¶ Glo. ordi.¶ Sapien̄. Ca.XIIII INico. de lyra

rartifex faber de ſilua lignū rectū aſecuerit: ⁊ huiꝰ docte eradat corticē oēm: ⁊ arte ſua vſus diligēterfabricet vas īutile ī cōuerſationēvitę: reliquijs aūt huius oꝑis ad ep̨̄ꝑationeꝫ eſcę abutat̉: ⁊ reliquūhorū qd̓ ad nullos facit vſus. Li sgnū curuū ⁊ verticibꝰ plenū ſculpat diligēter ꝑ vacuitatē ſuā: ⁊ ꝑ ᵏſcīaꝫ ſuę artꝭ figuret illd̓: ⁊ aſſimilet illud imagini hoīs: aut alicuiex aīalibꝰ illud cōparet ꝑliniens inrubrica: ⁊ rubicūduꝫ faciēs fuco ncolorē illiꝰ: ⁊ oēm maculā q̨̄ ī illo oē perliniēs: et faciat ei dignā ha p̄bitationē: ⁊ ī pariete ponēs illd̓:⁊ confirmās ferro ne forte cadatꝓſpiciēs illi: ſciēs qm̄ nō pōt adiuuare ſe. Imago enī ē: ⁊ opꝰ ē illiadiutoriū. Et de ſubſtātia ſua: et ꝙde filijs ſuis: ⁊ d̓ nuptijs: votū farciens inquirit. Non erubeſcit lo­ tqui cū illo qui ſine aīa eſt: et ꝓ ſatnitate qͥdem infirmū deprecat̉: ⁊ xꝓ vita mortuū rogat: et in adiu­ 3toriū inutilē inuocat: ⁊ ꝓ itinerepetit ab eo qͥ ambulare non pōt:⁊ de acqͥrēdo: ⁊ de oꝑando et deoīm reꝝ euētu petit ab eo qui inoībꝰ eſt inutilis. ¶ Ca. XIIIITerū aliꝰ nauigare cogiatans: et per feros fluctꝰA iter facere incipiens: ligno portante ſe: fragilius lignumqinuocat. Illud enī cupiditas acquirendi excogitauit: ⁊ artifex ſa gͦpiētia fabricauit ſua. Tua āt pa­ hter ꝓuidentia ab initio cūcta guibbernat: ⁊qm̄ dediſti ī mari viaꝫ: ⁊ kint̓ fluctꝰ ſemitā firmiſſimā on̄dēſqm̄ potēs es ex oībꝰ ſanare: etiāſi ſine rate aliqͥs adeat mare. Sꝫ lvt nō eſſent vacua ſapīę tuę oꝑa:ꝓpt̓ hoc etiā et exiguo ligno cre­ Rdunt homines aīas ſuas: ⁊ trāſa ſ per mare.euntes mare per ratam liberati piluuio.ſunt. Sꝫ ⁊ ab initio cū perirēt ſu­ 4a Iſeminarium humani generis.perbi gigātes ſpes orbis terrarūr§ arcamad ratē confugiēs: remiſit ſęculoᵍa ſpotētia vel filio.ſemē natiuitatꝭ: q̄ manu tua eratvgubernata. Benedictuꝫ eſt enim xſ crucis quo reparatus eſt orbis terrarum.lignū ꝑ quod fit iuſticia. Per ma g

