Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi. Sapien. Ca. IINico. de lyra

a Nolite gelare mortē ī errore vitę gͦvr̄ę: neqꝫ acqͥratis ꝑditionem in ꝯoꝑibus manuū vr̄aꝝ. Qm̄ deusenō fecit mortē: nec lętat̉ in ꝑditifone viuoꝝ. Creauit enī deus vt gſ nō vt perirēt. b ſ nō legrotatiuas. c § vl̓ vout eſſe.d I oēs. I vel generationes.eſſent om̄ia: ⁊ ſanabiles fecit nā­ ha Iin natura eoꝝ.tiōes orbis terraꝝ. Nō cm̄ ē ī ill̓ ia § per antiphraſim .i. peccatū qd̓ non ſanat: ſeddeo exterminatt. b § nihil homini nocuiſſet di-abolus niſi homo acquieuiſſet.medicamētū exterminij: nec infe̓ ka §. i. a ꝑpetua morte liberat.rorū regnū ī terra. Iuſticia em̄ ꝑ npetua ē et īmortal̓: iniuſticia aūt oa §. i. morte punit̉ eterna.mortis acqͥſitio. Impij autē ma hͦa § factis .ſ. ⁊ dictis.nibꝰ ⁊ verbis acceſſerūt illā ⁊ eſti ſa ſ qꝛ putabāt ſe impune peccare. bI in mormantēs illā amicā defluxerunt:a Fne ſeparentur.tem eternam.b ⁊ ſponſiones pōſuerunt ad illā: vqm̄ morte digni ſunt: qui ſūt ex xͦarte illius. Ca. IIIxerunt enī impij cogi­ 3a I ſi aperte non audient.tātes apud ſe nō recte.Fp̄ſentis.Exiguum ⁊ cū tedio eſt tp̄s vitę aa §quies poſt mortem.noſtrę: ⁊ nō eſt refrigeriū in fine ba F poſt mortenhoīs: ⁊ nō eſt qui agnitus ſit rēuerſus ab īferis. Quia ex nihilo dnati ſumꝰ: ⁊ poſt hoc erimꝰ tāqͣꝫ ed non fuerimꝰ. Quoniam fumusta § fragilis nihil valens.afflatꝰ eſt ī naribus nr̄is: ⁊ ſermo gſcintillę ad cōmouēduꝫ cor nr̄m. hQuia extinctꝰ cinis erit corpus i

abſurdū nō eēt ſi deꝰ alio tꝑe cōmiſſa ꝓpter poſteriora bona vellet ignoſcere: itaꝯueniēs ē ꝙ deꝰ vnū idemqꝫ factū ꝓpterbonū malū ꝯdonat: ⁊ ip̄m bonū remunerat. a Nolite c̨elare. Enumerauit q̄ſunt hoī noxia. ſcꝫmurmuratiōeſ: detractiōes: ⁊ mēdaciū: nūc ideꝫ alijsꝟbis explicat: vtſcilꝫ fugiamuſ ea.Morti enī ſūt obnoxia. Nō enī placet mors nr̄a deo.Qui ait: Quaremoriemini domuſiſrl̓? qꝛ nolo mortēpctōris vl̓ moriētꝭdic̄ dn̄s. Deꝰ enimauctor ē ſalutꝭ nōꝑditiōis qͥ fec̄ oīabona valde. Stipēdiū qͥctōrimors:vita et̓naRab̓.Item ſignificat ꝙdeꝰ ē auctor bonorū nō maloꝝ: ⁊ iōiuſtus iudex. Nōenī neceſſitate peccamꝰ: ſꝫ ꝑuerſa voluntate q̄ ex liberiarbitrij qͣlitate ꝓcedit. a deo nō eſtqͥcqͥd ꝯͣ naturaꝫ ē.pctm̄ āt ꝯͣ naturāē de qͦ mors et oīaq̄ mortꝭ ſūt oriūt̉..i. ex eo ꝙ factꝰ eſtd̓ t̓ra. nō regnū inferoꝝ .i. diaboli etſuoꝝ ſꝫ potiꝰ ex vitio. b Et ſpōſio.In Eſaia. Percuſſimꝰ fedꝰ cū morte⁊ cum inferno fecimus pactū. Ca. IIUo Iꝝa. AoyIxerūt eī.ꝑditorūtāqͣꝫ bruta aīaliaſūt pn̄tia amātciūt futura:necoſt h.requiē eternrant. de qͥbꝰ diciHō cum ī heēt nō intel. ⁊cͣ. EEſaias īcrepat dicens: Dixiſtis enīꝑcuſſimus fedus cum morte: ⁊ cum inferno fecimus pactum ⁊cͣ. Et Amos. Ve qͥdormitis in lectulis eburneis: et laſciuitis in ſtratis veſtris qui comeditꝭ agnūde grege. Uere exiguum eſt: quia ex nihilo. Ul̓ aliter: Uere non erit nobis qͥes poſt obitum: quia exiguum eſt ⁊ in nihilum redigentur. d Quoniam fumus ⁊ flatus. Uere nihil erimꝰ: quia fumus ⁊ flatus eſt in naribus noſtris .i. incorpore noſtro: id ē corpus noſtrū fumo⁊ flatui cōparatur. qͥ ſimul oriuntur ⁊ deficiunt. ⁊ ſermo ſcintille: id eſt aīa cōparabilis ſcintille que ſtatim fit nihil. ẜmodico: id eſt anima ad cōmouendū cor noſtrum: id eſt vegetat corpus. Et ꝙ ita ſiexponēdū ꝓbat ſubdēs: Quia extinctꝰcinis. ⁊ poſt. ſpiritus diffundet̉ ⁊cͣ.☞ Opprimamꝰ

