¶ Glo. ordi. ¶ Prouerbia Ca. I¶ Nico. de lyra

¶ Incipit liber Prouerbioꝝ Salomonis. ¶ Capl̓m.a Latīe ſil̓itudohebraice maſſotꝭArabolę ſa­ ga Fpacifici. Fattentū facit.Nomoniſ filija §a naturaIb a fortunadauid re̓gisRa Fa conuictuiſrael ad ſcia ſ vel dādā. bſ de fidecſ de vita.bendam ſapīqͦꝫ ⁊ diſciplināꝫ: ad ī 8a ſet poſt hec habita. I qͥbus ꝓficiant.telligenda verba prudentię: ⁊ ſu fſcipiendā eruditionem doctrinęqͣ ẜm regulā veritatis bene operamur.ſ vt recta diſcretioncū ꝓximis agamus.n his q̄ recte agimus: vel§ vt ſinceintētionudicamus ſoli deo placere cōtendamus.iuſticiam et iudicium: et ęquita­ ſꝫa § qͥ nuꝑ aurē ſapientie cōmodauerunt.tem. Ut det̉ paruulis aſtutia: etᵏ§ comprehēſio veritatis. ſubtilior.d adoleſcenti ſcientia ⁊ ītellectus. ma § incipit. F etiā mineores dū qͥcqͥdvtilitatis aidit ī ore recōdit. b 5tione.e Audiens ſapiēs ſapie̓ntior erit: n

¶ Incipit liber Prou̓bioꝝ Salomōis.Capl̓m.Arabole ſalo. Notandū ꝙvulgata editio ꝑabolas q̄hebraice maſtoth: ꝑthoemias .i. ꝓuerbia dic̄.Sed ſatis ꝯuenit.Que enī parabole qꝛ occulta ſuntnūcupāt̉: etiā prouerbia iure vocantur: qꝛ talia ſunt q̄ſepe ī ore colloquetiū verſari: ac memoria debent retineri: etiā ꝓuerbiaplerūqꝫ tam obſcura ſūt: vt parabole bn̄ dicāt̉. Undehͦ ī ꝓuerbijs locutus ſū vobis ⁊cͣ.Prouerbiorum liber vt ſimpliceſ arbitrāt̉ patētia habet p̄cepta. ſꝫ qͣſi īterra aurū: ī nucenucleus: in hirſutis caſtaneaꝝ oꝑculis abſcōditusfructꝰ inqͥrit̉: itaīeis diuinꝰ ſenſusaltiꝰ eſt inqͥrēdus.¶ Parabole ſalomonis ẜm hebraicā veritatē trāſſate ab Euſebio Hieronymo p̄ſbyteropetēte chromatioheliodoro ep̄is.darabole grce: latine ſimilitudines: qd̓ vocabulū ideo Salomō huic operi impoſuit: vtnon iuxta lr̄am intelligamꝰ q̄ dicit: In qͦdn̄m parabolice turbis locuturū ſignificat: ſicut ⁊ noīe ſuo ⁊ regno pacifico: regnū chriſti ⁊ eccl̓ie. de qͦ: Multiplicabitureiꝰ imperiū: ⁊ reg. e. n. e. fi. Suꝑ ſoliū dauid: ⁊ ſuꝑ regnuꝫ eiꝰ ſedebit. Sicut tēpliꝯſtructiōe ⁊ dedicatiōe edificatiōeꝫ eccl̓iein tꝑe reſurrectionis. Ip̄e etiā xp̄s filiusdauid et rex ſpūalis iſrl̓ ẜm teſtimoniumturbe: q̄ occurrit ei cū ramis palmarū etlaudibꝰ. Quid aūt vtilitatis habeāt ītitulo mōſtrat̉. cū d̓r: ad ſciendā ſapiētiā⁊ diſciplinā: id ē quō recte credere ⁊ viuere oporteat quēqꝫ: quo intentionē cordisdirigere. b Ad ītelligēda verba pru.i. non ſolū ſapiētiā quā ꝑceperūt amplectant̉. ⁊ diſcipline virtutū inſeruiant: ſedetiā ꝟba prudētie: qͥbus ꝓficiant auſcutēt: ⁊ ſolerter intelligāt. c Aſtutia. q̄ īcipientibꝰ neceſſaria: vt ſophiſmatū cauere verſutiā poſſint: ne abducant̉ a ſimplicitate ſapientie que ducit ad vitam.d Adoleſcenti. ſingulariter: quia quosſapīa lꝫ diuerſos ſuſcipit in vnā virtutisꝑfectionē erudiēdo ꝓuehit. Vnde ī Act.ap. Multitudinis credētiuꝫ erat cor. v. eta. v. Adoleſcēti .ſ. qꝛ qͥ prudēter declinatfalſa: ꝯſequēter ſciētiā veritatꝭ ꝑcipiet.e Audiēs ſa. Pulchre a ſapīa incipit:qꝛ optione ſibi data ſapientiā petijt ⁊ accepit. Audiēs ſa. Oſtēdit neminē tā ſapientē in hac vita q̄ non poſſit ſapientioreſſe etiā dictis minorum. Audiuit reginaSaba Salomonē: minor maiorē ⁊ ſapiētior redijt. Audiuit moyſes ſocerū ml̓toinferiorē

