NNico. de lyraNico. de lyra EEccleſiaſtes Ca. I
gͦ reddo qd̓ debeo: hoc breuiter admocnens: ꝙ nulliꝰ autoritatē ſecutꝰ ſuꝫ:ſed de hebręo trāſferēs: maxime. lxx.interpretū conſuetudini me coaptahui: in his dūtaxat quę nō multuꝫ abhebracꝭ diſcrepabāt. Interdū aquilę quoqꝫ ⁊ ſymachi ⁊ theodotionisrecordatus ſum: vt nec nouitate nimia: lectoris ſtudiū deterrerem: nec mrurſum contra conſcientiā meā fonte veritatis omiſſo: opinionum riuū nlos conſectarer.¶ Finit prologus.
memorie. ꝑpetuande: Et vobis. inſtantibus: a Reddo qd̓ debeo .i.tanqͣꝫ debitor obnoxiꝰ veſtris beneficijs iſtū librū tranſfero: h̓ Admonens .i. admonēdo inſinuans:Ꝙ nulliꝰ interp̄tis auctoritateꝫſum ſecutꝰ. in oꝑe iſto: d Sed dehebreo. īmediate trāſferēs in latinū.e Coaptaui .i. cūfirmaui: f Meꝯſuetudī .i. ꝯſuete ⁊ vſitate trāſlationi. lxx. īterp̄tū magꝭ qͣꝫ editiōi alioꝝ.quidā libri hn̄t: Magis: ſic̄ iā expoſitū eſt. Alij hūt:Maxīe .i. p̄cipue inter omēs interp̄tes. cetera n̄mutant̉: nō tn̄ me eis in oībꝰ coaptaui: ſꝫ in his dūtaxat .i. tm̄ modo:h Que nō mul. ab hebra. lit. diſcrepahāt .i. diſcordabāt. i Interdūetiā .i. aliqn̄. quo .ſ. bn̄ dicebāt: recordatus ſum. ad imitandū. k AquiGlo. ordi.le. i.Ca. IErba eccl̓iaſtes fi. da. re. hie.Hiero. Tribꝰ nomībꝰ vocatꝰ eſt. Salov Amon .i. pacificꝰ: ⁊ idida .i. dilectꝰ domini:qꝛ in regno eius pax: ⁊ dn̄s dilexit eum:⁊ coeleth .i. eccl̓iaſtes grece. qui cetuꝫ .i.eccl̓iam ꝯgreget .i. cōcionator: cuius ſermo non eſt advnū: ſed ad vniuerſos. Iuxta tria vocabula tria volumina cōpoſuit: ꝓuerbia paruulos docens. Un̄ crebro qͣſi ad filiū loquit̉: Eccleſiaſten ad maturos: omnia eſſe breuia ⁊ caduca oſtēdens q̄ cernimꝰ. Canticūcanticoꝝ: vbi ꝯſummatā ſpōſam ſpōſi iūgit amplexibus. Niſi enī vitia reliquerimꝰ: ⁊ mortali pompe renunciātes nos ad aduētū chriſti p̄parauerimꝰ: nō vere dicemꝰ: Oſculet̉ me oſculo oris ſui. Prope hͦ ordine ph̓i docēt: pͥmo ethicā: inde phiſicā: ⁊ quē in his ꝓfeciſſe vidēt ad theologiam vſqꝫ ꝑducūt. Notādū quoqꝫ ꝙ ī his diuerſus eſt titulꝰ. In ꝓuerbijs.Prouerbia Salomonis f. d. r. iſrl̓. In Eccl̓iaſte: Verba eccleſiaſtes f. d. r. hicruſalē. In qͥbuſdā cōdicibꝰ tā grec qͣꝫ latinis inuenit̉ additū iſrl̓: ſed male.In Cantico canticoꝝ: nec filiꝰ dauid: nec rex iſrl̓ ſiue hierl̓m: ſed tm̄ canticūcanticoꝝ ſalomonis. Sicut enī ꝓuerbia qͣſi rudis inſtitutio: ad. xij. tribus ⁊ad totū ꝑtinēt iſrl̓: ⁊ quō ꝯtēptꝰ mūdi: nō niſi metropolitꝭ ꝯuenit .i. habitatoribꝰ hierl̓m: ita canticū canticoꝝ ad eos ꝓprie qͥ tm̄ ſuꝑna deſiderāt. Ad incipientes ⁊ ꝓficientes ⁊ paterna dignitas: ⁊ ꝓprij regni auctoritas. ad perfectos vero qͥ nō timēt: ſed amāt: ſolū nomen ſufficit: ⁊ eqͣlis mgr̄ eſt: ⁊ neſcit ſeeſſe regē. Grego. Quō hic liber ſit legendꝰ ⁊ exponēdus ſic dicit: Eccleſiaſtes aut ꝓprie d̓r cōcionator. In contione vero