NNico. de lyra¶ Glo. ordi.¶ Sapien. Ca.XII

Non qꝛ impotens in bello eras aſubijcere impios iuſtis: aut beſtijs ſeuis: aut v̓bo duro ſimul Sa §id eſt per partes: id eſt paulatim nō exercēsomnem vindictam.extermīare: ſꝫ ꝑtibus iudicans: edabas locū pęnitētię: non igno frans quoniā nequā ē natio eoa F ꝑmanens inueterata.rū: ⁊ naturalis malicia ipſoꝝ: et ſꝫquoniam non poterat mutari:I indurata ꝓpria neqͥcia.§ in p̄ſciētia vl̓ ex qͦ fuerūt: q̄dā praua qͣlitasin ip̄is erat maledictione digna.cogitatio illorū ī ꝑpetuū. Semē ia F originali peccato.enim erat maledictuꝫ ab initio.Nec timēs aliquē: veniā dabasa I nunquid dicit figmentū ei qui ſe finxerit qͥdme ſic feciſa peccatis illorū. Quis enī dicettibi: quid feciſti? Aut qͥs ſtabita § quo iuſte iudicas.b F quaſi nō culpa creatoris ſi pereunt ſed narucōtra iudiciuꝫ tuum? Aut quisre vitiumin conſpectu tuo veniet vindexiniquoruꝫ hoīm? Aut quis tibiimputabit: ſi perierint natiōes inquas tu feciſti? Nec enī ē alius ndeus qͣꝫ tu cui cura eſt de omni­ obus: vt oſtēdas qm̄ non iniuſteiudicas iudiciuꝫ. Neqꝫ rex neqꝫa § vtrū iuſte perdideris: vel vt reſtaurent̉.tyrannꝰ in conſpectu tuo inquirent de his quos perdidiſti. Cū p̄iuſtum filium puniens.ergo ſis iuſtꝰ: iuſte omnia diſpoa I in eternū.nis. Ipſū quoqꝫ qͥ nō debet pu­ qa § corrip̄is vel ip̄m qͥ nō recipit correctiōeꝫ condēnas ī ꝑpetuum. b F alienū ⁊ indignum a tuapietate.niri cōdēnās: ⁊ exterū eſtimas aaa F filius īmolatus.tua ꝟitate. Uirtꝰ enī tua iuſticię xinitiū eſt: et ob hͦ ꝙ oīm dn̄s es: ya ſ vt qͥ prees potētia: miteſcas natura. b F incorrectione reorū ne de ſua virtute p̄ſumat cōtunacia ſuperborum.oībus te ꝑcere facis. Uirtu̓tem:enī oſtēdis tu qͥ nō crederis ī vir atutem eſſe cōſummatꝰ: et hos qͥʰa § vſu ⁊ exercitio.te neſciunt ī audacia traducis. dLu autem dominator virtutisēa ſomnia p̄dicta.cum trāquillitate iudicās: ⁊ cuꝫ Fmagna reuerētia diſponiſ nos.Subeſt enim tibi cum volueris hpoſſe. Docuiſti auteꝫ populum ituum per talia opera: quoniamI benignum.oportet iuſtum eſſe et humanū: ket bone ſpei feciſti filios tuos:

thananeoꝝ poſſidebāt ꝓpt̓ iniqͥtates eoꝝ eiecit: ⁊ filios iſrl̓ nomīs ſuicultores introduxit. Myſtice auteꝫſeptē gētes ſignificat vniuerſitatē vitioꝝ: q̄ ꝑ p̄uaricationē pͥmi parētispoſſederūt genushumanū: ſꝫ ꝑ gr̄aꝫxp̄i expulſa ſūt ⁊ ītroducta nūeroſitas ꝟtutuꝫ: vt eiectis habitatoribꝰnefandis: ꝟtutesadiuuāte ſpūſctō:vtiles fructꝰ afferrent. a Quisenī dicet. Ra. Manifeſta rōne oſtendit: qꝛ nō ē ꝯͣdicendū creatori: ſi creaturā ſuā ẜm ꝓpriādiſponit volūtatē:qꝛ ī volūtate eiusvniuerſa ſunt poſita: ⁊ non ē qͥ poſſitreſiſtere ei. Iuſtuseſt in oībus o. ſu.Un̄ ſeqͥt̉: Cū gͦ ſisiuſtꝰ ⁊cͣ. b Uirtus enī ⁊cͣ. Quiaiudiciū dei: ſiue incorrectiōe electoꝝſiue ī dānatiōe malorū ſūme eqͥtatisꝑfectio ē: ⁊ iō ꝑ bonitatē ſuā diu differēdo ſuſpēdit iudicium: vt plureshabeat qͥbus reddat bn̄ficiuꝫ. Qn̄enī creatura ſe erigit ꝯͣ creatorē: iuſta punit̉ vindictavt ſe inferiorē cognoſcat. Poſſūt hͦad paſſionē xp̄i referri: quē pr̄ ꝓ nobis in mortē tradidit: ⁊ eū qͥ nō nouerat pctm̄ ꝓ nobispctm̄ fecit: qͥ niſi īdebitā mortē ſuſciperet: nō nos a debita morte liberaret. Pater gͦ iuſtꝰiuſtū puniēs: iuſteoīa diſponit. O īpotēs deꝰ cū ſūmatrāqͥllitatē iudicatoīa: hūani tn̄ affectus ⁊ membra eitropica locutioneaſcribūt̉: vt ẜm capacitatē nr̄am conforment̉ eloqͥa diuina. Legūt enī īſcripturis ocl̓i domini: aureſ: manꝰ:os: pedes: ira: furor ⁊ hmōi. cū ſimplex natura nūqͣꝫrecipiat varietate:nec vera vnitas diuiſionē. MultipliIcia vero

