QueſtioIIII
conſideratione ſcientiaꝝ ſpeculatiuaꝝ conſiſtit beatitudo.¶ Pre. beatitudo ē vltima hominis perfectio. vnūqd̓qꝫautem perficitur ẜm ꝙ reducitur in actum per conſiderationem ſcientiaꝝ ſpeculatiuarum. ergo videt̉ ꝙ in huiuſmodi conſiderationeᶠ vltima hominis beatitudo conſiſtat.¶ Sed contra ē quod d̓r Hiere. ix. Non glorietur ſapiēsin ſapientia ſua. ⁊ loquitur de ſcientia ſpeculatiuarum ſcientiarum. nō ergo conſiſtit in harum conſideratione vltima hominis beatitudo. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ſicut ſupra dictumē duplex ē hominis beatitudo. vna perfecta ⁊ alia imperfecta. Oportet autem intelligere perfectam beatitudinemque attingit ad veram beatitudinis rōnem. beatitudinemautem imperfectam que nō attingit. ſed participat quandam ꝑticularem beatitudinis ſil̓itudinem. ſicut ē perfecta prudentia in homine apud quem ē rō rerum agibiliū.Imꝑfecta autem prudentia ē in quibuſdam aīalibꝰ brutis in quibus ſunt qͥdam ꝑticulares inſtinctus ad quedam oꝑa ſimilia oꝑbus prudentie. Perfecta igit̉ beatitudo in conſideratione ſcientiarum ſpeculatiuarum eſſentialiter conſiſtere non poteſt. Ad cuius euidentiam conſiderandum ē ꝙ conſideratio ſpeculatiue ſcientie non ſe extendit vltra veritatem principioꝝ illius ſcientie. quia inprincipijs ſcientie virtualiter tota ſcientia cōtinetur. Prima autem principia ſcientiarum ſpeculatiuarum ſunt ꝑſenſum accepta. vt patet ꝑ philoſophum in principio metaphi. ⁊ in fine poſterio. Unde tota conſideratio ſcientiaꝝſpeculatiuarum nō poteſt vltra extendi qͣꝫ ſenſibilium cognitio ducere poteſt. In cognitione autem ſenſibiliū nōpoteſt conſiſtere vltima hominis beatitudo. que ē vltimaeius perfectio. non .n. aliquid perficitur aliquo inferioriniſi ſecundum ꝙ in inferiori ē aliqua participatio ſuperioris. Manifeſtum ē autem ꝙ forma lapidis vel cuiuſlibetrei ſenſibilis eſt inferior homine. vnde per formam lapidis non perficitur intellectus inquantum eſt talis forma.ſed inquantum in ea participatur aliquid ſimile alicui qd̓eſt ſupra intellectum humanum .ſ. lumē intelligibile velaliquid huiuſmodi. Omne autem quod eſt per aliud reducitur ad id quod eſt per ſe. vnde oportet ꝙ vltima perfectio hominis ſit per cognitionem alicuius rei que ſit ſupra intellectum humanum. Oſtenſum eſt autem ꝙ perſenſibilia non poteſt deueniri in cognitionem ſubſtantiarum ſeparatarum que ſunt ſupra intellectum humanumvnde relinquitur ꝙ hominis vltima beatitudo non poſſit eſſe in conſideratione ſpeculatiuarum ſcientiarum. ſedſicut in formis ſenſibilibus participatur aliqua ſimilitudo ſubſtantiarum ſuperiorum. ita conſideratio ſcientiarūſpeculatiuarum eſt quedam participatio vere ⁊ perfecte beatitudinis. ¶ Ad .i. ergo dicendum ꝙ philoſophus loquitur in libro ethico. de felicitate imperfecta qualiter inhac vita haberi poteſt. vt ſupra dictum eſt. ¶ Ad. ij. dicendum ꝙ naturaliter deſideratur non ſolum perfecta beatitudo. ſed etiam qualiſcunqꝫ ſimilitudo vel ꝑticipatio ipſius. ¶ Ad. iij. dicendum ꝙ per conſiderationem ſcientiarum ſpeculatiuarum reducitur intellectus noſter aliquomodo in actum. non autem in vltimū ⁊ completum.Ad ſeptimū ſic procedit̉.Uidetur ꝙ beatitudo hominis conſiſtat in cognitōe ſubſtantiarum ſeparatarum .i. angelorum. Dicit. n. Grego.in quadam omelia. nihil prodeſt intereſſe feſtis hominū.ſi non contingat intereſſe feſtis angelorum. per quod finalem beatitudinem deſignat. ſed feſtis angelorum intereſ
