Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Olo. ordi. Sapien. Ca. XNico. de

I DPpoterit ſcire cōſiliū dei? Auta I victrix cauſa dijs placuit. ſꝫ victa catoni.qͥs poterit cogitare qͥd velitdeꝰ? Cōgitatiōes eī mortaliūa ſ qꝛ fragiles. b § qꝛ anima noſtra mutabilis: ⁊ caro noſtra corruptibilitimide̓ ⁊ incertę ꝓuidētię noa § corruptibile .ſ.ſtrę. Corpus em̄ qd̓ corrūpit̉:aggrauat aīam: ⁊ terrena in­ dhabitatio deprimit ſenſū mul ea §operū dei nullā pōt hō īuenire rōnēta cogitantē. Et difficilē eſti­ fI quaſi in apertomamꝰ q̨̄ in terra ſūt ⁊ q̨̄ ī ꝓſpe̓ sctu ſunt inuenimꝰ cū labore. hQuę in cęlis ſūt aūt qͥs inue­ inus ex p̄miſſis: ſubiungit cona §ne deſpererſolationē ſpirituſſancti.a ſtigabit? Senſuꝫ aūt tuū qͥsᵏſciet: niſi tu dederis ſapientiā⁊ miſeris ſpūmſanctū tuū dealtiſſimis: ⁊ ſi correctę ſint ſe­ inſ vel ſentētie.mitę eorū qui in terris ſunt: ⁊a I ſupple nemo ſcire pōt: niſi ꝑ ſapientiā: etſpiritumſanctumq̨̄ tibi placēt didicerunt homiT erbonit.ſapientiā dei .i. ꝑ chriſtū omſanati ſūit qui deo placueruntnes? Nā ꝑ ſapiētiā ſanati ſūt gquicūqꝫ placuerūt tibi dn̄e aa §mundi. Ca. Xprincipio.Fſapientia. b §adam.Ęc illū qui primꝰ for ꝙͣmatus eſt a deo pa­ rP eter orbis terrarū: cū eſolus eſſet creatꝰ cuſtodiuit:a § per penitentiam.⁊ eduxit illū a delicto ſuo. Et ya ſ prepoſteratio eſt.edu̓xit illū de limo terrę: ⁊ de ydit illi virtutē cōtinendi oīa.F a deo.I caincAb hac vt receſſit iniu̓ſtꝰ ī ira ẜſua: ꝑ irā homicidij fraterni­ dtas deperijt. Propter qd̓ cuꝫ ea ſ diluuij. b 5ꝑ paſſioneꝫ crucis chriſtideletū eſt peccatūmundi: ⁊ ad regnū celorūles reducti.aquā dele̓ret terrā: ſanauit ite gͦa Farcam.rū ſapiētia: ꝑ ꝯtēptibile lignūnoe.diu̓ſtum gubernans. Hęc ⁊ in­ Pa § quid ſapientia poſt diluuium fecerit oſtēdit.conſenſu ſuperbię cum ſe na§ abraamtiones extuliſſent ſciuit iuſtū⁊ ꝯſeruauit ſine queręla deo: īa §abrae.et in filijs miſericordiam for­ RF loth.etem cuſtodiuit. HHęc iuſtumo

Va Senſū aūt t.Nemo ſcit q̄ fiuntin corde hoīs niſiſpūs homīs: ⁊ nemo nouit que ſūtdei: niſi ſpiritusdei. Spūs āt oīaſcrutat̉: etiā ꝓfūda dei qͥ illumīatcorda ſanctorū. Ca. XEc illum.hRab. BoHnitate deiprimꝰ hō creatusī paradiſo locatꝰcuctꝭ animātibꝰ p̄latꝰ ꝑ trāſgreſſionē mādati. in miſerijs huiꝰ ſeculideiectꝰ eſt: ⁊ ꝑ deiſapētiā .i. chriſtureparatꝰ: magnūpietatꝭ diuine indiciū eſt. c Iniuſtꝰ. vt cain qͥ fratrē nō iuſte ꝑemitcuiꝰ piaculi vindicta in diluuio ſoluta eſt ⁊ generatio cain deleta:ſed dei ſapientianōē de ſtirpe ſeth.ad reparationemorbis cū filijs ſuis in arca ſeruauit. Vnde ſequit̉:Propter qd̓ ⁊cͣ.d Hec ⁊ incon.Raba. Diabolusꝑ ſuꝑbiā ī cōſtructione turris ſeduxit genus humanū: vn̄ confuſa eſtcōmunio līguaꝝ.ſꝫ dei ſapiētia ſtirpē abrae adiuuit:dans cultū ⁊ legēvt vnū deum colerēt: de cuiꝰ ſemine redēptorē produxit in quo bn̄dixit oēs gentes:ita ꝙ diaboli ſuꝑbia cōfudit: humilitas chriſti adunauit.e Hec iuſtū ⁊cͣ.Hinc petrꝰ ait: Ciuitatē ſodomorū⁊ gomorreorū incinerem redigēs:euerſione damnauit: exemplū eorūqͥ impie acturi ſūtponens: ⁊ iuſtumloth oppreſſum anephandoꝝ iniurijs: auerſione eripuit ⁊cͣ. Uxorloth retro reſpiciens: ī ſtatuā ſaliscōuerſa eſt. negratiā dei ad vitvocati ſumꝰ: veterē hoīem reſpiciamꝰ: media via reIS manēte-

