Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi. Sapien. Ca.IAico. de lyraVII

ſ chriſtus dei virtꝰ et dei ſapientia. b dn̄sortitudo plebis ſue.et rex ſapiens populi ſtabilimen aa tū eſt. Ergo accipite diſciplinā ꝑ bſermones meos: ⁊ ꝓderit vobis.a ſ formatū ꝓ ſe loquētē forma induxit ſapientē .ſ. ſapientiag Um quidē ⁊ Ca. VII cego mortalis hō ſimilisA5 vel rex de genere terreni. Fade.oībus: ⁊ ex genere terreno illiqui prior factꝰ eſt: ⁊ in ventre ma dtris figuratꝰ ſum caro: decē meneſium tēpore coagulatus ſum ina § matrisſāguinē: ex ſemine hominis: ⁊ de ſꝫlectamēto ſomnij cōueniente. Et ia F omnibus.ego natus accepi cōmunē aereꝫ:⁊ in ſimiliter decidi factaꝫ terrā: k⁊ primā vocē ſimilē oībus emiſi plorans. In inuolumentis nu mbtritus ſum: ⁊ curis magnis. Ne­ 8mo em̄ ex regibꝰ aliud habuit na ꝑtiuitatis initiū. Unꝰ gͦ introitus qa ſ huiꝰ mundi.mors.eſt oībꝰ ad vitām: ⁊ ſimilis exitꝰ. ra ſſapientiam.Propter hͦ oͣptaui: ⁊ datus ē mia § dominum.hi ſenſus: ⁊ īuocāui: ⁊ venit ī me ycuiꝰ gratia ſapiēs ſum. b § oīa p̄cioſa in cōatione eiꝰ vileſcūt. Unde ipſe in Prouerbijsait: Mecū ſunt diuitie ⁊ gloria ⁊cͣ.ſpūs ſapientię. Et p̨̄poſui illaꝫ re3gnis ⁊ ſedibꝰ: ⁊ diuitias nihil eēdixi in cōꝑatione illiꝰ. NNec cōꝑaui illi p̨̄cioſum lapidē: qm̄ oē aurū in cōꝑatione illius arena eſtexigua: ⁊ tanqͣꝫ lutuꝫ eſtimabit̉a Fcomparatione.argentū ī cōſpectu illius. Supera § corporis. b I corporalium rerū. c 5 qꝛſa ſapientia ſpecioſior ſoſalutē ⁊ ſpeciē dilexi illaꝫ: ⁊ ꝓpōˡa Feterna. a § que eſt ſalus animeſui ꝓ luce habere illam: quoniaꝫ ⁊inextinguibile eſt lumen illius.

a Ergo ac. ⁊cͣ. Rabanꝰ. Oſtenſuraſapiētia virtutē ſuā: prius ꝑ p̄dicatorē ſuā humane cōditiōis deſcribit originē: vt quiſqꝫ ſciat qͥd ex carnis origine: ⁊ qͥd ex dei mūere habeat. Qd̓eī dicit. x. menſium tꝑe ſe eſſecoagulatuꝫ inſā. ex ſemi. ho.⁊ de ſom. cōuenientis demōſtrat vtriuſqꝫſexus differentiā: vt eī aiuntphyſici: ſemenri candidū etmulieris ē ſanguinolentū qͦrū cōmixtionecertis ſpacijscorpus formatur: donec animatū ꝑueniatad partū. Alitn̄. vij. alij. viijalij ī nono naſcunt̉ menſe: ſꝫqui ī decimoꝑfectiores ⁊ ſanitiui ⁊ vitales eē dicunt̉. Ca. VIINemo eiex regibꝰ. Rabanꝰ. Oſtēditꝙ oīs hō terenus ex vir⁊ mulieris ſemine ortꝰlis vite ſortiexordiū: ⁊mortē trāſit demūdo. Sed celeſtis adā qͥ ſine ſemine virili de matre ꝟgine natꝰ ē ꝓpriū habet natiuitatꝭ modū:qͥ ⁊ mortis ſueordinauit occaſū. Decimovero mēſe poſtcōceptione natiuitas ip̄iusa chriſtiāis celebratur: ⁊ aboctauo kalen.Aprilis: quocōceptꝰ credit̉vſqꝫ ad. viijkal̓. Ianuariqn̄ natꝰ credỉvel traditur.cclxxvj. diesnumerāt̉ .i. nōuē mēſes ⁊ vj. dies. Itaqꝫ ſnīa euāgelica q̄. xl. ⁊ vj. annos tēplū corꝑis edificatū a iudeis p̄dixit eē ſoluēdū ꝑ ſenarij multiplicationē: ꝑfectionē īcarnatiōis oſtendit. qꝛ. cc. lxxvj. qͣdragies. vj. ſenariū habēt. Un̄ ptꝫ: qꝛ ſicutꝑfectꝰ deꝰ: ita ⁊ ꝑfectꝰ hō ē ieſus xp̄s.c Nec cōꝑa. Vn̄: Inuēta vna p̄cioſa margarita vendit oīa ⁊ emit eam.Qui em̄ celeſtē ſapientiā veraciter inuenit .i. verbū dei. deſpicit oīa emolimēta pn̄tis vite: ph̓iam: eloquētiā: et diuine