pprius niſi ſimplices deceperint: qͥqueſtum putāt pietatem: ⁊ deuorātdomos viduarū:abutētes vulgi imperitia arte̓ dialectica quaſi aſcia terebro: lima: runcina: formant deumſuū: ⁊ cudunt malleo: atqꝫ inaurantrhetorica venuſtate: quorū deus vēter eſt: ⁊ gl̓ia in cōfuſione eorum.Ca. XIIIIa ITerū aliꝰnauigaro⁊cͣ. Hec qͦqꝫ cōtra idolatriādicūtur. Maximaenī vecordia eſt vthomo ad imaginēdei editus rōnabilem ab ip̄o habēsaīaꝫ qua excogitauit quō tranſiretfluctꝰ nauē fabricans ẜm artis ſueperitiā: non honorat illum qͥ hanc ſibi dedit ſcientiā: ⁊inuocet idolū qd̓ſil̓i arte̓ et maiorivanitate formauitCū enī maior ſit qͥfecit qͣꝫ qd̓ fit: facturā ſuā adorareinſanire ē. A deonauigandi curſuspetendꝰ: a qͦ nauigij p̄paratio: heretici aut qͥ vana fingunt ſimulacra errorū: ideo ī fluctibus ſeculi pereūt:qꝛ nauem eccl̓ie reliquerūt: ⁊ gubernatorem deum.b Qm̄ dediſti.Iſraelitas ꝑ marerubrum ſicco veſtigio tranſduxit deſpotētia: ⁊ iordaniſaqͣs diuiſit: vt terrorē incuteret gētibus exterminandis: fidelibꝰ qͦꝫ inter ſeculi fluctꝰ etꝑſecutiones p̄parat ſemitā fidei etꝯſtantie: vt tranſeant illeſi: nec ē humani ſolatij opusvbi deꝰ oſtēdit mirabiles effectꝰ virtutis ſue.c Sꝫ vt nō eſſent⁊cͣ. Creator deditſcientiaꝫ creatureſue qͣ ſibi ī pn̄ti cōſuleret vt eiꝰ volūtati deẜuiret. Un̄Noe arcam facereiuſſit ī qͣ ip̄e ⁊ ꝓnies eiꝰ ſaluaret:⁊ cetera animātia☞ad reſtau.

