Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

NNico. de lyraNico. de lyra EEccleſiaſtes Ca. I

gͦ reddo qd̓ debeo: hoc breuiter admocnens: ꝙ nulliꝰ autoritatē ſecutꝰ ſuꝫ:ſed de hebręo trāſferēs: maxime. lxx.interpretū conſuetudini me coaptahui: in his dūtaxat quę nō multuꝫ abhebracꝭ diſcrepabāt. Interdū aquilę quoqꝫ ⁊ ſymachi ⁊ theodotionisrecordatus ſum: vt nec nouitate nimia: lectoris ſtudiū deterrerem: nec mrurſum contra conſcientiā meā fonte veritatis omiſſo: opinionum riuū nlos conſectarer. Finit prologus.

memorie. ꝑpetuande: Et vobis. inſtantibus: a Reddo qd̓ debeo .i.tanqͣꝫ debitor obnoxiꝰ veſtris beneficijs iſtū librū tranſfero: h̓ Admonens .i. admonēdo inſinuans:Ꝙ nulliꝰ interp̄tis auctoritateꝫſum ſecutꝰ. in oꝑe iſto: d Sed dehebreo. īmediate trāſferēs in latinū.e Coaptaui .i. cūfirmaui: f Meꝯſuetudī .i. ꝯſuete ⁊ vſitate trāſlationi. lxx. īterp̄tū magꝭ qͣꝫ editiōi alioꝝ.quidā libri hn̄t: Magis: ſic̄ iā expoſitū eſt. Alij hūt:Maxīe .i. p̄cipue inter omēs interp̄tes. cetera n̄mutant̉: nō tn̄ me eis in oībꝰ coaptaui: ſꝫ in his dūtaxat .i. tm̄ modo:h Que nō mul. ab hebra. lit. diſcrepahāt .i. diſcordabāt. i Interdūetiā .i. aliqn̄. quo .ſ. bn̄ dicebāt: recordatus ſum. ad imitandū. k AquiGlo. ordi.le. i.Ca. IErba eccl̓iaſtes fi. da. re. hie.Hiero. Tribꝰ nomībꝰ vocatꝰ eſt. Salov Amon .i. pacificꝰ: ⁊ idida .i. dilectꝰ domini:qꝛ in regno eius pax: ⁊ dn̄s dilexit eum:⁊ coeleth .i. eccl̓iaſtes grece. qui cetuꝫ .i.eccl̓iam ꝯgreget .i. cōcionator: cuius ſermo non eſt advnū: ſed ad vniuerſos. Iuxta tria vocabula tria volumina cōpoſuit: ꝓuerbia paruulos docens. Un̄ crebro qͣſi ad filiū loquit̉: Eccleſiaſten ad maturos: omnia eſſe breuia ⁊ caduca oſtēdens q̄ cernimꝰ. Canticūcanticoꝝ: vbi ꝯſummatā ſpōſam ſpōſi iūgit amplexibus. Niſi enī vitia reliquerimꝰ: ⁊ mortali pompe renunciātes nos ad aduētū chriſti p̄parauerimꝰ: nō vere dicemꝰ: Oſculet̉ me oſculo oris ſui. Prope hͦ ordine ph̓i docēt: pͥmo ethicā: inde phiſicā: ⁊ quē in his ꝓfeciſſe vidēt ad theologiam vſqꝫ ꝑducūt. Notādū quoqꝫ ꝙ ī his diuerſus eſt titulꝰ. In ꝓuerbijs.Prouerbia Salomonis f. d. r. iſrl̓. In Eccl̓iaſte: Verba eccleſiaſtes f. d. r. hicruſalē. In qͥbuſdā cōdicibꝰ tā grec qͣꝫ latinis inuenit̉ additū iſrl̓: ſed male.In Cantico canticoꝝ: nec filiꝰ dauid: nec rex iſrl̓ ſiue hierl̓m: ſed tm̄ canticūcanticoꝝ ſalomonis. Sicut enī ꝓuerbia qͣſi rudis inſtitutio: ad. xij. tribus ⁊ad totū ꝑtinēt iſrl̓: ⁊ quō ꝯtēptꝰ mūdi: nō niſi metropolitꝭ ꝯuenit .i. habitatoribꝰ hierl̓m: ita canticū canticoꝝ ad eos ꝓprie qͥ tm̄ ſuꝑna deſiderāt. Ad incipientes ⁊ ꝓficientes ⁊ paterna