a Et rex ſapiens populi ſtabilimētū eſt in bono. nā ſicut caput bene diſpoſitū influit mēbris ſenſum ⁊ motū bene ordinatū: ſic rex ſapiens ſubditos ſuos dirigit ad cōebonū. ⁊ ſic finaliter ꝯcludit: b Ergo accipite diſciplinā ⁊cͣ. ⁊ ptꝫ. Ca. VIIc Am quidē ⁊ ego homo mortalis. Hic cōſequēter accedit ad tractatū. ⁊ qm̄ īſequētibꝰ plura dicturus eſt de ſapientia ſua: ad remouendū notā ſuꝑbie. primo declarat humilitatē natiuitatis ſue. ſcd̓o excellentiā ⁊ acqͥſitionē ſapiētie: ſicut ꝓmiſerat capl̓o p̄cedenti dicēs: Quideſt aūt ſapientia ⁊cͣ. ſcd̓a ibi: Propter hoc optaui. Circa primū dicit: Sum quidē ⁊ ego homo mortalis ⁊cͣ. ſi em̄ adā ſtetiſſet in originali iuſticia generaſſet filios ſimiles .ſ. ſibi potentes nō mori: ſed qꝛ ꝓpter lapſum ꝑ peccatū fuit neceſſe mori:ſic hoīes ab eo deſcēdētes habent neceſſitatē moriendi.d Et in ventre matris figuratꝰ ſum caro. ꝑ virtutē formatiuā. e Decē mēſiū tꝑe. aliqui em̄ pueri naſcunt̉ in menſe ſeptimo: ⁊ aliqui in nono: ⁊ aliqui in decimo: ⁊ iſti ſunt magisvitales de quibus fuit ſalomon. f Coagulatꝰ ſum in ſanguine. mēſtruo mr̄is. g Ex ſemine hoīs. In generatiōe eīmaſculus habet ꝟtutē actiuā ⁊ femina paſſiuā: vt dicit ph̓sī libro de generatione aīaliū. Et iō in ſemine viri deriuat̉ virtus actiua ⁊ formatiua fetus de materia a matre miniſtrata:que eſt ſanguis mēſtruus. h Et delectamēto cōueniente.puer em̄ aīatus adhuc in vtero matris exiſtēs eſt quaſi dormiens. i Et ego natꝰ accepi cōem aerē. tūc em̄ puer incipitviuere ꝑ ꝓpriā reſpirationē. k Et ī ſil̓r factā decidi terrā.puer eī naſcēs in terrā caderet niſi acciperet̉ ab obſtetrice. vl̓ab alia ꝑſona vicē eiꝰ ſupplēte. l Et primā vocē ſimilē omnibꝰ emiſi plorās. maſculus em̄ naſcens gemēdo ꝓfert a: femina vero ē: quaſi cōquerentes de primorū parentū trāſgreſſione: ꝓpter quā naſcūt̉ filij ⁊ filie ire ⁊ miſerie. vnde verſus:Oīs maſculus a naſcēs: e femina ꝓfert. A dat adā genitor.ē dedit eua prior. m In inuolumētis nutritꝰ ſum. qꝛ pueri nati īuoluunt̉ pānis ⁊ pellibꝰ: ⁊ poſtea īdumētis: qꝛ natura nō dat eis tegumētū: ſicut dat auibꝰ plumas: ⁊ lanas ouibus ⁊ ceteris ꝓuidet de ſufficiēti tegumēto. n Et magniscur. cetera vero aīalia paruo tꝑe nutriunt̉ a parentibꝰ: nā devictu ſibi ꝓuidere poſſūt infra breue tēpus: ſic aūt nō eſt poſſibile in natura humana q̄ longo tractu tꝑis indiget nutritione parētū anteqͣꝫ neceſſaria ſibi poſſit acquirere. tū ꝓpter impotentiā corporis: tū ꝓpter ignorantiā mētis. o Nemo eīex regibꝰ qͥ ſunt excellentiores in populis: p Aliud habuit natiuitatis initiū. qꝛ naſcunt̉ īpotentes corpore ⁊ ignorantes mente ſicut ⁊ ceteri. aīa eī