¶Nico. de lyraGlo. ordi. Prouer. Ca.XXXI

¶ Incipit prologus ſancti Hieronymi in librū Eccleſiaſten.Emini me antelhͦ ferme qͥnq̄nniū cum adhucEnromę eſſeꝫ: ⁊ eccleſiaſtē ſctē bleſillę legerē vt eāad ꝯtēptū huiꝰmūdi ꝓuocarē: ⁊ oē qd̓ in mūdog cerneret putaret eſſe pro nihilo:rogatū ab ea: vt ī morē cōmentarioli: obſcura quęqꝫ diſſerereꝫ: vt Rꝫabſqꝫ me poſſet intelligere q̨̄ lege nbat. Itaqꝫ qm̄ ī procinctu noſtri ooꝑis ſubita morte ſubtracta eſt: h⁊ vbi nō meruimꝰ o Paula ⁊ Eu rſtochiū: talē vitę nr̄ę habere conſortem: tanto vulnere tunc ꝑcuſ­ vſus obmutui: nunc in bethleempoſitus: anguſtiore videlicꝫ ciuitate: et illius memorię et vobis ꝑ

a Date ei de fru. ma. ſu. ⁊cͣ. Hoc vir ille de qͦ ſupra dictum eſt: vireius ⁊ laudabit eam: qͥ angelis in fine p̄cepturꝰ eſt vt eccleſiā poſthuiꝰ vite certamen: poſt triturationē afflictionū ad regni gaudiaintroducāt: ac ſibi vite īmortalitatis ſociāaggregent. ẜm hoc: Triticum autem congregate in horreum meum. Date ei de fructu manuum ſuarum: qꝛ fructū ſpūs facere curauit: charitatem: gaudium: pacē ⁊cͣ.⁊ laudent eā in portis in iudicio .ſ. ſiue iningreſſu patrie celeſtis: non hominum fauores ſuperuacui: ſed opera ſua que fecitexaminante et probante ac remunerantedeo: cui eſt honor ⁊ gloria. ¶Uerba

a Date ei de fructu ma. ſua .i. ſtudentibus in ea dabiturfructus glorioſus. b Et laudent eam in portis opera eius .i. ſapientes in portis ſedentes cum iudicibus: vtdictum eſt ſupra: ⁊ iſti ſapiētes dicuntur opera ſacre ſcripture inqͣntum per eius ſtudium ſapientiamconſequuntur.¶ Poſtilla venerabilisfratris Nicolai de lyraſuper Prouerbia Salomonis finit.

Expoſitio prologiExpoſitio prologi in librum Eccleſiaſten incipit per fratrē Britonē ordinisnorum.Emini me hoc ferme qͥnquēnio ⁊cͣ. Anteqͣꝫ accedamus ad diuiſionē prologi: qꝛ pleriqꝫ dubitantde accentu huiꝰ noīs Eccleſiaſtes. Notandū ꝙ inuenit̉ eccleſiaſtes indeclinabile: ⁊ tūc ſemꝑ acuit vltimā ſyllabā. Item inuenit decliuabile: eccleſiaſtes eccleſiaſte: ⁊ eccleſiaſtes eccleſiaſtis: ⁊ tūc habet graueꝫaccentū in fine in omnibꝰ caſibus. Significationē ⁊ rationē iſtius nominis.inuenies. sͣ. in prologo p̄cedenti. Iſteprologꝰ poteſt diuidi in qͥnqꝫ partes.In prima parte deſcribit quo tempore: quo loco ⁊ cuiꝰ rogatu inchoauit:vel vt ceſſet calūnia inchoare ꝓpoſuit.cū dic̄: Memī me ⁊cͣ. Tp̄s eī notat. cūdic̄: Hoc qͥnq̄nnio. locū. cum dic̄: Rome. Ꝙ rogatu bleſille cū dic̄: Rogatū ab ea. In ſcd̓a ꝑte dic̄ ꝙ d̓ mortē bleſille tantū doluit ꝙ inceptuꝫ opus incompletum dimiſit: vel vt ceſſet calūnia in opere non proceſſit. ibi: Itaqꝫquoniam in procinctu noſtri operis.In tertia parte dicit: ꝙ ad Paule etEuſtochij honorem: ⁊ ad Bleſille memoriam opus illud in bethleem conſummauit. ibi: Nunc bethleem poſitꝰ⁊cͣ. In quarta particula dicit: ꝙ nullum ſequens interpretem de hebraicotranſtulit: vbi tamen nō errauerant:ſe alijs interpretibꝰ conformauit: ⁊ ſic nec omnino fuit eis cōformis: nec omnino diſſimiliſ. ibi: hoc breuiter admonēs ⁊cͣ.In quīta parte ponit rationē precedētis partis: vt .ſ. ſi ī omnibus ab eis diſcreparet: nimia nouitas deterreret lectores:ſi in om̄ibus concordaret contra ſuam conſcientiam omniuꝫſequeretur errores. ibi: Vt nec nouitate nimia ⁊cͣ. Ordina ſicconſtructionē. ¶ Hoc quinqnēnio .i. hoc ſpacio quinqꝫ annorum in quo ſumus: b Ferme .i. fere completo. vel ẜm aliālitterā. Ante hoc ferme quinquenniū .i. ante hos qͥnqꝫ annos fere iam tranſactos. quaſi diceret: iam quinqꝫ annis feretranſactis: c Cū adhuc eſſem romē. ⁊ nondū me in bethleem tranſtuliſſem ⁊cͣ. vel ſic: ¶ Cum adhuc eſſem romē ferme .i. fere: hoc quinquēnio .i. hoc ſpacio quinqꝫ aunorū. q. d.cum moram facerem rome fere ꝑ hos quinqꝫ annos vltimo p̄teritos. d Et eccleſiaſten ſancte bleſille legerem. ſupple ẜmtranſlationē. lxx. ab eo emendatā: quia nondū editionem ſuam de hebreo fecerat in latinū. Iſta bleſilla filia fuit Paule:ſicut patet ī fine epiſtole Hieronymi ad Pāmachiū de dormitione pauline: quā appellat ſanctaꝫ cōmuni modo loquendi:ter ſanctitatē vite quā habuit. e Legerem. inquam.f Ut eā ad ꝯtemptū huiꝰ mundi prouocare: ⁊ om̄e quod innundo cerneret oculis corporis: g Putaret .i. reputaret:h Eſſe pro nihilo .i. vanū ⁊ vacuum Ecc̄s .j. Uanitas vanitatum dixit eccleſiaſtes. quaſi diceret: mundus eſt vanitas cōtentiua vanitatum. ⁊ iterum ſecundo dicit: Uanitas vanitatum .i. vanitas aggregata ex vanitatibus: ⁊ omīa vanitas .i.X vana: vt