dignitas: ⁊ ꝓprij regni auctoritas. ad perfectos vero qͥ nō timēt: ſed amāt: ſolū nomen ſufficit: ⁊ eqͣlis mgr̄ eſt: ⁊ neſcit ſeeſſe regē. Grego. Quō hic liber ſit legendꝰ ⁊ exponēdus ſic dicit: Eccleſiaſtes aut ꝓprie d̓r cōcionator. In contione vero ſentētia ꝓponit̉: ꝑ quā tumultuo ſe turbe ſeditio cōprimat̉: ⁊ cū multi diuerſa ſentiūt: ꝑ cōcionātis rationēad vnam ſententiā ꝑducunt̉. Hic igit̉ liber ideo cōcionator dicit̉: qꝛ in eo ſalomon tumultuātis turbe ſenſum ſuſcipit: vt ea ꝑ inqͥſitionē dicat que fortaſſe ꝑ tentationem imperita mens ſentiat. Nam quot ſentētias ꝑ inquiſitionēmouet: tot ꝑſonas in ſe ſuſcipit: ſed cōcionator verax velut extenſa manu omnium tumultū ſedat ⁊ ad vnā reuocat ſententiā. cum in fine ait: Finē loquendi. o. p. a. deum time ⁊ mandata eius obſerua: hoc eſt omīs homo. In hoc artem qd̓ dicit: finem loquēdi omēs pariter audiamꝰ. innuit: qꝛ ſolus locutꝰ nōeſt. Sunt ergo alia in hoc libro que ꝑ inquiſitionē mouent̉: alia que per rationem ſatiſfaciunt: alia que ex tentanti anīo profert: ⁊ mundo adhuc dediti:alia in quibus ea que ratiōis ſunt diſſerat: atqꝫ animū a delectatione compeſcat. Nāqꝫ ait: Hoc itaqꝫ mihi viſū ē bonū vt comedat qͥs ⁊ bibat ⁊cͣ. Et poſt.Meliꝰ eſt ire ad domū luctus qͣꝫ ad domū cōuiuij. Illud ex infirmi ꝑſona: hͦex ratione. Similiter etiam diuerſas cogitationum tentationes exponēs ait:bUnus interitus homīs eſt ⁊ iumentoꝝ ⁊cͣ. Quid habet amplius ſapiēs ſtulto niſi vt pergat illuc vbi eſt vita. Has autem ꝑſonas diligenter lector inſpiciat ne in epicuri dogma incurrat. Albinus. Tradunt hebrei hunc librū ſalomonis eſſe agentis penitentiā: quia in ſapiētia diuitijſqꝫ cōfiſus per mulieres deum offenderit. Secum enī omīa vana reputauit eſſe: ⁊ ad miſeriaꝫ deueuire eos qui in eis ſpem ponūt. Allego. Pacificus ⁊ dilectus dei patrꝭfilius ⁊ eccleſiaſtes noſter chriſtꝰ eſt: qui inimicitias in carne euacuās: vtraqꝫfecit vnū. dicēs: Pa. me. do vo. pa. re. vobis. De quo: Hic eſt filiꝰ meus dile.in quo mi. bene co. ip. au. Qui eſt caput eccleſie: nō ad ſynagogā ſed ad multitudinem gentiū loquens: Rex hieruſalē ſpūalis filius dauid. de quo: Miſerere nr̄i domine fili dauid: ⁊: Oſanna filio dauid. Verbū quoqꝫ dei nō fuitad eū ſicut ad Hieremiā ⁊ ad ceteros ꝓphetas. Ip̄e enim verbū ⁊ ſapīa: ip̄eenī diues ⁊ pauꝑ: ip̄e rex glorie potens: ip̄e verba loquit̉ ad eccl̓ie viros adapl̓os. Un̄: In oēm terrā exi. ſo. eoꝝ: ⁊ in fines orbis terre verba eorum.b Uanitas vanitatū. Hiero. Pro vanitas vanitatum ẜm quoſdam interpretes poſſumus dicere: Uaporeꝫ fumi ⁊ auram tenuem que cito ſoluuntur.§ Un̄ vniuerſitas