Nolite ce. Hic circa appetitū ſapīe remouet̉ triplex error ꝓcedēs ex vna radice.Dixerūt enī ml̓ti valde ⁊ adhuc dicūt aliqͥ aīam hoīs eē mortalē: ſic̄ ⁊ brutoꝝ aīaliū. ex qͦꝝ ꝑſona d̓r Acc̄s. iij. Unꝰ ē enī īteritꝰ hoīs ⁊ iumētoꝝ: ⁊ eqͣ vtriuſqꝫ ꝯditio.Et ex hͦ aliqͥ ex anguſtijs p̄ſſi ꝓcedebāt ad īterfectionē ſui ad euadendū illa malacredētes nulla alia poſt mortē eē. alij ꝟo ꝑ oppoſitū q̄rebāt delitijs carnalibꝰ affluere ſine freno rōnis ſicut ⁊ beſtie: reputantes. qꝛ pꝰ mortēnll̓a eēt punitio vel p̄miatio opeꝝ hūanoꝝ. Et ex hͦ tertijdicebāt ꝙ oīs pena vite pn̄tis erat ꝓ aliqͣ culpa p̄cedentiip̄iꝰ afflicti: cuiꝰ erroris fuerūt tres amici Iob vt ibidē diffuſiꝰ declaraui. Tria aūt hͨ ꝯtrariāt̉ appetitui ⁊ acqͥſitioniſ pīe: q̄ reprobat ſuiip̄iꝰ īt̓fectōeꝫ. ⁊ bona vite future p̄fertbonis vite pn̄tis. ⁊ ī pn̄ti vita p̄fert bona ꝟtutꝭ diuitijs:honoribꝰ ⁊ delitijs. Sic gͦ ꝓcediꝛ pͥmo remouet̉ pͥmū.ſcd̓o ſcd̓m. ca. ij. tertio tertiū. ca. iij. Circa pͥmū d̓r: Nolitecelare mortē .i. appetere eā. b In errore vite vr̄e .i. ꝑ hͦoēm penalitatē credētes euadere. hͦ ē enī erroneū. Nā maior punitio ſeqͥt̉ in aīa ſeꝑata. id̓o ſubdit̉: c Neqꝫ acqͥrato ꝑdi .ſ. gehēne. d In oꝑibꝰ ma. vr̄aꝝ .i. ꝑ manꝰ vr̄asvos iterimēdo. e Qm̄ deꝰ ⁊cͣ .ſ. hoīs quē creauit potētē nō mori ꝑ donū original̓ iuſticie. qd̓ ſi ẜuaſſet ſine morte media ad gl̓iaꝫ aīe ⁊ corꝑis trāſiſſet. f Nec letat̉ ⁊cͣ.ꝑ mortale pctm̄. g Creauit enī ⁊cͣ. i. ad hͦ enim creauitres vt ꝑmaneāt ī eſſe īcorruptibiles ꝑ ſeip̄as. vt angelos:aīas hūanas: corꝑa celeſtia: ⁊ etiā elementa qͣꝫtū ad totalitatē. lꝫ in aliqͥbꝰ eoꝝ ꝑtibꝰ ſit generatio ⁊ corruptio. resꝟo corruptibiles ꝯſeruat ī eſſe ẜm eaꝝ ſpēs ꝑ ꝯtinuā generationē. h Et ſanabiles ⁊cͣ .i. diuerſas natiōes hoīꝫ:qꝛ lꝫ hūana natura ceciderit ꝑ pctm̄: tn̄ nō ē irremediabile ſicut pctm̄ angelice nature. Sil̓r lꝫ hō ꝑ pctm̄ īcurreritneceſſitatē moriēdi: nō tn̄ ſtatim: ſꝫ dedit ſibi remedia medicinaꝝ ꝯͣ calamitates īfirmitatū īſurgētiū vſqꝫ ad humane vite debitā periodū. i Nō enī. Hic ꝯn̄r declarat dictū ſuū. ⁊ pͥmo qͣꝫtū ad remediū ꝯͣ morbos corꝑales. cumd̓r: Nō enī ēn hoībꝰ. k Medicamētū exter .i. remediū ꝯͣates corꝑales ꝑ exterminationē ꝓprie vite. ſic̄ faciūt illi qͥ ſe interimūt vt liberent̉ a calamitatibushuiꝰ vite: vt p̄dictū ē. ſcd̓o qͣꝫtū ad penas ſpūales. cuꝫ d̓r:l Nec inferoꝝ ⁊cͣ. .i. in pn̄ti vita. Eſt aūt lex infernalis regni ꝙ nullꝰ ibi a culpa ⁊ pena pōt regredi: ſꝫ ſemꝑ in pn̄tivita pn̄t hoīes a culpa ꝑ pnīaꝫ ſanari. ⁊ ꝑ ꝯſequēs euadere penā inferngr̄aꝫ iuſtificātē. ⁊ ad īmortalitatem gl̓ieducētē. iō ſubdit̉: m Iuſticia enī. q̄ ē ꝑ gr̄aꝫ. n Perpetua ē ⁊ īmortal̓ .