ſunt diuerſa genera ſenſibiliū ad que ordinantur auditus ⁊ viſus. Sed vtile ⁊ honeſtū nō ex equo ſe habēt. ſedſicut qd̓ eſt ẜm ſe ⁊ ẜm alteꝝ. hmōi auteꝫ ſemꝑ referunt̉ad eandē potentiam. ſicut ꝑ potentiaꝫ viſiuā ſentit̉ ⁊ color ⁊ lux ꝑ quam color videt̉. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ nō quicqͥddiuerſificat habitū diuerſificat potētiam: habitus .n. ſuntq̄dam determinationes potentiaꝝ ad aliqͦs ſpāles actuset tn̄ quelibet ars oꝑatiua ꝯſiderat finē. ⁊ id qd̓ ē ad finēars gubernatiua ꝯſiderat quedam finem vt quem oꝑaturid autem qd̓ ē ad finem. nō vt qd̓ imperat. ecōuerſo veronaui factiua conſiderat id qd̓ eſt ad finem vt qd̓ oꝑat̉. idvero qd̓ eſt finis vt ad qd̓ ordinat id qd̓ oꝑat̉. ⁊ iteruꝫ invnaquaqꝫ arte oꝑatiua ē ⁊ aliquiſ finis ꝓprius ⁊ aliquidquod eſt ad finem quod ꝓprie ad illam artem ꝑtinet.Ad tertiū ſic procediturUidetur ꝙ eodem actu voluntas feratur in fineꝫ ⁊ in idqd̓ eſt ad fineꝫ. quia ẜm ph̓m: vbi ē vnū ꝓpter alteꝝ ibi ēvnū tm̄. ſed voluntas nō vult id qd̓ eſt ad fineꝫ niſi ꝓpterfinem. gͦ eodeꝫ actu mouetur in vtrūqꝫ. ¶ Pre. finis ē rōvolendi ea que ſunt ad finem. ſic̄ lumē eſt ratio viſioniscoloꝝ. ſꝫ eodem actu videt̉ lumen ⁊ color. gͦ idem eſt motꝰvolūtatis quo vult finem ⁊ ea q̄ ſunt ad finē. ¶ Pre. idēnumero motus naturalis ē qui ꝑ media tēdit ad vltimūſed ea que ſunt ad finem ꝯꝑantur ad finē ſicut media advltimū. gͦ idem motꝰ voluntatis eſt quo voluntas ferturin finem ⁊ in ea que ſunt ad finem. ¶ Sꝫ ꝯtra. actus diuerſificant̉ ẜm ob̓a. ſꝫ diuerſe ſpēs boni ſūt finis ⁊ id qd̓eſt ad finem qd̓ dicitur vtile. gͦ nō eodem actu volūtas fertur in vtrumqꝫ. ¶ Re. dd̓. ꝙ cum finis ſit ẜm ſe volitusid autem qd̓ eſt ad finem in quantum hmōi non ſit volitum niſi ꝓpter finem. manifeſtum eſt ꝙ voluntas pōtferri in finem inquantum hmōi. ſine hoc ꝙ feratur inea que ſunt ad finem. ſed in ea que ſunt ad finem inquantum hmōi non pōt ferri niſi ferat̉ in ip̄m fi neꝫ. ſic. ergo voluntas in ip̄m finem dupliciter fert̉. vno modo abſoluteẜm ſe. alio mō ſic̄ in ratione volendi ea que ſunt ad fineꝫManifeſtum ē ergo ꝙ vnus ⁊ idē motꝰ volūtatis ē quofertur in finem ẜm ꝙ eſt ratio volendi ea quee ſunt ad finēet in ip̄a que ſunt ad finem. Sꝫ alius actus eſt quo fert̉ īip̄m finem abſolute. ⁊ qn̄qꝫ precedit tempor ſſicut cuꝫ aliquis primo vult ſanitatem. ⁊ poſtea deliberans quō poſſit ſanari vult cōducere medicum vt ſanetur ſic etiā et circa intellectum accidit. nam primo aliquis intelligit ipſa

principia ẜm ſe poſtmodū aūt intelligit ea in ipſis cōcluſionibus. ẜm ꝙ aſſentit concluſionibꝰ ꝓpter principia. 7Ad. i. gͦ dd̓. ꝙ ratio illa ꝓcedit ẜm ꝙ voluntas fert̉ in finē. vt eſt rō volendi ea que ſunt ad finem. