QueſtioIII
quid homo ſit in hmōi ſtatu. quia per operationem quandam. ⁊ ideo in i. ethico. ip̄e etiam oſtendit ꝙ beatitudoeſt bonum perfectum. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ ſicut dicitur in. ix.metaphi. duplex eſt actio. Una que procedit ab operante in exteriorem materiam. ſicut vrere ⁊ ſecare. ⁊ tal̓ operatio non poteſt eſſe beatitudo. nam talis operatio non eſtactio ⁊ perfectio agentis. ſed magis patientis. vt ibidemdicitur. Alia eſt actio manens in ip̄o agente. vt ſentire intelligere ⁊ velle. ⁊ hmōi actio eſt perfectio ⁊ actus agentis⁊ talis operatio poteſt eſſe beatitudo. ¶ Ad. iiij. dd̓. ꝙ cūbeatitudo dicat quandam vltimam perfectionem ẜm ꝙdiuerſe res beatitudinis capaces ad diuerſos gradus perfectionis pertingere poſſunt. ẜm hoc neceſſe eſt ꝙ diuerſimode beatitudo dicatur. nam in deo eſt beatitudo per eſſentiam. quia ipſum eſſe eius eſt operatio. quia non fruitur alio. ſed ſeip̄o. in angelis autem beatitudo eſt vltimaperfectio ẜm aliquam operationem qua coniungitur bono increato. ⁊ hec operatio eſt in eis vnica ⁊ ſempiterna.in hominibus autem ẜm ſtatum preſentis vite ē vltimaperfectio ẜm operationem qua homo coniungitur deo. ſꝫhec operatio nec continua poteſt eſſe. ⁊ per ꝯſequens necvnica eſt. quia operatio interſciſſione multiplicatur. ⁊ ꝓpter hoc in ſtatu preſentisˡ vite perfecta beatitudo ab homine haberi non poteſt. vnde philoſophus in .i. ethico. ponens beatitudinem hominis in hac vita. dicit eam imperfectam poſt multa concludens. Beatos autem dicimusvt homines. ſed promittitur nobis a deo beatitudo perfecta quando erimus ſicut angeli in celo. ſicut d̓r Marth.xxiij. Quantum ergo ad illam beatitudinem perfectamceſſat obiectio. quia vera ⁊ continua ⁊ ſempiterna operatione in illo beatitudinis ſtatu mens hominis deo coniūgitur. ſed in preſenti vita quantum deficimus ab vnitate ⁊ continuitate talis operationis. tantum deficimus abeatitudinis perfectione. eſt tamen aliqua participatio beatitudinis. ⁊ quanto operatio poteſt eſſe magis Itinua⁊ vna. tanto plus habet rationem beatitudinis. ⁊ ideo inactiua vita que circa multa occupatur eſt minus de ratione beatitudinis qͣꝫ in vita contemplatina que verſat̉ circa vnum .i. circa veritatis contemplationem. ⁊ ſi aliquādo homo actu nō operetur hmōi operationem. tamē qꝛin promptu habet eam ſemper poteſt operari. ⁊ quia etiaꝫip̄am ceſſationem puta ſomni vel occupationis alicuiusnaturalis ad operationem p̄dictaꝫ ordinat quaſi videturoꝑatio ꝯtinua eſſe. ⁊ ꝑ hoc patet ſolutio ad. v. ⁊ ad. vi. 3Ad tertiū ſic procediturUidet̉ ꝙ btītudo ꝯſiſtat etiam in oꝑatione ſenſus. nullaem̄ oꝑatio inuenit̉ in hoīe nobilior oꝑatione ſenſitiua niſi intellectiua. ſed oꝑatio intellectiua depēdet in nobis aboꝑatione ſenſitiua. qꝛ nō poſſumus intelligere ſine fantaſmate. vt d̓r in. iij. de anima. ergo btītudo conſiſtit etiamin oꝑatione ſenſitiua. ¶ Pre. Boe. dicit in. iij. de ꝯſola.ꝙ btītudo eſt ſtatus oīm bonoꝝ congregatione ꝑfectus. ſꝫꝗdam bona ſunt ſenſitiua que attingimus ꝑ ſenſus oꝑationem. ergo videt̉ ꝙ oꝑatio ſenſus requirat̉ ad beatitudinem ¶ Pre. bearitudo ē bonū ꝑfectū. vt ꝓbatur in. i.ethi. quod nō eſſet niſi homo ꝑficeret̉ ꝑ ip̄am ẜm omnesꝑtes ſuas. ſed per operationes ſenſitiuas q̄dam ꝑtes anime perficiunt̉. ergo operatio ſenſitiua requirit̉ ad beatitudinē. ¶ Sed contra. in oꝑatione ſenſitiua cōicant nobisbruta aīalia. nō aūt in beantudine. ergo btītudo nō conſiſtit in operatione ſenſitiua. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ad btītudinē po
