Druckschrift 
2,1 (1485)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

QueſtioVII

tarium. ſed qd̓ ꝯcupīaꝫ agit̉ nullo. in cōtinēs concupiſcētie agit contra id qd̓ prius ꝓponebat non āt cōtraid qd̓ nūc vl̓t. ſꝫ timidus agit ꝯͣ id qd̓ etiā nūc ẜm ſe vult Ad iij. dd̓. ſi ꝯcupīa totalit̓ cognitionē auferret. ſic̄ꝯtingit in illis qui ꝓpter ꝯcupīaꝫ fiūt amentes. ſeq̄ret̉ꝯcupīa voluntariū tolleret. nec tn̄ ꝓprie eſſet ibi inuoluntariū. qꝛ in his vſum rōis hn̄t. neqꝫ volūtariū ē neqꝫinuolūtariū. ſed qn̄qꝫ in his ꝯcupīaꝫ agunt̉ totaliter tollit̉ cognitio. qꝛ tollit̉ ptās cognoſcendi. ſed ſolūconſideratio actual̓ in ꝑticulari agibili. tn̄ hocip̄m ē voluntariū ẜm voluntarium d̓r quod eſt in ptāte volentis. vt agere velle. ſil̓r aūt ꝯſiderare. pōt .n.voluntas paſſioni reſiſtere. vt infra dicet̉.Adoctauū ſic procediturUidet̉ ignorātia cauſet inuoluntariū. inuoluntariūem̄ veniam meret̉. vt Damaſ. dic̄. ſed interdum quodignorantiam agit̉ veniam meret̉. ẜm illud. i. ad Corinthi. xiiij. Si quis ignorat ignorabit̉. ergo ignorantia noncauſat inuoluntarium. Pre. omne pctm̄ eſt cum ignorantia. ẜm illud Prouerbio. xiiij. Erāt qui oꝑant̉ malū.ſi igit̉ ignorantia inuoluntarium cauſet. ſequeret̉ omnepctm̄ eſſet inuoluntarium. quod eſt contra Aug. dicentē omne pctm̄ eſt voluntarium. Pre. inuoluntariūtriſticia eſt. vt Damaſ. dicit. ſed quedam ignorāter agūtur ſine triſticia. puta ſi aliqnis occidit hoſtem quemrit occidere putans occidere ceruum. ergo ignorantiacauſat inuoluntarium. Sed contra eſt quod Damaſ. ph̓s dicūt. inuoluntarium qͦddā eſt ignorantiam. Rn̄. dd̓. ignorātia habet cauſare inuoluntariū eane. qꝛ priuat cognitionem que p̄exigit̉ ad voluntarium.vt ſupra dictum eſt. non tn̄ q̄libet ignorātia hmōi cognitionem priuat. ideo ſciendū ignorātia tripl̓r ſe hꝫ adactum voluntatis. vno ꝯcomitanter. alio ꝯſequēter. tertio an̄cedenter. Concomitāter quidē qn̄ ignorātia eſt de eo qḋ agit̉. tn̄ etiā ſi ſciret̉ nihilominus ageret̉tūc .n. ignorātia inducit ad volendū vt hoc fiat. ſed accidit ſil̓ eſſe aliqͥd factū ignoratū. ſic̄ in exēplo poſito .ſ. aliquis vellet qͥd ē occidere hoſtē. ſed ignorans occidit putās occidere ceruū. talis ignorātia fac̄ in uoluntariū. vt ph̓s dic̄. qꝛ cāt aliquid qd̓ ſit repugnās volūtati. ſed fac̄ voluntariū. qꝛ pōt eſſe actu volitū qd̓ ignoratū ē Conſequēter āt ſe hꝫ ignorātia ad voluntatē inqͣꝫtū ip̄a ignorātia eſt volūtaria. hoc ꝯtīgit dupl̓r ſcd̓mduos modos volūtarij ſupra poſitos. Uno. qꝛ actusvolūtatis fert̉ in ignorantiā. ſic̄ aliqͥs ignorare vult velvt excuſatōeꝫ pctī habeat vel vt retrahat̉ a peccādo. ẜmillud Iob. xxij. Scīam viaꝝ tuaꝝ nolumus. hec d̓r ignorantia affectata. Alio d̓r ignorātia voluntaria eius qd̓quis pōt ſcire dꝫ. ſic .n. agere velle voluntariumd̓r. vt ſupra dictū eſt. hoc igit̉ d̓r ignorātia ſiue aliquis actu ꝯſiderat qd̓ ꝯſiderare pōt dꝫ. que ē ignorātia male electionis vel ex paſſione vel ex hītu ꝓueniēs. ſiue aliquis noticiā quā dr̄ hr̄e curat acquirere. ẜmhunc modū ignorātia vl̓ium iuris qͥs ſcire tenet̉ volūtaria d̓r. qͣi negligētiā ꝓueniēs. aūt ip̄a ignorātia ſitvoluntaria aliqͦ iſtoꝝ moꝝ non pōt cāte ſimpl̓r inuoluntariū. cauſat tn̄ ſcd̓m qͥd inuoluntariū inqͣꝫtū p̄cedit motum volūtatis ad aliquid agendū qui non eſſet ſcīa pn̄teAncedēter aūt ſe hꝫ ad voluntatē ignorātia qn̄ non ē voluntaria tn̄ ē volendi qḋ non vellet alias. ſic̄ aliqͥs ignorat aliquā circunſtātiā actus quā tenebat̉ ſci-