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙqn̄cūqꝫ videt̉ color eodē actu videt̉ lumē. pōt tn̄ videri lumē ſine hoc ꝙ videat̉ color. ⁊ ſil̓iter qn̄cūqꝫ quis vult eaq̄ ſūt ad finē vult eodē actu finē. nō tn̄ ecōuerſo. ¶ Ad iij.dd̓. ꝙ in executiōe oꝑis ea que ſunt ad finē habent ſe vtmedia. ⁊ finis vt terminus. vn̄ ſicut motꝰ naturalis interdū ſiſtit in medio ⁊ nō ꝑtingit ad terminū. ita qn̄qꝫ oꝑat̉aliqͥs id qd̓ eſt ad finē. ⁊ tn̄ nō ꝯſequit̉ finē. ſꝫ in volēdo ēeconuerſo. nā voluntas ꝑ finē deuenit ad volendū ea queſunt ad finē ſicut ⁊ intellectꝰ deuenit ī cōcluſiōes ꝑ principia que media dicunt̉. vn̄ ītellectus aliqn̄ intelligit mediū ⁊ ex eo procedit ad ꝯcluſionē. ⁊ ſimiliter voluntas aliquādo vult finē ⁊ tn̄ nō ꝓcedit ad volendū id qd̓ ē ad fineꝫ. ¶ Ad illud vero qd̓ īcōtrariū obijcit̉ pꝫ ſolutō ꝑ ea q̄ſupra dicta ſūt. nā vtile ⁊ honeſtū n̄ ſūt ſpes boni ex equodiui ſe. ſꝫ ſe habēt ſicut ꝓpter ſe ⁊ ꝓpter alteꝝ. vn̄ actꝰ volūtatis ī vnū pōt ferri ſine hoc ꝙ ferat̉ ī alteꝝ ſꝫ n̄ cōuerſo¶ Queſtio nona.Einde conſiderandumeſt de motiuo voluntatis. Et circa hocquerūtur ſex. primo. vtꝝ voluntas moueaturab ītellectu. ij. vtꝝ moueat̉ ab appetitu ſenſitiuo. iij. vtruꝫvolūtas moueat ſeip̄am. nij. vtꝝ moueat̉ ab aliqͦ exteriori principio. v. vtrū moueat̉ a corꝑe celeſti vi. vrꝝ voluntas moueatur a ſolo deo ſic̄ ab exteriori principio.Ad primum ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ voluntas non moueatur ab intellectu. dicit .n.Augu. ſuꝑ illud. pͣs. Concupiuit anima mea deſiderareiuſtificationes tuas p̄uolat intellectus ſequit̉ tardus autnullus affectꝰ ſcimꝰ bonū. nec delectat agere. hoc aūt noneēt ſi voluntas ab intellectu moueret̉. qꝛ motꝰ mobilis ſequit̉ motionē mouentis. gͦ ītellectꝰ n̄ mouet volūtatem.Pre. intellectus ſe habꝫ ad voluntatē vt demonſtrāſ appetibile. ſicut imaginatio demōſtrat appetibile appetituſenſitiuo. ſꝫ imaginatio demōſtrans appetibile nō mouetappetitum ſenſetiuū. imo qn̄qꝫ ita nos hēmꝰ ad ea q̄ imaginamur. ſic̄ ad ea que ī pictura nobis on̄dūtur. ex quibꝰn̄ mouemur vt dicit̉ in li. de aīa. gͦ neqꝫ etiā ītellectus mouet voluntatē. ¶ Pre. idem reſpectu eiuſdē nō ē mouēs⁊ motū. ſꝫ voluntas mouer intellectū. intelligimus eniꝫqn̄ volumꝰ. gͦ intellectus non mouet voluntatē ¶ Sedꝯtra ē qḋ ph̓us dicit in. iij. de aīa. ꝙ appetibile intellectiuū ē moues n̄ motū. volūtas aūt ē mouēs motū. ¶ Re.dd̓. ꝙ intantū aliqͥd īdiget moueri ab aliquo inquantuꝫeſt in potentia ad plura. oportet .n. vt id qd̓ ē in potētia reducatur ī actū ꝑ aliqͥd qd̓ ē actu ⁊ hoc eſt mouere. dupl̓raūt aliqua vis aīe īuenitur eē in potētia ad diuerſa. vnomodo qͣꝫtū ad agere vel nō agere. Alio modo qͣꝫtum adagere hoc vel illud. ſic̄ viſus qn̄qꝫ videt actu. ⁊ qn̄qꝫ nonvidet. ⁊ qn̄qꝫ videt albū. ⁊ qn̄qꝫ videt nigrū. Indiget igit̉mouēte quātū ad duo .ſ. quantū ad exercitiū vel vſuꝫ actus. et quantū ad determinatiōeꝫ actꝰ qͦrū primū ē ex ꝑteſubiecti. qd̓ qn̄qꝫ inuenit̉ agēs. qn̄qꝫ nō agēs aliud aut ēex ꝑte ob̓i ẜm ꝙ ſpecificat̉ actꝰ. motio aūt ipſius ſubiecti ēex agēte aliquo. et cum oē agens agat ꝓpter fineꝫ vt ſupͣon̄ſuꝫ ē. prīcipiū huiꝰ motionis eſt ex fine. et inde ē ꝙ arsad quam ꝑtīet finis mouet ſuo imꝑio artē ad quā ꝑtinet