ſentētia ꝓponit̉: ꝑ quā tumultuo ſe turbe ſeditio cōprimat̉: ⁊ cū multi diuerſa ſentiūt: ꝑ cōcionātis rationēad vnam ſententiā ꝑducunt̉. Hic igit̉ liber ideo cōcionator dicit̉: qꝛ in eo ſalomon tumultuātis turbe ſenſum ſuſcipit: vt ea ꝑ inqͥſitionē dicat que fortaſſe ꝑ tentationem imperita mens ſentiat. Nam quot ſentētias ꝑ inquiſitionēmouet: tot ꝑſonas in ſe ſuſcipit: ſed cōcionator verax velut extenſa manu omnium tumultū ſedat ⁊ ad vnā reuocat ſententiā. cum in fine ait: Finē loquendi. o. p. a. deum time ⁊ mandata eius obſerua: hoc eſt omīs homo. In hoc artem qd̓ dicit: finem loquēdi omēs pariter audiamꝰ. innuit: qꝛ ſolus locutꝰ nōeſt. Sunt ergo alia in hoc libro que ꝑ inquiſitionē mouent̉: alia que per rationem ſatiſfaciunt: alia que ex tentanti anīo profert: ⁊ mundo adhuc dediti:alia in quibus ea que ratiōis ſunt diſſerat: atqꝫ animū a delectatione compeſcat. Nāqꝫ ait: Hoc itaqꝫ mihi viſū ē bonū vt comedat qͥs ⁊ bibat ⁊cͣ. Et poſt.Meliꝰ eſt ire ad domū luctus qͣꝫ ad domū cōuiuij. Illud ex infirmi ꝑſona: hͦex ratione. Similiter etiam diuerſas cogitationum tentationes exponēs ait:bUnus interitus homīs eſt ⁊ iumentoꝝ ⁊cͣ. Quid habet amplius ſapiēs ſtulto niſi vt pergat illuc vbi eſt vita. Has autem ꝑſonas diligenter lector inſpiciat ne in epicuri dogma incurrat. ¶ Albinus. Tradunt hebrei hunc librū ſalomonis eſſe agentis penitentiā: quia in ſapiētia diuitijſqꝫ cōfiſus per mulieres deum offenderit. Secum enī omīa vana reputauit eſſe: ⁊ ad miſeriaꝫ deueuire eos qui in eis ſpem ponūt. Allego. Pacificus ⁊ dilectus dei patrꝭfilius ⁊ eccleſiaſtes noſter chriſtꝰ eſt: qui inimicitias in carne euacuās: vtraqꝫfecit vnū. dicēs: Pa. me. do vo. pa. re. vobis. De quo: Hic eſt filiꝰ meus dile.in quo mi. bene co. ip. au. Qui eſt caput eccleſie: nō ad ſynagogā ſed ad multitudinem gentiū loquens: Rex hieruſalē ſpūalis filius dauid. de quo: Miſerere nr̄i domine fili dauid: ⁊: Oſanna filio dauid. Verbū quoqꝫ dei nō fuitad eū ſicut ad Hieremiā ⁊ ad ceteros ꝓphetas. Ip̄e enim verbū ⁊ ſapīa: ip̄eenī diues ⁊ pauꝑ: ip̄e rex glorie potens: ip̄e verba loquit̉ ad eccl̓ie viros adapl̓os. Un̄: In oēm terrā exi. ſo. eoꝝ: ⁊ in fines orbis terre verba eorum.b Uanitas vanitatū. Hiero. Pro vanitas vanitatum ẜm quoſdam interpretes poſſumus dicere: Uaporeꝫ fumi ⁊ auram tenuem que cito ſoluuntur.§ Un̄ vniuerſitas
Incipit liber Eccięſtaſces. C.a F concionatorisErba eccl̓iaſtes§ paterna dignitas.Clepeil̓ ap̓cltitasfilij dauid regisniale opinant quidās his verbis ad voluti: cū potius oīa q̄ cerniptate luxuriaqꝫ ꝓuocamꝰ. vana eē cōiuncantb hieruſalem. Uanitas vanitatū ⁊
