VQueſtio.

hoīs ptāti qͣ ſuoꝝ actuū ē dn̄s. videt̉ ꝙ ꝑ naturalē pofentiā poſſit ꝑtingere ad oꝑatōeꝫ ꝑfectā q̇ eſt beatitudo. ¶Sed contra. homo eſt principium naturaliter actuū ſuorum ꝑ intellectum ⁊ voluntatem. ſed vltima beatitudo ſāctis preparata excedit intellectum ⁊ voluntatem. dicit .n.Apoſtolus i. ad Corinthi. ij. Oculus non vidit. ⁊ aurisnon audiuit. ⁊ in cor hominis non aſcendit. que preparauit deus di. ſe. ergo homo per ſua naturalia non poteſt beatitudinem conſequi. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ beatitudo imperfectaque in hac vita haberi poteſt. poteſt ab homine acquiri ꝑſua naturalia eo modo quo ⁊ virtus in cuius operationeconſiſtit. de quo infra dicetur. ſed beatitudo hominis perfecta ſicut ſupra dictum eſt. conſiſtit in viſione diuine eſſentie. videre autem deum per eſſentiam eſt ſupra naturam non ſolum hominis. ſed omnis creature. vt in primooſtenſum eſt. naturalis enim cognitio cuiuſlibet creatureeſt ẜm modum ſubſtantie eius. ſicut de intelligentia dicitur in li. de cauſis ꝙ cognoſcit ea que ſunt ſupra ſe. ⁊ eaque ſunt infra ſe ẜm modum ſubſtantie ſue. omnis autēcognitio que eſt ẜm modum ſubſtantie create deficit a viſione diuine eſſentie que in infinitum excedit omnē ſubſtantiam creatam. vnde nec homo nec aliqua creatura poteſt conſequi beatitudinem vltimam ꝑ ſua naturalia.Ad .i. ergo dd̓. ꝙ ſicut natura non defecit homini in neceſſarijs quamuis non dederit ſibi arma ⁊ tegumenta ſicutalijs animalibus. quia dedit ei rationem ⁊ manus quibus poſſet hec ſibi acquirere. ita nec defecit homini in neceſſarijs quamuis nō daret ſibi aliquod principium quopoſſet beatitudinem conſequi. hoc enim erat impoſſibileſed dedit ei liberum arbitrium quo poſſit conuerti ad deūqui eum facerer beatum. que enim per amicos poſſumusper nos aliqualiter poſſumus. vt dicitur in. iij. ethi.Ad. ij. dicendum ꝙ nobilioris cōditionis eſt natura quepoteſt conſequi perfectum bonum. licet indigeat exterioriauxilio ad hoc conſequendum qͣꝫ natura que non poteſtconſequi perfectum bonum. ſed conſequitur quoddam bonum imperfectum. licet ad conſecutionem eius non indigeat exteriori auxilio. vt philoſophus dicit in. ij. de celo.ſicut melius eſt diſpoſitus ad ſanitatem qui poteſt conſequi perfectam ſanitatem. licet hoc ſit per auxilium medicine. qͣꝫ qui ſolum poteſt conſequi quandam imper fectamſanitatem ſine medicine auxilio. ⁊ ideo creatura rationalis que poteſt conſequi perfectum beatitudinis bonum indigens ad hoc diuino auxilio eſt perfectior qͣꝫ creatura irrationalis que huiuſmōi boni non eſt capax. ſed quoddābonum imperfectum conſequitur virtute ſue nature.Ad. iij. dd̓. ꝙ quando imperfectum ⁊ perfectum ſunt eiuſdem ſpeciei ab eadem virtute cauſari poſſunt. non autemhoc eſt neceſſe ſi ſunt alterius ſpeciei. non enim quicquidpoteſt cauſare diſpoſitionem materie poteſt vltimam perfectionem conferre. Imperfecta autem operatio que ſubiacet naturali hominis poteſtati non eſt eiuſdem ſpecieꝫcum operatione illa perfecta que eſt homīs beatitudo. cuꝫoperationis ſpecies dependeat ex obiecto. vnde ratio nonſequitur.Ad ſextum ſic procedit̉.Uidet̉ ꝙ hō poſſit fieri beatus ꝑ actionē alicuius ſuꝑioris creatute .ſ. angeli. cum .n. duplex ordo inueniat̉ in rebus. vnus ꝑtium vniuerſi ad inuicē. alius totiꝰ vniuerſiad bonū qd̓ ē extra vniuerſum. primus ordo ordinat̉ adſcd̓m ſicut ad finē. vt d̓r in. xij. metaph. ſicut ordo ꝑtiū ex