ad fidē vnius dei fuerūt ꝯuerſi ⁊ populo iſrl̓ coniuncti: vttꝫ de raab ⁊ eius cognatione. Ioſue. vj. et de gabaonitisIoſue. ix. a Nō qꝛ. Hic ꝯn̄ter declarat dictū ſuū dicēs:ꝙ dn̄s ex ſua bonitate chananeos partialit̓ puniuit: danseis locum penitētie. ⁊ hoc declarat dupliciter. primo negatiue. ſcd̓o affirmatiue. ibi: Cum ergo ſis iuſtꝰ. Prima ī duas: qꝛ pͥmo oſtendit̉ ꝙ deus nō fecit hͦ ex defectu potentie.ſecūdo ꝙ nec ex timore. ibi: Nec timēs aliquē. Circa pͥmūdicit̉: Nō qꝛ impotēs eras ī bello ſubijcere impios iuſtꝭ .i.chananeos hebreis: qͦs nō om̄es ꝑ hebreos debellauit: qꝛmulti illoꝝ int̓ filios iſrl̓ remāſerūt: vt habet̉ ī libro Ioſuein pluribꝰ locis. b Aut beſtijs ſeuis. q̄ ſtatim eos iugulaſſent: c Aut ꝟbo duro .ſ. tuo: d Simul extermīare.ſcꝫ chananeos. ⁊ ſupplendū eſt ꝙ ſi iſta non feciſti eis: nonfuit ex impotentia tua: ſed ex miſcd̓ia. ideo ſubdit̉:e Sꝫ partibꝰ iudicās .i. partialiter eos puniens: f Dabas locū pnīe. lꝫ etiā ſcires eos ꝓ maiori ꝑte in malicia ꝑſeuerare. ideo ſubdit̉: Nō ignorans ⁊cͣ. ſequit̉: g Et naturalis malicia ip̄oꝝ .i. lōga ꝯſuetudine indurata: q̄ qͥdē conſuetudo ē q̄dā altera natura: vt d̓r in libro d̓ memoria ⁊ reminiſcētia. hͨ Et qm̄ nō poterat mutari ⁊cͣ. iſtud nō poſſe nō eſt ſimplex ⁊ abſolutū: naꝫ qͣꝫdiu viuit hō pōt reuertiad bonū: ſꝫ ē ẜm qͥd: qꝛ tales cū difficultate pn̄t redire ꝓpt̓ꝯſuetudinē peccādi inclinātē ꝑ modū nature. vn̄. v. metaphyſice impoſſibile d̓r vno mō qd̓ eſt difficile: ſicut etiā cōiẜmone de hoīe male vidēte d̓r qd̓ ꝙ nō pōt videre. i Semen enī erat maͣ. ab ini. Gen̄. ix. Maledictus chanaan ⁊cͣ.k Nec timēs. Hic ꝯn̄ter on̄dit ꝙ deꝰ nō puniuit chananeos partialiter ex timore alicuiꝰ ſuꝑioris qͥ poſſet facta ſuacorrigere: qꝛ hͦ ē impoſſibile: ⁊ hoc ē qd̓ d̓r: Nec timens aliquē ⁊c̄. et patet lr̄a vſqꝫ ibi: l Aut qͥs tibi imputabit adculpā. m Si perierint nationes qͣs tu feciſti. q. d. nullꝰ:qꝛ ſicut mera volūtate ꝓduxit eas in eſſe: ita libere pōt easin nihilū redigere. n Nec eſt enī aliꝰ deꝰ qͣꝫ tu. nā etiamẜm ph̓os neceſſe ē eſſe vnā primā cauſā oīm: o Cui curaeſt de oībus. nā diuina ꝓuidētia ad oīa ſe extēdit: qͣꝫtū cūqꝫ minima. Cetera patēt. p Cū gͦ. Hic ꝯn̄r declarat dictum ſuū affirmatiue: ⁊ diuidit̉ in duas ꝑtes: qꝛ pͥmo facitppoſitum. ſcd̓o ex hoc infert triplex correlariū. ibi: Docuiſti aūt. Declarat aūt qd̓ ſupra dictū eſt de punitiōe chananeorū: ex hͦ ꝙ deꝰ eſt iuſticia ⁊ bonitas ꝑ eſſentiā: ꝓpter qd̓non pōt aliqͥd facere niſi pie ⁊ iuſte. ideo d̓r: Cū gͦ ſis iuſtꝰ:innocentia. Vᵐqͦꝫ qͦ nō debet puniri. ꝯſiderādo ſuaꝫꝑ eſentia: ¶. Condēnas .i. punis aliqn̄ ad ſue patientie ꝓbationē. ſicut patet de ſācto Iob. s Et exterū .i. extrāneū: t Eſtimas a virtute tua .i. eſtimare ꝑmittis: vn̄amici Iob reputabāt ip̄m peccatorē a deo alienū: eo ꝙ videbant eū ſic flagellatū: vt in libro Iob plenius fuit declaratum. v Uirtus enī tua .i. potentia tua: x Iuſticieinitiū eſt. nam ꝑ omnipotentiā ſuam iuſtificat impiū. Naꝫſicut dicit Augꝰ. Maius eſt iuſtificare impiū qͣꝫ creare celum et terram: ⁊ quia iuſticiā dei ſemꝑ concomitat̉ miſericordia. id̓o ſubditur: y Et ob hoc ꝙ dn̄s omniū es. omnibus te parcere facis. nā ſemꝑ punit citra condignū: etiāin damnatis. z Uirtutem enim oſtendis .i. potentiamtuam infinitam. a Tu qui nō crederis. ab idolatris.b Eſſe in virtute cōſūmatus .i. ſimpliciter perfectus. infideles enim ⁊ idolatre negantes deum verū: non credebātip̄m eſſe ſmpliciter perfectum. c Et hos qui te neſciunt.id eſt infideles: d In audacia traducis .i. traduci permittis de peccato in peccatū: ex hoc enim ꝙ deum ignorātaudacter peccant. e Tu autē dominator virtutis. id eſtin virtute perfectus. f Cum tranquillitate iudicas. ideſt modeſte punis. g Et cum magna reuerentia diſponis nos. non ſtatim peccata puniendo: ſed ad penitentiaꝫexpectādo. Et ſubditur cauſa: h Subeſt enī tibi cū volueris poſſe .ſ. peccata punire. i Docuiſti autem. Hic exdictis infert triplex correlariū. Primum eſt ꝙ ꝑ hoc ꝙ dein puniendo ſemꝑ ſe habet iuſte ⁊ pie: dedit exempluꝫ iudicibus huius mundi: vt etiam ſic ſe habeant ſubditos puniendo. Et hoc eſt qd̓ dicitur: Docuiſti autem populum tuūper talia opera iuſta ⁊ pia. k Quoniam oportet iuſtūeſſe ⁊ humanū: id eſt benignum iudicem ſecularem.l Et bone ſpei. hic ponitur ſecundū. per hoc enim ꝙ cummiſericordia puniuit chananeoſ: dedit ſpem filijs iſrael colentibus ipſum ꝯſequēdi ab eo maius bonum. ⁊ hoc ē qd̓dicit̉: Et bone ſpei feciſti filios tuos .i. hebreos. vn̄ Exo.iiij. Filius meus primogenitus iſrael.Qm̄ iudi.

Myſtice.

Psͣ .144.

C

2. C0. 5. d.

iſ