¶ Glo. ordi. Prouer.Ca. XXX NNico. de lyra
§ nō eſt.recta via ſunt. Uerbū cuſtodiēs ade textu.filiꝰ extra ꝑditionē erit. C. XXXThic eſt titulus.Erba congregantis fieructantis.lij vomentis. Uiſio quā dlocutus eſt vir cū quo eſt deus: q
Erba con. Hucuſqꝫ parabole SaloCa. XXXſus verba Salomonis: qd̓ ꝑpendit̉ ab ip̄o noīe qͥ gremonis qͣs trāſtulerūt viri Ezechie regꝭ iuda. Hinc rurce Eccleſiaſtes: latinequā lo. eſt vir cū qͦ eſt deꝰc cienī ꝯuocatio. Uiſioocutꝰ eſt. qꝛ qd̓ viditapud deū ſecretiora ꝯtēplandoīteſcit hoībꝰ. Quiſqͥs enī ſpū dei ꝯfortatus eſt: q̄ ſequunt̉ humili corde dicit:Stultiſſimꝰ ſum virorū ⁊cͣ.☞E Stultiſſimus.Nico. de lyraa Verbū pr̄is cuſtodiēs filiꝰ ⁊cͣ. Iſteverſus nō eſt in hebreo: ptꝫ tn̄ ſnīa.Exba. ꝯgreCa. XXXv Igantis. Superiꝰ poſita ē eruditio Salomonis actiua. hic ponit̉ eiꝰ eruditio paſſiua: ⁊ primo a deo.ſcd̓o ab hoīe. ſequēti ca. Prima diuidit̉ in duas partes: qꝛ pͥmo ponit̉ quedā breuis p̄fatio. ſcd̓oſubdit̉ narratio. ibi: Uiſio. Circa primū ſciendū ꝙ ſcripturaveterꝭ teſtamēti frequēter vtit̉ noīe filiatiōis: ad denotandūꝓprietatē aliquā. ſicut. j. Regꝭ. xiij. Filiꝰ vnius anni erat ſaulu regnare cepiſſet: ad denotandū eiꝰ humilitatē. ⁊. ij. Regꝭ.xij. Uiuit dn̄s quoniā filiꝰ mortis eſt vir qͥ fecerit hoc: ad denotandū eiꝰ maliciā morte dignā: ⁊ hͦ modo Salomon dicit̉hic filiꝰ ꝯgregans ⁊ vomens. Filiꝰ ꝯgregans: ad denotādūmagnitudinē ſapīe ī eo ꝯgregate. partim ex īfuſiōe dei: vt ptꝫiij. Regꝭ. ⁊ partim ab exercitatiōe ſtudij. Sil̓r dicit̉ filius vomens: ad denotandū excellentiā ſue doctrine. Vnde dixit regina ſaba. iij. Regꝭ. x. Beati viri tui qͥ ſtant corā te ſemꝑ ⁊ audiunt ſapīam tuā. Eſt igit̉ ſenſus: Verba .ſ. que ſequunt̉: ſūt.b Congregātis ⁊cͣ .i. ip̄ius ſalomonis qui d̓r filiꝰ congregans ⁊ vomens mō p̄dicto. qͣliter aūt ſint eiꝰ verba magꝭ explicabitur poſtea. c Uiſio. Hic ꝯn̄r ponit̉ narratio. Circaqd̓ ſciendū ꝙ ẜm hebreos ſalomon h̓ loquitur de ſeip̄o qͣſi dealio loquēs in tertia ꝑſona. cū d̓r: Uiſio quā locutus eſt. Adcuiꝰ intellectū ſciendū ꝙ Deut̓. xvij. dixit moyſes de rege inſtituēdo ſuꝑ iſrael. Nō multiplicabit ſibi eqͦs ⁊cͣ. et ſequitur:Nō habebit vxores pl̓imas que alliciāt animū eiꝰ: neqꝫ argenti ⁊ auri immēſa pondera. Salomon aūt de ſua ſapīa ꝯfidens nimis multiplicauit ſibi equos ⁊ auri ⁊ argenti īmenſos theſauros ⁊ ēt vxores multas: etiā alienigenas eſtimāsꝙ nō eleuaret̉ in ſuꝑbiā ex multitudine equoꝝ ⁊ auri ⁊ argēti. ⁊ ꝙ nō alienaret̉ animꝰ eiꝰ a deo ꝑ vxores alienigenas. qd̓tn̄ fuit falſū: vt ptꝫ. iij. Reg. xj. vbi d̓r ꝙ deceptꝰ ab eis edificauit tēpla idoloꝝ. Dicūt tn̄ hebrei ꝙ poſtea pctm̄ ſuum cognouit ⁊ penituit: ⁊ ẜm hͦ loquit̉ hic: ⁊ ē talis lr̄a hebraica. Prophetia. ſupple eſt qd̓ ſubdit̉: Dixit vir .i. ſalomon. Mecū deꝰꝑ plenitudinem ſapīe. Mecum deug: ꝑ plenitudinē potentie.vtrūqꝫ enī habuit ſalomon a deo. Et potero .