tit̉ defectū in cognoſcendo: ⁊ maxime circa diuina ad q̄ ſe habet intellectꝰ noſter ſicut oculus noctue ad lucē ſolis. iō dicit:Quis em̄ hoīm poterit ſcire cōſiliū dei ⁊cͣ. q. d. nullus: niſi ꝑſapientiā diuinitꝰ ſibi datā. a Cogitationes. Hic ponit̉ ſecūda rō q̄ accipit̉ ex defectu cognitiōis nr̄e circa agibilia humana: q̄ ſaltē vt in pluribꝰ talia ſunt ꝙ ad ea nō habet̉ demonſtratio: ſꝫ ſolū ꝓbabilis rō: q̄ nō facit intellectū aſſentire ſimpliciter vni parti: ſed cū formidine alteriꝰ: ⁊ hͦ eſt qd̓ dicit: Cogitatiōes em̄ mortaliū timide: qꝛ cū oppoſiti formidine: vt dictū eſt. ⁊ ꝑ cōſequēs: b Incerte ꝓuidentie noſtre. niſi dirigant̉ dono ſapiētie diuine. c Corpus em̄. Hic ponit̉ tertiarō q̄ accipit̉ ex corruptibilitate corporis intellectū impedienteī ſuo oꝑe. iō dicit: Corpus em̄ qd̓ corrūpit̉ aggrauat aīam. q.d. hoc nō facit corpus inquātū corpus: qꝛ non impediebat inſtatu innocētie: ſed inquātū corruptibile quale factū eſt ꝑ peccatū ade. d Et terrena inha. dep̄. ſenſum .i. intellectū:e Multa cogitantē. nā ꝓpter hāc inhabitationē habet homocogitare de neceſſarijs multis ex parte corꝑis. f Et difficile.Hic ponit̉ quarta rō: q̄ accipit̉ ex defectu cognitionis noſtrecirca naturā ſenſibiliū: quoꝝ ꝓprietates nō poſſumꝰ ſcire ꝑfecte: ſicut ptꝫ ꝙ ꝓprietates minimi folij arboris quātū ad virtutē figurā colore ⁊ hmōi: ad plenuꝫ ꝑ rationē nō poſſumꝰ inueſtigare Ecc̄s .j. Cūcte res difficiles: nec eſt qui poſſit eas explicare ſermone. iō dicit: Et difficile eſtimamꝰ .i. cognitionē debilē habemꝰ: ⁊ cū difficultate. g Et q̄ in ꝓſpectu ſūt .i. ſubiecta ſenſibꝰ humanis. h Inuenimꝰ cū labore .i. rōnes eoꝝaliquas inuenimꝰ cū laboribꝰ multis ⁊ frequēter cū admixtion erroris: vt ptꝫ de ph̓is: qͥ tn̄ circa talia inuenienda fuerūtvalde laborioſi. ⁊ tn̄ in multis errauerūt: ſicut dictuꝫ eſt. sͣ. deAriſto. i Que in celis ſūt ⁊cͣ. q. d. nullus. niſi ꝑ ſapīam adeo datā. Sic ex rōnibus p̄poſitis arguit̉ ꝙ ſapientia diuinitꝰ infuſa neceſſaria eſt hoī: ⁊ maxime ppl̓i regimē habenti: vn̄ſubdit̉: k Senſū aūt tuū .i. cōſiliū diuinū: l Quis ſciet⁊cͣ. niſi ꝑ ſapiētiā ⁊ ſpm̄ tuū. m Et ſi correcte ſint ſemite eoꝝ⁊cͣ .i. hoīm ꝑ redituꝫ a culpa ad gr̄am: ꝑ quā placita ſunt tibioꝑa eorū: ſupple nullus ſcire pōt: niſi ꝑ ſapientiā ⁊ ſpm̄ tuū reuelantē: Eccs. ix. Nemo ſcit vtrū amore vel odio dignus ſit:n Nā ꝑ ſapiētiā. diuinā: o Sanati ſunt qͥcūqꝫ placuerūttibi. poſt lapſum parētis primiCa. XEc illū qͥ primꝰ formatꝰ eſt a deo. In p̄cedentibus inh Aduxit auctor ad appetitū