ercitus ad inuicem ē ꝓpter ordinē totius exercitus ad ducem. ſed ordo ꝑtiū vniuerſi ad inuicē attendit̉ ẜm ꝙ ſuꝑiores creature agunt in inferiores. vt in primo dictum eſt.beatitudo autem conſiſtit in ordine hominis ad bonumquod eſt extra vniuerſum. quod ē deus. ergo per actioneꝫſuꝑioris creature .ſ. angeli in hominem. homo beatus efficitur. ¶ Pre. quod ē in potentia tale poteſt reduci in actum per id quod eſt actuale. ſicut quod eſt potentia calidum fit actu calidum. ſed homo ē in potentia beatus. ergo poteſt fieri actu beatus per angelum qui ē actu beatus¶ Pre. bearitudo conſiſtit in operatione intellectus. vtſupra dictum ē. ſed angelus pōt illuminare intellectumhominis. vt in primo habitum eſt. ergo angelus pōt facere hominem beatum. ¶ Sed contra eſt qd̓ d̓r in pͣs. Gratiam ⁊ gloriam dabit. dn̄s. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ cum omnis creatura nature legibus ſit ſubiecta. vtpote hn̄s limitatā virtutem ⁊ actionem. illud quod excedit naturam creatā nōpōt fieri virtute alicuius creature. ⁊ ideo ſi quid fieri oporteat qd̓ ſit ſupra naturā hoc fit īmediate a deo. ſic̄ ſuſcitatōmortui. illuminatio ceci. ⁊ cetera hmōi. on̄ſum eſt autē ꝙbea:itudo ē quoddā bonū excedēs naturā creatā. vn̄ īponibiᵐ ē ꝙ ꝑ actionē alicuius creature ꝯferat̉. ſed hō beatusfit ſolo deo agēte. ſi loqͣmur de beatitudine ꝑfecta. ſi veroloc iur de beatitudine imperfecta. ſic eadem ratio eſt de ipſa de virtute in cuius actu conſiſtit. ¶ Ad. i. dd̓. ꝙ plerūqꝫ contingit in potentijs actiuis ordinatis ꝙ perduceread vltimum finem pertinet ad ſup̄mam potentiam. inferiores vero potentie coadiuuant ad conſecutionem illiusvltimi ſinis diſponendo. ſicut ad artem gubernatiuamque p̄eſt nauifactiue pertinet vſus nauis ꝓpter quem nauis ip̄a fit. ſic igit̉ in ordine vniuerſi homo quidem adiuuatur ab angelis ad conſequendum vltimum finem ẜmaliqua precedentia quibus diſponitur ad eius conſecutionem. ſed ip̄m vltimum finem conſequitur per ipſumprimum agentem qui eſt deus. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ quādo aliqua forma actu exiſtit in aliquo ẜm eſſe ꝑfectu ⁊ naturalepōt eſſe principium actionis in alterum. ſicut calidum ꝑcalorem calefacit. ſed ſi forma exiſtit in aliquo imperfecte⁊ non ẜm eſſe naturale. nō pōt eſſe principium cōmunicationis ſui ad alterum. ſicut intentio coloris qui eſt in pupilla non pōt facere album. neqꝫ etiā oīa q̄ ſunt illumīataaut calefacta pn̄t alia calefacere ⁊ illuminare. ſic .n. illuminatio ⁊ calefactio eſſent vſqꝫ ad infinitū. lumē aūt gl̓eꝑ quod deus videt̉. in deo quidem eſt ꝑfecte ẜm eſſe naturale. in qualibet autem creatura eſt imꝑfecte ⁊ ẜm eſſeſimilitudinarium vel ꝑticipatum. vn̄ nulla creatura beata pōt communicare ſuam beatitudinem alteri. ¶ Ad. iij.dd̓. ꝙ angelus beatus illuminat intellectum hominis veletiam inferioris angeli qͣꝫtum ad aliquas rationes diuinorum operum. non autem quantum ad viſionem diuine eſſentie. vt in primo dictum eſt. ad eam .n. videndamomnes immediate illuminant̉ a deo.Ad ſeptimuꝫ ſic ꝓcediturUidetur ꝙ non requirantur aliqua opera hominis ad hocvt bearitudinem conſequatur a deo. Deus enim cum ſitagens infinite virtutis non preexigit in agendo materiam aut diſpoſitionem materie. ſed ſtatim poteſt totumproducere. ſed opera hominis cum non requirantur adbeatitudinem eius ſicut cā efficiēs. vt dictū ē. nō pn̄t reqͦri ad eā uiſi ſicut diſpōnes. ergo deus qui diſpōnēs nō p̄exigit in agendo. beatitudinē ſine p̄cedētibꝰ oꝑbꝰ ꝯfert.