ſ. ml̓tiplicare mihi equos aurū ⁊ argentū ⁊ vxores abſqꝫ trāſgreſſionē. Verūtn̄ qꝛ trāſgreſſus fuit: ⁊ poſtea pctm̄ ſuū cogpenituit.iō ſubdunt̉ verba ip̄ius penitentꝭ. Stultiſſimꝰ ſum virorū: qͥcredebā eſſe ſapientiſſimꝰ. Et ſapīa hoīm: qua cauēt a tranſgreſſione diuinoꝝ p̄ceptoꝝ. Nō eſt mecū. ⁊ ad ideꝫ ꝑtinet qd̓ſubdit̉: Non didici ſapīam .ſ. p̄dictā exequēdo eā in oꝑe. Etnoui. reſumitur li nō: qd̓ ponit̉ in clauſula īmediate p̄cedenti ſic: Et nō noui ſanctoꝝ ſcīam: qua cauēt ab offenſa diuina:⁊ eſt repetitio eiuſdē ſnīe: ad maiorē exaggerationē: ſicut ſolent facere penitētes errorē ſuū confitentes. Et ſubdit̉ huiuserroris declaratio. cū d̓r: Quis aſcēdit ī celū atqꝫ deſcēdit: ſicut fecit moyſes qͥ aſcendit ſuper montē ſynai in celū ſidereūad dn̄m: ⁊ inde deſcendit ad populū: vt habetur in Exodo.Quis continuit ſpiritū in manibꝰ ſuis: ſicut fecit moyſes quicineres ardentes de camino accepit in manibus ſuis Exo. ix.Quis colligauit aquas quaſi in veſtimento: ſicut fecit moyſes in mari rubro: qꝛ merito ip̄ius aque fuerūt diuiſe vt tranſiret populus iſrael: ⁊ aque erant ei quaſi pro muro a dextris⁊ a ſiniſtris Exo. xiiij. Quis ſuſcitauit omēs terminos terre:ſicut moyſes qͥ in erectiōe tabernaculi ſuis meritꝭ immiſit terrorem omībus gentibꝰ in om̄ibus finibꝰ rerre ꝓmiſſionis: etcirca habitantibus: ſicut dicit̉ Deut̓. ij. Hodie incipiā mittere terrorē tuū atqꝫ formidinē tuam in populos ⁊cͣ. Quod nomen eſt eiꝰ: quaſi diceret. ſi dicat̉ ꝙ alius ante moyſen fuit qͥtalia fecit. dicat̉: quis fuit ille: ⁊ quod fuit nomē eius? ⁊ ſi dicatur: mortuus eſt: ⁊ nomen eiꝰ datū eſt obiuioni. dicat̉: Qd̓nomen filij eius .i. que generatio manſit ab eo ex qua poſſithaberi no
haberi noticia aliqua de ip̄o. qd̓ cū nō inueniat̉: reſtat ꝙ nonfuit aliqͥs ſibi in magnitudine ſil̓is: et iō cū ille ꝓhibuerit regem iſrael multiplicare ſibi equos aurū ⁊ argentuꝫ ⁊ vxores:et ego ſalomon feci contrariū. ptꝫ ꝙ in hoc fui ſtultiſſimus viroꝝ: ⁊ maxime qꝛ moyſes ex ore dn̄i loquebat̉. ideo ſubditur:Om̄is ſermo dei ignitus .i. ab om̄i ſuperfluitate et falſitate depuratꝰ. Clypeus eſt. ꝯtra inſultū tētationū. Sperantibꝰ in ſe .i. in dn̄o et nō p̄ſumentibus de ſua ſapientia: ſicut ego preſumpſi ꝓpter quod erraui. ideo ſubdit alios monendo: Ne addas quicqͣꝫ verbis illius ⁊ arguaris. de tranſgreſſione legis que hͦ ꝓhibet Deut̓. iiij. Nōaddetꝭ ad verbū quod vobis loquorneqꝫ auferetis ex eo. Inueniariſqꝫ mēdax. ex tua additiōe. Hec expoſitio hebreorū videt̉ in pluribꝰ deficere. Primo quantū ad eius fundamentū .