teſt aliquid ꝑtinere tripl̓r. vno mō eſſentialiter. alio modo an̄cedenter. tertio ꝯſequenter. Eſſentialiter quidē nōpōt ꝑtinere ſenſus ad beatitudinem. nam beatitudo hominis conſiſtit eſſentialiter in coniunctione ip̄ius ad bonuꝫincreatum quod eſt vltimus finis. vt ſu pͣ on̄ſum eſt. cuihomo coniungi non pōt per ſenſus operationem. Similiter etiam. quia ſicut oſtenſum eſt in corꝑalibus bonisbeatitudo hominis non conſiſtit que tamen ſola ꝑ ſenſusoperationem attingimus. poſſunt autem operationes ſenſus pertinere ad beatitudinem an̄cedenter ⁊ conſequenter. antecedenter quidem ẜm beatitudinem imperfectamqualis in preſenti vita haberi poteſt. nam operatio intellectus preexigit operationem ſenſus. conſequenter autemin illa perfecta beatitudine que expectatur in celo. qꝛ poſtreſurrectionem ex ip̄a beatitudine anime. vt Aug. dicit inepiſtola ad Dyoſcoꝝ. fiet quedam refluentia in corpore⁊ in ſenſus corporeos vt in ſuis operatōnibus ꝑficianturvt infra magis patebit cum de reſurrectione agatur. nonautem tunc operatio qua mens humana deo coniungitur a ſenſu dependebit. ¶ Ad .i. ergo dd̓. ꝙ obiectio illaprobat ꝙ operatio ſenſus requiritur antecedenter ad beatitudinem imperfectam qualis in hac vita haberi poteſt.¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ beatitudo perfecta qualem angeli habenthabet congregationem omnium bonoꝝ ꝑ coniūctionē advl̓em fontem totius boni. non ꝙ indigeat ſingulis ꝑticularibus bonis. ſed in hac beatitudine imperfecta requirit̉congregatio bonoꝝ ſufficientium ad perfectiſſimam oꝑationem huius vite. ¶ Ad. iij. dd̓. ꝙ in perfecta beatitudine perficitur totus homo. ſꝫ in inferiori parte ꝑ redundātiam a ſuperiori. in beatitudinē autem imꝑfecta pn̄tis vite econuerſo a perfectione inferioris partis ꝓceditur ad ꝑfectionem ſuperioris.Ad quartuꝫ ſic ꝓcediturUidet̉ ꝙ br̄tudo ꝯſiſtat in actu volūtatis. Dic̄. n. Augꝰ.xix. de ciui. dei. ꝙ brītudo hoīs in pace ꝯſiſtit. vn̄ in pͣs. qͦpoſuit fines tuos pacē. ſꝫ pax ad volūtatē ꝑtinet. ergo brītudo hoīs in volūtate ꝯſiſtit. ¶ Pre. btītudo ē ſummumbonum. ſed bonum eſt obiectum voluntatis. ergo btītudo in voluntatis oꝑatione conſiſtit. ¶ Pre. pͥmo mouenti rn̄det vltimus finis. ſicut vltimus finis totius exercitus ē victoria q̄ ē finis ducis q̄ oēs mouet. ſꝫ p̄mum mouēs ad oꝑandū ē volūtas. qꝛ mouet alias vires. vt in fradicet̉. ergo btītudo ad volūtatē ꝑtinet. ¶ Pre. ſi btītudoē aliqͣ oꝑatio oꝫ ꝙ ſit nobiliſſima oꝑatio hoīs. ſꝫ nobiliorē dei dilectio q̄ ē actꝰ volūtatis qͣꝫ cognitio q̄ ē oꝑatio intellectus. vt pꝫ per apl̓m. i ad Corinth. xiij. ergo videt̉ ꝙbtitudo ꝯſiſtat in actu volūtatis. ¶ Pre. Augꝰ. dic̄ ī. xiij.de tri. ꝙ btns ē qͥ hꝫ oīa q̄ vult ⁊ nihil vult male. ⁊ pꝰ pauca ſubdit. ⁊ a ꝓpinqͣt btō qͥ bn̄ vult qd̓cūqꝫ vult. bona .n.btm̄ faciūt qͦꝝ bonoꝝ iā hꝫ ad ip̄aꝫ .ſ. bonā volūtatē. gª btītudo in actu volūtatꝭ ꝯſiſtit. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ dn̄s dic̄ Ioh.xvij. hec ē vita eterna vt cognoſcāt te deū veꝝ vnū. vita āteterna ē vltimꝰ finis vt dictū ē. gª btītudo hoīs ī ꝯgnitōedei ꝯſiſtit q̄ ē actꝰ intellectus. ¶ Rn̄. dd̓. ꝙ ad btītudinēſic̄ ſupͣ dictū ē duo reqͥrūt̉. vnū qḋ ē eē btītudīs. alid̓ qd̓ē qͣi ꝑ ſe accn̄s eiꝰ .ſ. delectatio ei adiūcta. Dico gͦ ꝙ qͣꝫtūad id qd̓ ē eēntialit̓ ip̄a btītudo. īpoſſibile ē ꝙ ꝯſiſlat. ī actu volūtatꝭ. māifeſtū ē .n. ex p̄miſſis ꝙ btītudo ē ꝯſecutō finis vltī. ꝯſecutio āt finis n̄ ꝯſiſtit ī ip̄o actu volūtatis. volūtas aūt fert̉ in finē ⁊ abn̄tē cū ip̄m deſiderat. ⁊ pn̄tē cū īip̄o reqͥeſcēs delectat̉. mani feſtū ē aūt ꝙ ip̄m deſiderium
A