ſe poſſumus per eorum contemplationem. ergo videturꝙ in contemplatione angelorum vltima hominis beatitudo conſiſtat. ¶ Pre. vltima perfectio vniuſcuiuſqꝫ reieſt vt coniungatur ſuo principio. vnde ⁊ circulus dicitureſſe figura perfecta. quia habet idem principium ⁊ finemſed principium cognitionis humane eſt ab ip̄is angelisper quos homines illuminantur. vt dicit Dionyſius. iiijcapl̓o de celeſti hierarch. ergo perfectio humani intellectꝰeſt in contemplatione angelorum. ¶ Pre. vnaqueqꝫ natura perfecta eſt quando coniungitur ſuperiori nature. ſicut vltima perfectio corporis eſt vt coniūgatur nature ſpirituali. ſed ſupra intellectum humanum ordine natureſunt angeli. ergo vltima perfectio humani intellectus eſtvt coniungatur per contemplationem ipſis angelis. ¶Sed contra eſt quod dicitur Hiere. ix. in hoc glorietur qͥgloriatur ſcire ⁊ noſſe me. ergo vltima hominis gloria velbeatitudo non conſiſtit niſi in cognitione dei. ¶ Rn̄. dicendum ꝙ ſicut dictum eſt perfecta homīs beatitudo nonconſiſtit in eo ꝙ eſt perfectio intellectus ſecundum alicuius participationem. ſed in eo ꝙ eſt per eſſentiā tale. Manifeſtum eſt autem ꝙ vnumquodqꝫ intantum eſt perfectio alicuius potentie inquantum ad ip̄m pertinet ratio ꝓprij obiecti illius potentie. ꝓprium autem obiectum intellectus ē verum. quicquid ergo habet veritatem participatam contemplatum non facit intellectum perfectum vltimaperfectione. cum autem eadem ſit diſpoſitio rerum ineſſe ſicut in veritate. vt d̓r in. ij. metaphi. quecunqꝫ ſuntentia per participationem ſunt vera per participationemAngeli autem habent eſſe participatum quia ſolius dei ſuum eſſe ē ſua eſſentia. vt in primo on̄ſum ē. vnde relinquitur ꝙ ſolus deus ſit veritas per eſſentiam ⁊ ꝙ eius ꝯtemplatio faciat perfecte beatum. Aliqualem autem beatitudinem imperfectam nihil prohibet attendi in contemplatione angeloꝝ ⁊ etiam alitiorem qͣꝫ in conſideratione ſcientiarum ſpeculatiuarum. ¶ Ad. i. dd̓. ꝙ feſtum angeloruꝫintererimus non ſolum contemplantes angelos. ſed ſiml̓cum ip̄is deum. ¶ Ad. ij. dd̓. ꝙ ẜm illos qui ponunt animas humanas eſſe ab angelis creatas. ſatis conueniēs videtur ꝙ beatitudo hominis ſit in contemplatione angelorum quaſi in coniunctione ad ſuum principium. ſed hocē erroneum. vt in primo dictum ē. Unde vltima perfectio intellectus humani ē ꝑ coniunctionem ad deum qui ēprincipium ⁊ creationis anime ⁊ illuminationis eiꝰ. Angelus autem illuminat tanqͣꝫ miniſter. vt in p̄mo habitum ē. vnde ſuo miniſterio adiuuat hominem vt ad beatitudinem ꝑueniat. non autem ē humane beatitudīs obiectum. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ attingi ſuperiorem naturam abinferiori contingit dupl̓r. Uno mō ẜm gradum potentieparticipantis. ⁊ ſic vltima perfectio hoīs erit in hoc ꝙ homo attinget ad contemplandum ſicut angeli contemplātur. Alio modo ſicut obiectum attingitur a potētia. ⁊ hocmodo vltima perfectio cuiuſſibet potentie ē vt attingatad id in quo plene inuenitur rō ſui obiecti.Ad octauū ſic proceditur.Uidet̉ ꝙ btītudo hoīs nō fit in viſione ip̄ius diuine eēntie. Dicit .n. Dionyſius in i. capi. myſtice theologie. ꝙ ꝑid quod ē ſup̄mum intellectus homo deo cōiungit̉ ſicutoīo ignoto. ſꝫ id qd̓ videt̉ ꝑ eſſentiam nō ē oīo ignotū. ergo vltīa ītellectus ꝑfectio ſꝫu btītudo nō ꝯſiſtit ī hͦ ꝙ d̓sꝑ eēntiā videt̉. ¶ Pre. altiorꝭ nature ꝑfectō altior ē. ſꝫ hecē ꝑfectio dīni ītellectꝰ ꝓpria vt ſuā eēntiā videat. ergo vlti