Incipit liber Eccięſtaſces. C.a F concionatorisErba eccl̓iaſtes§ paterna dignitas.Clepeil̓ ap̓cltitasfilij dauid regisniale opinant quidās his verbis ad voluti: cū potius oīa q̄ cerniptate luxuriaqꝫ ꝓuocamꝰ. vana eē cōiuncantb hieruſalem. Uanitas vanitatū ⁊

qͥ ſequunt̉. de qͥbꝰ ſatꝭ inuenies. sͣ. īſcd̓o ꝑlogo ſuꝑ Iob circa pͥncipiū.Ut nec nouitate nimia lectorꝭanimū deterrerē .ſ. ſi oīno ah alijsinterp̄tibus diſcreparē. m N ecrurſum ꝯtra ꝯſcīam meā fonte veritatis omiſſo .i. omiſſa hebraica veritate: que dicitur fons: qꝛ eſt originalis veritas: ⁊ a qua emanat veritas oīm editionū. n Opinionūriuulos ꝯſectarer. quod facerem ſioīo cū alijs concordarē: ⁊ iō nullius interp̄tis auctoritatē ſecutꝰ ſuꝫ:ſed immediate de hebreo tranſtuliin latinum. Finit qualiſcunqꝫ expoſitio iſtius prologi.Nico. de lyraEcclęſiaſtePoſtilla venerabilis fratris Nicolai dea F concionatorialyra ſuꝑ Eccleſiaſten īErba eccl̓iaſtescipit.Ca. IClepeil̓ ap̓cltitas§ paterna dignitas.Erba ecfilij dauid regiscleſiaſteſ.2v Sicut diniale opinant quidās his verbis ad voluctum fuitin princiRlc porius oīa q̄ cernuiptate luxuriaqꝫ ꝓuocapio libri Prouerbiomꝰ. vana eē cōiuncantrū: in tribꝰ libris Salomonis tradunt̉ trianitas vanitaſapīam extollentiā magnifice: que ſūt ẜm empedoclem: mobilis affluentie ꝯtēptus: future felicitatis appetitꝰ: ⁊ mentis illuſtratio. Etiſtud tertiū in ordine doctrine eſt primū: quiavia eſt cōpendioſa ad aſſecutionē alioꝝ: ꝓpterquod tradit̉ in primo libro qui dicit̉ paraboleSalomonis: quo finito accedit̉ ad ſcd̓m in libro Eccleſiaſtes: in quo tradit̉ mobilis affluentie ꝯtemptꝰ. Circa quod ſciendū ꝙ temporeſalomonis ſapientie ſtudiū viguit in hieruſalem: quia omēs reges terre ⁊ potētes deſiderabant audire ſapientiaꝫ ſalomonis: vt dicit̉. iij.Regꝭ. iiij. Et quia circa felicitatē homīs multivarie dixerant ⁊ dicebant. Nam aliqui ponebant eam in diuitijs: alij in delitijs: ⁊ alij ī honoribus: ⁊ ſic de pluribus alijs bonis que perlaborem humanum acquiri poſſunt in vita p̄ſenti: ideo Salomon voluit hanc queſtionemtractare in hoc libro: oſtendendo ꝙ in talibusbonis non conſiſtit felicitas homīs: ſed in deoqui eſt bonum infinitum. Et diuidit̉ liber iſtin duas partes .ſ. in proemium ⁊ tractatum: q̄incipit. ibi. Uanitas vanitatū ⁊cͣ. Circa primūnotificatur auctor huius libri miniſterialis tamen: quia deus eſt auctor principalis. ⁊ primoquantum ad eius ſapientiam. cum dicit: Verba eccleſiaſtes .i. Salomonis: qui eccleſiaſtesdicitur .i. concionator: quia per ſapientiam ſibi datam erat aptus ad concionandum ⁊ perſuadendum alijs veritatem. Secundo quantum ad genus. cū dicitur: b Filij dauid.qui fuit ſanctiſſimus. Tertio quantum ad dignitatē. cum dicitur: c Regis hieruſaleꝫ.ita ꝙ li regis refertur ad dauid ⁊ ad ſalomonem: vterqꝫ enim regnauit in hieruſalem: et licet regnum ip̄oꝝ ad alia loca ⁊ ad alias ciuitates ſe extenderet: exprimitur tamē ſpecialiterhieruſalem: quia erat metropolis in regno etelecta ad cultum dei.d Uanitas. Hic incicipit tractatus: ⁊ diuiditur in duas parteſ: qꝛ primo ſalomon erroresaliorū excludit. Secundo propoſituꝫ cōcluditca. vij. Prima adhuc in duas: qꝛ proponit intentum

xi

95

x. jͣ. 12. c

Cantꝭ 1. a

Xvltꝭ̓ .2

.j.3.d

Nogo.Ioh̓ .14. d

Aſlego.Ioh̓ .14. d

Psͣ .18.