qͥ ſequunt̉. de qͥbꝰ ſatꝭ inuenies. sͣ. īſcd̓o ꝑlogo ſuꝑ Iob circa pͥncipiū.Ut nec nouitate nimia lectorꝭanimū deterrerē .ſ. ſi oīno ah alijsinterp̄tibus diſcreparē. m N ecrurſum ꝯtra ꝯſcīam meā fonte veritatis omiſſo .i. omiſſa hebraica veritate: que dicitur fons: qꝛ eſt originalis veritas: ⁊ a qua emanat veritas oīm editionū. n Opinionūriuulos ꝯſectarer. quod facerem ſioīo cū alijs concordarē: ⁊ iō nullius interp̄tis auctoritatē ſecutꝰ ſuꝫ:ſed immediate de hebreo tranſtuliin latinum.¶ Finit qualiſcunqꝫ expoſitio iſtius prologi.Nico. de lyraEcclęſiaſtePoſtilla venerabilis fratris Nicolai dea F concionatorialyra ſuꝑ Eccleſiaſten īErba eccl̓iaſtescipit.Ca. IClepeil̓ ap̓cltitas§ paterna dignitas.Erba ecfilij dauid regiscleſiaſteſ.2v ¶ Sicut diniale opinant quidās his verbis ad voluctum fuitin princiRlc porius oīa q̄ cernuiptate luxuriaqꝫ ꝓuocapio libri Prouerbiomꝰ. vana eē cōiuncantrū: in tribꝰ libris Salomonis tradunt̉ trianitas vanitaſapīam extollentiā magnifice: que ſūt ẜm empedoclem: mobilis affluentie ꝯtēptus: future felicitatis appetitꝰ: ⁊ mentis illuſtratio. Etiſtud tertiū in ordine doctrine eſt primū: quiavia eſt cōpendioſa ad aſſecutionē alioꝝ: ꝓpterquod tradit̉ in primo libro qui dicit̉ paraboleSalomonis: quo finito accedit̉ ad ſcd̓m in libro Eccleſiaſtes: in quo tradit̉ mobilis affluentie ꝯtemptꝰ. Circa quod ſciendū ꝙ temporeſalomonis ſapientie ſtudiū viguit in hieruſalem: quia omēs reges terre ⁊ potētes deſiderabant audire ſapientiaꝫ ſalomonis: vt dicit̉. iij.Regꝭ. iiij. Et quia circa felicitatē homīs multivarie dixerant ⁊ dicebant. Nam aliqui ponebant eam in diuitijs: alij in delitijs: ⁊ alij ī honoribus: ⁊ ſic de pluribus alijs bonis que perlaborem humanum acquiri poſſunt in vita p̄ſenti: ideo Salomon voluit hanc queſtionemtractare in hoc libro: oſtendendo ꝙ in talibusbonis non conſiſtit felicitas homīs: ſed in deoqui eſt bonum infinitum. Et diuidit̉ liber iſtin duas partes .ſ. in proemium ⁊ tractatum: q̄incipit. ibi. Uanitas vanitatū ⁊cͣ. Circa primūnotificatur auctor huius libri miniſterialis tamen: quia deus eſt auctor principalis. ⁊ primoquantum ad eius ſapientiam. cum dicit: Verba eccleſiaſtes .i. Salomonis: qui eccleſiaſtesdicitur .i. concionator: quia per ſapientiam ſibi datam erat aptus ad concionandum ⁊ perſuadendum alijs veritatem. Secundo quantum ad genus. cū dicitur: b Filij dauid.qui fuit ſanctiſſimus. Tertio quantum ad dignitatē. cum dicitur: c Regis hieruſaleꝫ.ita ꝙ li regis refertur ad dauid ⁊ ad ſalomonem: vterqꝫ enim regnauit in hieruſalem: et licet regnum ip̄oꝝ ad alia loca ⁊ ad alias ciuitates ſe extenderet: exprimitur tamē ſpecialiterhieruſalem: quia erat metropolis in regno etelecta ad cultum dei.d Uanitas. Hic incicipit tractatus: ⁊ diuiditur in duas parteſ: qꝛ primo ſalomon erroresaliorū excludit. Secundo propoſituꝫ cōcluditca. vij. Prima adhuc in duas: qꝛ proponit intentum
xi
95
x. jͣ. 12. c
Cantꝭ 1. a
Xvltꝭ̓ .2
.j.3.d
Nogo.Ioh̓ .14. d
Aſlego.Ioh̓ .14. d
Psͣ .18.