Arabole ſalomōis. Circa primū librū ſalomonis qͥ ¶ Capl̓m Idicit̉ parabole: aliqͥ dicūt ꝙ iſte liber fuit ordinate ꝯſcr̓iptus a ſalovImone vſqꝫ ad. xxiiij. capl̓m incluſiue. ⁊ in reſiduo huiꝰ libri ꝯtinent̉parabole a ſapientibꝰ qͥ fuerūt cuꝫ Ezechia rege iuda cōpoſite. Sedhoc videt̉ falſū: qꝛ in pͥncipio .xxv. capl̓i premittit̉ qͣſi ꝓ ꝓlogo. Hequoqꝫ parabole Salomonis quas tranſtulerūt viri Ezechie. Ex quo patet ꝙ illas cōpoſuit Salomon ſicut ⁊ p̄cedentes ꝓpter qd̓ dicunt alij ꝙ Salomon omnes fecit: ſꝫviri Ezechie omnes de cedulis ⁊ mēbranis vbi fuerāt deſcripte ab audiētibus illas collegerunt in hoc libro reponendo. ⁊ hec vocat̉ tranſlatio. Sed nec iſtud videt̉ verū:quia in pͥncipio libri nō fuiſſet poſitū: He quoqꝫ parabole ⁊cͣ. de omnibꝰ vniformiter p̄dicendo vel in fine de omnibus p̄cedentibꝰ ꝯcludendo. hoc etiaꝫ videt̉ ꝑ hoc qd̓ ibidicit̉: He quoqꝫ ⁊cͣ. quod videt̉ facere quandā diſtinctionem inter p̄cedentes ⁊ ſubſequentes ꝑ modum adiunctionis ſequentiuꝫ ad p̄cedentes ⁊ ſubſequentes. Propterqd̓ alij dicunt et melius vt videt̉ ꝙ oēs parabole in hoclibro cōtente ſunt verba notabilia a Salomone dicta inter viros ſibi aſſiſtentes ⁊ eius ſapientiā audiētes. Vndedixit ei regina Saba. iij. Reg. x. Beati viri tui ⁊ beati ſerui tui qui ſtant coram te ſemper ⁊ audiunt ſapientiā tuaꝫet ab iſtis verba p̄dicta Salomonis ſcribebant̉ in membranulis: poſtea fuerunt collecta ⁊ in vno libro collocata: ſed a qͦ facta fuit hec collectio: non habet̉ ab hebreisdoctoribus vl̓ latinis. et hoc vſqꝫ ad capitulū. .xxv. excluſiue. Ab illo vero loco verba Salomonis notabilia: quenon erāt hoc modo collecta tēpore Ezechie regis iude inquo homines fuerunt ſtudioſi in verbis ꝓphetarum etdictis ſapientum: reſiduum fuit collectuꝫ: ⁊ p̄cedenti collectioni in vno volumine cōiunctum. vnde ⁊ vltime collectioni p̄mittitur: He quoqꝫ parabole Salomonis quastranſtulerunt viri Ezechie regꝭ iuda. In hebreo vero habetur: Quas fortificauerunt viri Ezechie: quia priꝰ erātin cedulis diſperſi ⁊ quaſi neglecte. et ſic fuerūt quodammodo fortificate quādo fuerunt prime collectioni cōiuncte que iam īter libros ſacros cōputabatur. Prima verocollectio cuius auctor ignorat̉ duplex eſt. vna a pͥncipiolibri vſqꝫ ad decimum capituluꝫ excluſiue: alia a decimocapitulo vſqꝫ ad. xxiiij. capitulūluſiue. Vnde ⁊ in pͥncipio decimi capitulinouo ꝓlogo ponit̉: Parabole Sꝫdū tamen ꝙ non omnes parabole a Salomone ꝓlate repoollectione: quia dicit̉. iij.Regꝭ. iiij. Locutuſqꝫ eſt Salaraas. tot vero non continent̉in hoc totali libro. Sciertes iſtarum collectionum non ſūt nec dicūtur auctores huius libri: ſed Salnon qui parabolas