re. ex hoc aliquid agit qḋ faceret ſi ſc ret. puta aliquis diligētia adhibita neſciēs aliquē trāſire viā ꝓijcit ſagittā interficit trāſeuntē. tal̓ ignorātia cāt inuolūtariū ſimpl̓r. Et hoc pꝫ rn̄ſio ad obiecta. primaꝓcedit de ignorātia eoꝝ quis tenet̉ ſcire. ſcd̓a āt de ignorantia electōis. quodāmō eſt volūtaria. vt dictum ē. tertia ꝟo de ignorātia ꝯcomitāter ſe habet ad voluntatem Queſtio. VII.Einde conſiderandum eſt de circūſtātijs hūanoꝝ actuū. Et circa hoc q̄runt̉ qͣtuor. Primo quid ſit circūſtātia. Scd̓o vtꝝ circunſtātie ſint circa hūanos actus attendende a theologo. Tertio quot ſunt circunſtantie. Quarto ſunt in eis. principaliores.Ad primum ſic ꝓcediturUidet̉ circūſtātia non ſit accn̄s actus hūani. Dic̄. .n.Tullius in rhetoricis circunſtātia ē quā argumentationi auctoritatē firmamentū adiungit orō. ſed or̄o datfirmamentū argumētationi p̄cipue ab his ſunt de ſubſtātia rei. vt diffinitio. genus ſpēs. alia hmōi. a quibꝰetiā Tullius oratorē argumētari docet. ergo circunſtātianon eſt accn̄s hūani actus. Pre. accn̄tis ꝓpriū ē ineſſequod aūt circumſtat ineſt. ſed magis ē extra. ergo circūſtātie non ſunt accn̄tia hūanoꝝ actuū. Pre. accn̄tiseſt accn̄s. ſed ip̄i hūani actus ſunt q̄dā accn̄tia. non ergocircumſtātie ſunt accn̄tia actuū. Sed contra. ꝑticulares ꝯditōes cuiuſtibet rei ſingularis dicunt̉ accn̄tia indiuiduātia ip̄m. ſed ph̓s in. iij. ethi. circūſtātias noīat ꝑticularia .i. ꝑticl̓ares ſinguloꝝ actuū ꝯditōes. gꝰ circumſtātieſunt accn̄tia īdiuiduātia hūanoꝝ actuū. Rn̄. dd̓. qꝛnoīa ẜm ph̓m ſunt ſigna intellectuū. neceſſe eſt ẜmceſſum intellectiue cognitōis ſit etiā noīationis ꝓceſſus.ꝓcedit aūt nr̄a cognitio intellectualis a notioribꝰ ad minꝰnota. ⁊iō apud nos a notioribꝰ noīa trāſferunt̉ ad ſignificādum res minus notas. inde ē ſicut d̓r in. x. metaphi. ab his ſunt ſcd̓m locū ꝓceſſit nomē diſtātie ad oīaꝯͣria. ſil̓r noībꝰ ꝑtinentibꝰ ad motū localem vtimur adſignificādum alios motus. eo corꝑa loco circumſcribunt̉ ſunt maxime nobis nota. inde ē nomē circumſtantie ab his in loco ſunt deriuat̉ ad actus humanos.d̓r aūt in localibꝰ aliquid circumſtare qd̓ eſt quidē extrinſecum a re. tn̄ attingit ip̄am vel appropinquat ei ſcd̓m locum. q̄cunqꝫ ꝯditōes ſunt extra ſubſtātiā actus tn̄attingūt aliqͦ actum humanū circumſtātie dicunt̉. qd̓aūt eſt extra ſubſtantiam rei ad ip̄am ꝑtinens accn̄s eiꝰd̓r. vn̄ circumſtātie actuū humanoꝝ accn̄tia eoꝝ dicendaſunt. Ad. i. ergo dd̓. or̄o quid ē dat firmamentū argumentationi. primo ex ſubſtātia actus. ſcd̓ario ꝟo ex hiscircumſtāt actum. ſicut primo accuſabilis reddit̉ aliqͣs exhoc homicidium fecit. ſcd̓ario vero ex hoc dolo fecutvel ꝓpter lucꝝ vel in tꝑe vel in loco ſacro. aut aliqͥd hmōi. ideo ſignāter dicit circumſtantiā or̄o argumentationi firmamentū adiugit qͣi ſcd̓ario. Ad. ij. dd̓. aliquid d̓r accn̄s alicuius dupl̓r. Uno qꝛ ineſt ei. ſic̄ album d̓r accn̄s ſortis. Alio. qꝛ eſt ſimul eo in eodēſubiecto. ſicut d̓r album accidit muſico inqͣꝫtum conueniūt quodāmō ſe conringūt in vno ſubiecto. huncmodū dicunt̉ circūſtātie accidentia actuū. Ad. iij. dd̓. ſicut dictū eſt accn̄s d̓r accn̄ti accidere ꝓpter ꝯueniētiāin ſubiecto. ſꝫ boc cōtingit dupl̓r. Uno ẜm duo acci

B 3