a De ſilua lignū rectū ſecuerit ⁊ huiꝰ docte eradat .i. ꝑf.cte radat. b Fabricet vas inutile. ſic eſt in libris correctis .i. valde vtile: vt dicūt aliqui: ⁊ adducunt ꝓ ſil̓i dictūUirgilij. Nūqͣꝫ īprudētibꝰ nocuit imber .i. valde prudētibus. Poſſet aliter dici .ſ. ꝙ ſint ibi due dictiones. Uas inutile .i. factū ad vtilitatē humanā. iō ſubdit̉: c In conuerſationē vite. in qͣ neceſſaria ſunt multa vaſa lignea.d Reliquijs aūt eiꝰ oꝑis .i. dolaturis. e Ad p̄parationē eſce .i. ad coquēdū eſcas. f Et reliquū horū .i. reſiduū ligni: g Qd̓ ad nullos vſus facit. qꝛ nō ē aptūad vas aliqd̓ fiendū. h Lignū curuū ⁊ verticibus .i.nodis: i Plenū. de tali vero ligno aliquando fit imago eo ꝙ magis durū. k Sculpat diligenter ꝑ vacuitatem ſuam .i. ab eo factā: nā ſculpendo facit aliqͣs vacuitates in ligno. Cetera patent vſqꝫ ibi: l Illud cōparet .i.adaptet vel aſſimilet. m Perliniens rubrica .i. colorerubeo. n Et rubicundū faciens fuco .i. pictura:o Et oēm maculā q̄ in illo eſt pliniēs. coloribus ad hocaptis. Aliqui libri habent hic: Terra: ſꝫ non eſt in libriscorrectis. p Et faciat ei dignā habitationē .i. locū vbireponat̉. Cetera patent. q Et de ſubſtātia ſua. Hic conſequēter reprobat̉ imaginū adoratio. Et primo pro negocijs in rebus terrenis. Secūdo ꝓ negocijs marinis. ca. ſequēti. Circa primū dicit̉: Et de ſubſtantia .i. de diuinis.r Uotum faciens. idolo vt exaudiat eum. s Inqͥrit.id eſt petit ab eo diuitias. filios ⁊ nuptias filioꝝ. t Nōerubeſcit loqui ⁊cͣ. q. d. deberet erubeſcere. v Et ꝓ ſanitate qͥdem obtinenda vel cōſeruanda. x Infirmumdeprecatur. Hic accipit̉ infirmitas large pro impotentia:nam idolum nō poteſt ſe iuuare. infirmitas enim ꝓprie eſtī animalibꝰ tm̄ ſicut ⁊ ſanitas. y Et ꝓ vita. ꝯſeruāda.Rogat mortuū .i. carens vita. Nam ꝓprie loquendomortuꝰ nō d̓r niſi qͥ vixit. Cetera patent. ¶ Ca. XIIIITerum alius nauigare cogitans. Hic conſequenter reprobat venerationē idoli ꝓ negocijs marinis. et primo ponit̉ hec reprobatio. ſecūdo declarat̉ ad quid valet nauigatio. ibi: Sed vt nō eſſent. Circaprimū dicit̉: Iterū alius nauigare cogitans ⁊cͣ. b Ligno portante ſe .i. naui. c Fragiliꝰ lignū .i. idolum ligneum: quod ad nihil eſt vtile. d Inuocat. vt nauigationem ſuam dirigat. e Illud enim .i. idolum. f Cupiditas acquirendi pecuniā: g Excogitauit. vn̄ Actꝭ.xix. dicit̉: ꝙ Demetriꝰ faciens edes argeteas diane p̄ſtabat artificibus magnū queſtū. h Tua autē pater. celeſtis. i Prouidētia ⁊cͣ. gubernat hominū nauigatiōeꝫ⁊ non ip̄m idolum. qd̓ ꝓbatur ꝑ hoc ꝙ etiam ſine naui filijs iſrl̓ dedit viā in mari. Exo. xiiij. ⁊ hoc eſt quod dicit̉:Qm̄ dediſti in maͣ. viā ⁊cͣ. et patꝫ ex dictis littera.l Sed vt nō eſſent. Hic ꝯn̄ter oſtēdit̉ nauigationis vtilitas. ⁊ pͥmo facit ꝓpoſitum. ſcd̓o ꝯcludit̉ fabricatiōis idoli malū. ibi: Per manꝰ. Prima ī duas ẜm duplicem vtilitatē. ſcd̓a ibi: Sꝫ ⁊ ab initio. Vtilitas ꝟo pͥma eſt: qꝛ ꝑ nauigationē homīes deferunt illa q̄ abundant in vna terraad aliā vbi eſt taliū penuria: ⁊ ſic terrarum releuant̉ indigentie. ⁊ hͦ eſt qd̓ d̓r: Sed vt nō eſſent va. ſa. tue oꝑa. creaturas enī inferiores fecit deus ꝓpter hoīem. ⁊ ideo ſi nondeſeruirent eiꝰ neceſſitatibꝰ: viderent̉ eē vacue. qͣꝫtū ad hͦin ſuis vtilitatibꝰ: ꝑ nauigationē ꝟo fiunt iſte vtilitates:vt dictū ē. ideo ſubdit̉: m Propter hͦ etiā ⁊cͣ .i. naui q̄ē valde ꝑua reſpectu magnitudīs maris. n Creduntho. a .ſ. i. exponūt vitā ſua. o Et trāſeuntes mare. vt ꝑmercatiōes releuēt̉ neceſſitates humane. pPer ratēlibe. ſūt. Sꝫ ⁊ ab initio. Hic ponit̉ ſcd̓a vtilitas q̄ fuit tꝑeNoe: qͥ cum vxore ⁊ filijs ⁊ eorū vxoribus ꝑ nauē liberatus multiplicauit poſt diluuiū genus humanū. ⁊ hͦ eſt qd̓dicit̉: Sꝫ ⁊ ab initio .i. a prima mundi etate q̄ ab adam durauit vſqꝫ ad diluuiū. q Cū perirēt ſuperbi gigātes.ꝓpter quorū peccata pͥncipaliter inundauit diluuium: adqd̓ denotandū dicit̉ Gen̄. vj. Gigantes aūt erāt ſuꝑ terrāin diebꝰ illis. r Spes or. terrarū .i. Noe cū ꝑſonis dictis. s Ad ratē ꝯfugiens .i. ad arcā. t Remiſit ſe.ſe. natiuitatis. qꝛ ꝑ ip̄m et eiꝰ filios multiplicatū fuit poſtdiluuiū genꝰ humanū. v Que manu tua erat gubernata .ſ. dicta arca. x Bn̄dictū eſt enī lignū .i. arca illade lignis facta: y Per qd̓ fit iuſticia. nā īpijs pereūtibus ꝑ eā iuſti fuerūt ſaluati qd̓ erat iuſtū. z Per manus. Hic ꝯſequenter ꝯcludit̉ rōne idoli malū. cū d̓r: Perma. aūt qd̓ fit idolum .i. idolum manu factum.Maledictū

IS

Ex .44. e

Nhi l̓. 3. d.

D

il .j

F Ex. 14. 6

Gen̄. 6. b.