vana: vt fiat emphatica locutio. quaſi diceret: non ſolū ſunt vanitas: īmovana. ¶ Cum inquā eſſem romē: ⁊ itableſillā informarē: i Memini me fuiſſe rogatū ab ea vt diſſererem .i. diſerte exponereꝫ: k Obſcura queqꝫ .i.om̄es huiꝰ libri obſcuritates: l Itmorem cōmentarioli .i. in modū vniparui cōmenti ⁊ facilis expoſitionis.In prologo p̄cedenti circa principiuꝫinuenies quid ſit cōmentū: ⁊ vnde dicatur. Dico ꝙ ita rogauit me vt facerem aliquā explanationeꝫ: m Utabſqꝫ me. i. me abſente: n Poſſet ītelligere qd̓ legebat ī hoc libro. Hic ītelligendum eſt ꝙ ad preces eius inceperat tranſferre librū: et cum videreteius difficultates petebat cōmentarium. ꝙ autē tunc inchoaſſet trāſferre:patet per litterā ſequentem qua dicitur: o Itaqꝫ quoniā in procinctu:id eſt in pͥncipio autē ꝯſummationemnoſtri oꝑis: p Subita .i. inopinata⁊ nimis feſtinata: q Morte ſubtracta eſt .i. preuenta. vel quia nō meruimus .i. non fuimꝰ digni ego ⁊ vos:O paula ⁊ euſtochiū talem .i. tamſanctā: s Uite habere conſortē. vtſcꝫ nobiſcuꝫ viueret in bethleem. Iſtapaula quedā fuit matrona duas habens filias. Sanctis auteꝫ epiſcopisromā cōuenientibꝰ quodam temporeEpiphanus tranſmarinꝰ in domo eiꝰhoſpitatus eſt: qui religionem ⁊ priuilegia ſancte terre cōmendauit: ⁊ quomodo ibi chriſtus moratꝰ eſt predicauit: ⁊ quō apoſtoli ibi fuerunt: ⁊ multa talia dixit corā Paula ⁊ filiabus eius. Un̄ paulam alteram filiarū ſuarū tradidit nuptui: reliquā .ſ. Euſtochium virginem ſecū duxit hieruſalem: ⁊ de ꝓprijs ſumptibꝰ paula conſtruxit in bethleem cenobiū monialium: vbi ip̄a cum filia ſua Euſtochio ſub regula vixit: ad quarum rogatū Hieronymꝰ multa ſcripſit: ⁊ hoc opus quod rome ad petitionē bleſille inceperat: ad earū preces in bethleem conſummauit.t Tanto vulnere .ſ. ex mortē beſille q̄ cor meū vulnerauerat:v Tūc ꝑcuſſus obmutui .i. qͣſi mutꝰ oꝑe nō rn̄di: vel meliꝰ predolore obmuteſcēs ab oꝑe ceſſaui. ſic legit̉ cōiter. qͥdaꝫ tn̄ calūniant̉ hanc lecturā adherentes. Iſido. qui ait in. x. etymol̓.Procinctus dicit̉ expeditꝰ ⁊ armatꝰ: vnde et in procinctu cūbelli cauſa arma ſumunt̉. Ex his verbis Iſidori ptꝫ ꝙ procinctus idē ſit qd̓ preparatio: ⁊ ꝓprie qn̄ hoīes ſe cingūt ꝓ bellofaciendo. Un̄ dicunt ꝙ nō incepit romē opus ſuū: ſed ſe tm̄ diſpōſuit ad incipiendū. Un̄ in ꝓcinctu .i. in p̄paratiōe: Noſtri oꝑis ſubtracta eſt: ⁊ iō p̄ dolore: x Obmutui .i. ampliusin oꝑe nō proceſſi. ꝓpter hͦ. .s. in diuiſione geminaui verba vtceſſaret iſta calūnia: y Anguſtiore ciuitate qͣꝫ roma. z Et illiꝰ .i. bleſille: a Mēorie .i. vt illiꝰ mēoria ꝑpetua hēat̉: b Etvob̓ .i. ad honorē vr̄m: Reddo qd̓ debeo .ſ. cōſūmatōeꝫ oꝑiſinchoati. ſic expōit̉ ẜm pͥmā lecturā. Iuxta ſcd̓aꝫ ſic expone:Et illiꝰ mēorie .i. ꝓpt̓ mēoriā affectꝰ quē habuit erga me. vel:Illiꝰ mēorie .i. vt mēoria illiꝰ ī bn̄dictiōe ſit. qͥ enī recordabỉꝓpter amorē illiꝰ editꝰ ſit iſtē liber: bn̄dicit aīe iiꝰ. vel: Illiꝰmemore

B

Pat .13. 8ſ

taie ip̄i