in ſua creatione eſt ſicut tabularaſa in qua nihil eſt actu ſcriptū. iij. de aīa. q Unus gͦ introitus eſt oībus ad vitā: quātū ad impotētiā ⁊ ignorantiā.r Et ſi. exi. qͣꝫtū ad anguſtiā ⁊ oīm tꝑaliū expoliationē.Propter hͦ. Oſtēſo qͥd ſalomō habuit ex natura. hic ꝯn̄roſtendit qͥd habuit ex ſapiētia diuinitꝰ ſibi data. ⁊ diuidit̉ induas ꝑtes. nā primo oſtēdit quātū ſibi valuit. ſcd̓o ponit orationē quā ꝓ ip̄a habēda ad deū effudit. ca. ſe. ibi: Puer erā.Prima ī duas. qꝛ primo oſtēdit qualiter ſapīa eū direxerit īvita cōtēplatiua. ſcd̓o in vita actiua ca. ſe. Prima adhuc induas. qꝛ primo deſcribit p̄cioſitatē ſapiētie. ſcd̓o qualiter dirigit̉ ī actibꝰ vite cōtēplatiue. ibi: Ipſe eī. Circa primū dicit: Propter hͦ .i. qꝛ natꝰ fui totaliter ignorās: vt dictū eſt.t Optaui. ſapīe donū. v Et datꝰ eſt mihi ſenſus .i. donūſapientie ⁊ intellectus. qd̓ aliqn̄ ꝑ ſenſum intelligit̉: ſicut cōiter d̓r: talis bene ſentit de tali queſtione .i. bene capit ⁊ intelligit. x Et inuocaui. ꝑ orationē deuotā. y Et ve. ī. m. ſp.ſapiētie .i. ſpūſſanctꝰ qͥ dat ſapientiā. z Et pre. il. re. ⁊ ſe.⁊cͣ. Nā excellētie tꝑales ⁊ diuitie naturales ⁊ artificiales cōmunes ſūt bonis ⁊ malis: ⁊ frequētiꝰ cōcedunt̉ malis qͣꝫ bonis: vt ptꝫ ad ſenſum. ꝓpter qd̓ nō ſūt vera bona hoīs: qꝛ ſiccōcederent̉ ſolis bonis. vt diffuſe deducit Boetiꝰ in libro decōſolationē. Sapīa vero de qua fit hic ſermo ſolis bonis cōcedit̉: ꝑficit etiā hoīem ẜm excellentiorē ſui ꝑtē. ꝓpter qd̓ bona exteriora reſpectu ip̄ius nulliꝰ momēti ſūt reputādaa Suꝑ ſa. ⁊ ſpe .i. ſuꝑ ſanitatē corporis ⁊ eiꝰ pulchritudinē. b Dilexi il. qꝛ ſanitas ⁊ pulchritudo ſūt ꝑfectioris corporis. ſapīa vero mētis: ⁊ iō quāto aīa eſt meliorcorꝑe: tāto ſapientia ē illius p̄ferēda. c Et ꝓpoſui ꝓ lu. ha. il. qꝛ ſicut lux corꝑalis dirigit in corꝑalibꝰ: ſic ſapiētia in ſpūalibꝰ. d Quoniā in exting. ē lu. il. ſi loqͣmur de ſapīa increata. lumē eiꝰ ē ſimpliciter ⁊ ꝑ oēm modū incorruptibile. nā eſt qͦddā neceſſe eē cū ſit idē qd̓ ip̄e deꝰ. Si aūt de ſapīa creata. ſic nō ē īcorruptibilis ꝑ omnē modū. nā oīs creatura pōt nō eſſe ꝑ ſubtractionē ꝯſeruatiōis ip̄ius dei. ſic aūt deſinit eſſe iſta ſapīa ꝑ hͦ ꝙ habēs eā demeret̉ diuine cōſeruationis ſubtractionē. tn̄ eiꝰnatura eſt incorruptibilis: qꝛ forma corrūpit̉ dupliciter. vno mō ꝑ corruptionē ſubiecti. alio mō ꝑ ſuūariū: vt dicit ph̓us libro de morte ⁊ vita. Sapientia vero creata de qͣ loquimur nō eſt corruptibilis ꝑ corruptionē ſubiecti cū ſit ī aīa intellectiua q̄ē incorruptibilis. nec ꝑ ſuū ꝯtrariū: qꝛ nō habet. nā in hac ſapīa nō conſiderant̉ niſitria: lumen

1

A

TIob .28. e

Mat 13 .f.