ſ. effectiue: qꝛ fac̄ hoīes dignos īmortalitatę gl̓ie. o Iniuſticia aūt. q̄ ē ꝑ pctm̄ mortale.Mortꝭ acqͥ. Nā ꝑ ip̄m īcurrit̉ mors gehēne. q Impij āt ma .i. oꝑibꝰ. r Et ꝟbis ac. illā. ſcꝫ iniuſticiam.g Et eſtimātes ⁊cͣ. .i. ſibi ꝯueniētē ꝓpt̓ habitū vitioſū īclinātē ad malū. vn̄ d̓r. ij. ethicoꝝ. Qualis ē vnuſqͥſqꝫ: talisfinis ſibi videt̉. t Defluxerūt. ꝑ diuerſa vitia. v Etſpōſiōes ⁊cͣ. inherētes ei inſeꝑabiliter: ſicut ſpōſus ſpōſe.x Qm̄ morte .ſ. gehēne. y Digni ſūt. qͥ ſūt ex ꝑte illiꝰ.ſic̄ illi qͥ ſūt ex ꝑte iuſticie: digni ſunt īmortalitate gl̓ie.Ixerūt enī ⁊cͣ. Hic ꝯn̄r remouet̉ error Ca. IIſcd̓s .ſ. illoꝝ qͥ ꝓpt̓ aīe mortalitatē ẜm ſuū erroreꝫdicebāt eē currēdū ſine freno rōnis ad vitia carnalia. Etpͥmo hic error ponit̉. ſcd̓o tollit̉. ibi: Hec cogitauer̄t. Prima in duas. qꝛ primo ponitur error in intellectu. ſecūdo īeffectu. ibi: Venite ergo. Circa primū dicit̉: Dixerunt em̄impij cogitationes apud ſe non recte. lꝫ enī in primis pͥncipijs non ſit error. tamen in deductione concluſionū ex illis contingit errare quando minor ꝓpoſitio non accipitur recte ſub maiore.a Exiguum ⁊ cum tedio eſt tempus vite noſtre. quia ſolum ponebant iſti vitampreſentem que cito tranſit. ideo ſubditur: b Non eſt refrigerium in fine hominis. quia negabant poſt vitam iſtam premiū boni operis. c Et non eſt qui agnitus ſit reuerſus ab inferis. id eſt a mortuis. ſed hoc patet falſum. iij. Regꝭ. xvij.de filio mulieris ſareptane quem ſuſcitauit Helias. ⁊ de filio mulieris Sunamitisquem ſuſcitauit Heliſeus. iiij. Regꝭ. iiij. et de pluribus alijs in nouo teſtamento.d Quia ex nihilo nati ſumus. Nam materia corporis humani ex nihilo fuit producta in prima rerum creatione. ⁊ anima infunditur per creationem.Et poſt hoc erimus tanqͣꝫ non fuerimus. hoc non ſequit̉. nam anima hominiseſt īmortalis. ſuppoſito tamen influxu generali ip̄ius dei ſine quo nulla res poteſteſſe. f Quoniam fumus afflatus eſt in naribus noſtris. viuimus enim per inſpirationem ⁊ reſpirationem aeris. g Et ſermo ſcintille. id eſt res que poteſt dici ſcintilla: ſcilicet calor naturalis qui propter ſui paruitatem ſcintilla poteſt dici.h Ad cōmouendum cor noſtrum. qͣꝫdiu enim calor naturalis eſt in corpore: corinfluit motum in partibus alijs: quia primo viuit: et vltimo moritur.i Quia extinctus cinis erit corpus noſtrum. deficiēte naturali calore. ſtatim enīinfrigidatur: ⁊ tandem in cineres reſoluitur.Et ſpūs

B

Gen̄. i. d. ⁊5. aEccīꝰ. a

Ezec. .18. g

I. jͣ. 15. l.

A

Eſa. 28. d

Psͣ. 40.

Eſa. 28. a

Amos. 6 b

g g 5