ſapīe ratiocinādo. Hic cōſequēter inducit ad idē exemplificādo: ponēdo eoꝝ exēpla qͥ ꝑ ſapientiā diuinā illuſtrati ſe bene habuerūt: ⁊ ꝑ oppoſitū illorū qͥ ꝓpter defectū ſapiētie male ſe habuerūt: vt oppoſita iuxta ſe poſita magis eluceſcāt: Et diuidit̉ in duas ꝑtes.Nā primo ponunt̉ aliquarū ꝑſonarū exēpla ſpecialiter. Secūdo totius populi iſrl̓ generaliter. ca. ſe. Prima diuidit̉ ī ſeptēꝑtes ẜm ſeptē ꝑſonas notabiles: ⁊ patebūt partes ꝓſequēdo.Prima ꝑſona eſt ipſe adā qͥ ꝑ ſapientiā diuinā penitēs ſaluatus fuit: ⁊ ecōtrario cain ꝑ inſipiētiā perijt. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit̉:Hec .ſ. ſapientia diuina. q Illū qͥ primꝰ formatꝰ eſt a deo .ſ.adā. Gen̄. j. r Pater orbis terrarū .i. oīm hominum:g Cū ſolus eſſet creatus. qꝛ poſtea formata eſt mulier de coſta eius: Gen̄. ij. t Cuſtodiuit. qͣꝫdiu in ſtatu innocentie ſtetit. v Et eduxit illū a delicto ſuo. poſtqͣꝫ peccauit:x Et eduxit il. de li. corpus eiꝰ inde formādo Gen̄. j. ⁊ hͦ fuitante pctm̄ eiꝰ. y Et dedit il. vir. cōti. oīa. nā dedit illi dominiū ſuꝑ oīa inferiora: Gen̄. j. z Ab hac .ſ. ſapīa. a Vt receſſit iniuſtꝰ .ſ. cain. b In ira ſua. eo ꝙ deus ad munera fratris ſui reſpexerat ⁊ nō ad ſua. c Per irā homicidij .i. ꝑ peccatū fratricidij. d Fraternitas deperijt .i. amicitia fraterna.Propter qd̓. Hic ponit̉ ſcd̓m exemplū de noe qͥ ꝑ ſapīamſibi a deo data cū domo ſua fuit ſaluatꝰ meritorie. alijs ī diluuio pereūtibꝰ. ⁊ hͦ eſt qd̓ d̓r: Propter qd̓ .i. ꝓpter ſapīe donū.f Cū aqͣ dele. ter. Gen̄. vij. g Sanauit iterū ⁊cͣ .i. ꝑ arcā delignis factā quā cōtēnebāt hoīes illiꝰ tēporis reputātes fatuos noe et eiꝰ filios. h Iuſtū gubernās .i. ſapīa gubernansnōē iuſtū cū ſua familia. i Hec ⁊ ī cōſenſu ſu. Hic ponit̉ tertiū exēplū de abraā qͥ ꝑ diuinā ſapientiā fuit liberatus de vrchaldeorū: vt dictū fuit pleniꝰ Gen̄. xj. ⁊ hic breuiter repetiturcū d̓r: Hec ſcꝫ ſapīa diuina: ⁊ in ſequētibꝰ ſimiliter intelligat̉.Et in cōſenſu ſuꝑbie cū ſe nationes extuliſſent: volētes edificare turrim vſqꝫ ad celū ad magnificandū nomē ſuū: Gen̄. xj.k Sciuit iuſtū .ſ. abraā que ſciri fecit ꝑ approbationē.Et conſeruauit ſine querela .i. notabili culpa. m Et infilijs. abrae. n Miſericordiā fortē cuſtodiuit. nā hoſtes eorū fortiter debellauit: vt ptꝫ in Exo. ⁊ libro Ioſue. o Hec iuſtū. Hic ponit̉ quartū exēplū d̓ loth. cū d̓r: Hec iuſtū .ſ. loth.A p̄tereū

I

Eſa.Ro. n.

1. Co. 2. c.

D

F Gen̄. i. b

A

FIbi. 2. b

FIbi. 4. b

FIbi. 7. 0

2. Pe. 2. b.

Ibi. 11.

Gen. 19. f

B

Ibi. 19. 6.