cōpoſuit: ſicut Eſdrasnon dicitur auctor libri pſalmorum vel quicunqꝫ alius qui pſalmos in vno volūmine collegit: ſed ip̄e dauid qui pſalmos pro maiori parte compoſuit: eo modoloquendi quo totum a maiori parte denominat̉: vtriuſqꝫ tamen libri deus eſt auctor principalis: ſicut ⁊ totius ſacre ſcripture. His igit̉ premiſſis accedendū eſtad diuiſionem libri: qui in tres partes diuiditur ẜm triplicem parabolarum collectionē: ⁊ cuilibet earum ſua prefatio p̄mittitur. ſecūda pars incipit. x. ca. tertiavero incipit ca. xxv. non tamē ſunt tres libri ſed vnus: quia vnus auctor ⁊ vnusmodus ꝓcedendi: ⁊ materia ſimilis in qualibet collectione habetur. Prima induas ſcilicet in ꝓemium ⁊ in tractatuꝫ: qui incipit ibi: Timor domini. Prologꝰautem iſte non videtur factus a Salomone ſed ab eo qui fecit primam parabolarum collectionem: ſicut ⁊ in libro pſalmorū dictū fuit ꝙ primꝰ pſalmꝰ eſt ꝓlogꝰ reſpectu totius libri: factus ab eo qui pſalmos collegit in vno volumīe reponēdo.In hoc autē ꝓlogo pͥmo ponit̉ loquendi modus. cū dicit̉: Parabole. parabola enī dicit̉ a para qd̓ eſt iuxta ⁊ bole qd̓ eſt ſnīa: que non accipit̉ directe ẜm ꝟbaꝓlata: ſed iuxta .ſ. ꝑ aliquid aliud ſignificatū. ſicut ꝑ muliere ſapientē intelligit̉ſana doctrina. ꝑ adulteram vero ſeu meretricē: doctrina falſa ⁊ ſuꝑſticioſa: vt dicit hic Ra. Sa. ⁊ tali modo loquēdi vtitur cōmuniter liber iſte. Secundo notat̉auctoris nomen ⁊ genus. cū dicit̉: b Salomonis filij dauid regis iſrael. Tertio notat̉ huiꝰ libri fructus ſequens qͥ eſt eruditio ſimpliciū vt fiant ſapientes. etſapientū vt efficiant̉ ſapientiores. ⁊ qͣꝫtum ad primū dicit̉: c Ad ſciēdaꝫ ſapientiā. de diuinis. d Et diſciplinam. de moribus humanis. e Ad intelligēda verba prudētie: q̄ dirigūt in agēdis. f Et ſuſcipiendā eruditionē doctrīe.in doctrinalibꝰ ſcientijs vt grāmatica: logica: ⁊ hmōi. g Iuſticiam. qͣꝫtum adhabitum. hͨ Et iudicium. qͣꝫtum ad executionē: qꝛ iudicium eſt executio iuſticie. ⁊ hec duo ꝑtinent ad maiores. i Et equitatem. qͣꝫtum ad populares qͥ ẜmdeterminationē iudicū debēt inter ſe equitatē ſeruare. k Ut detur paruulis.id eſt ſimplicibus ꝑ adeptionē p̄dictorum. l Aſtutia. in malis euitandis.m Et adoleſcēti ſciētia ⁊ intellectus. Eſt aūt intellectus ꝓprie cognitio pͥncipiorum: ſciētia cōcluſionū tam in ſpeculabilibꝰ qͣꝫ in agibilibus. Ꝙͣtū vero ad ſcd̓mſcꝫ vt ſapientes efficiantur ſapientiores ſubditur: n Audiens ſapiens ſapientiorerit. qꝛ in his que prius ſciebat magis habituat̉: ⁊ ex hoc aliqua ſibi apparētde nouo: ita ꝙ eius ſapientia intenſiue ⁊ extenſiue augetur.y Et intelligēs

B

A

Ioh̓. .16. 1

Lucꝭ .1. d

Pat. 21. a ī

Actꝭ .4. f