ſ. ꝙſalomon in fine vere penituerit: ⁊ ſic p̄miſſa verba protulerit:Stultiſſimꝰ ſum viroꝝ ⁊cͣ. qꝛ ſi vere penituiſſet cū eſſet rex potentiſſimus: templa idolorū que ꝯſtruxerat deſtruxiſſet. qd̓ tn̄non fecit: quia ſteterūt vſqꝫ ad tempꝰ Ioſie. iiij. Reg. xxiij. Secundo deficit: qꝛ in multis videt̉ falſa ⁊ extorta. Primo quiapremittitur in textu ꝓphetia: vbi lr̄a noſtra habet: viſio. ſi enīſalomon penitens de ſuis tranſgreſſionibꝰ p̄teritis locutꝰ eſtdicēs: Stultiſſimꝰ ſum virorū ⁊cͣ. in hoc nō loquebat̉ ꝓphetice: vt dicit expoſitio hec: ſed magis hiſtorice confitendo factaſua p̄terita. ſimilit̓ nec in hoc quod ſubditur de moyſe: Quisaſcendit in celū ⁊cͣ. ſed referebat ꝑ modū admirationis ſeu q̄ſtionis illud qd̓ de moyſe legerat in Exodo. Sil̓r qd̓ dicit illaexpoſitio: Et noui ſctōꝝ ſcīam. ꝙ li nō p̄cedentꝭ clauſule ē hicreſumēdū vt ſit ſenſus: Et non noui ſctoꝝ ſcīam. hec expoſitiovidet̉ extorta: qꝛ nō vbat̉ ab eis ꝑ ſil̓em moduꝫ loquēdi alibiin ſcriptura: ⁊ iō ſi eſſet talis intellectꝰ vt dicūt: ſcriptura ſic loqueret̉: Neqꝫ noui ſctōꝝ ſcīam. Itē qd̓ ſubdit̉: Quis ꝯtinuitſpm̄ in māibꝰ ſuis. qd̓ exponūt de cineribꝰ a moyſe in caminoacceptis. videt̉ falſuꝫ: qꝛ ſpūs in ſcriptura freq̄nter accipit̉ ꝓangelo: aīa ⁊ vento: ſed ꝙ accipiat̉ ꝓ cineribꝰ nō inuenit̉ in aliqͦ loco: nec pōt dici ꝙ ꝓpter hͦ dicunt̉ ſpūs: qꝛ accepti fuerūtad cauſandū ventū: qꝛ ſcriptura nō dicit hͦ: ſed ſolū ꝙ ad earūſparſionē facte fuerūt veſice turgētes in hoībꝰ ⁊ iumētis. Iteꝫqd̓ ſubdit̉: Quis ſuſcitauit oēs termīos terre: qd̓ exponūt detabernaculi erectiōe: eſt oīno ficticiū: ⁊ ſcriptura quā allegātad hͦ Deut̓. ij. nō ē ad ꝓpoſitū: ſꝫ magꝭ ad oppoſitū: qꝛ illud verbū fuit dictū in trāſitū torrentis arnon: vt ptꝫ ibidē. qd̓ fuit ꝑxl. vel. xxxix. annos poſt erectionē tabernaculi: qꝛ moyſes erexit tabernaculū pͥma die anni ſcd̓i egreſſionis de egypto Exo.xl. Moyſes aūt ꝓtulit iſta verba poſt exitū de deſerto in qͦ fuerūt. xl. ānis: ꝓpter qd̓ lr̄a iſta ē alit̓ exponēda. Et diuidit̉ reſiduū huiꝰ capl̓i in duas ꝑtes. In pͥma declarat̉ eterna filij deigeneratio. et ſcd̓o eiꝰ incarnatio. ibi: Tria ſūt. Prīa in duas:qꝛ pͥmo qd̓ dictū eſt on̄dit̉. ſcd̓o ſcriptura ad cōem modū docēdi reuertit̉. ibi: Duo rogaui te. Circa pͥmū ſciēdū ꝙ licet ſalomon in ſenectute gͣuiſſime peccauerit: tn̄ ante ſpm̄ ſctm̄ habuit:aliter eiꝰ libri nō ponerent̉ in canonē: ⁊ tūc in ſpūſctō preuidittꝑe xp̄i futuro hoīes ſimplices ⁊ illitteratoſ illuminādos a d̓ode his q̄ ꝑtinent ad ſalutē: vt ptꝫ de apl̓is ⁊ pl̓ibꝰ alijs. Un̄ incōcilio Niceno vt refert Ruffinꝰ fuit qͥdā ph̓s in philoſophia⁊ dialectica valde inſtructꝰ: qui doctores xp̄ianos ꝯfutabat:cui qͥdā catholicꝰ vir ſimplex ⁊ ignarꝰ ſe oppoſuit. dicens: Innoīe dn̄i ieſu xp̄i audi philoſophe q̄ vera ſunt. Deꝰ vnꝰ eſt quioīa q̄ vident̉ ꝟtute verbi ſui creauit: ⁊ ſpūs ſui oꝑatiōe firmauit. hoc ꝟbū quē nos dei filiū dicimꝰ: hūanos miſeratꝰ errores ex ꝟgīe natꝰ ē: ⁊ morte ſua nos a morte ꝑpetua liberauit:quē expectamꝰ iā reſuſcitatū iudicē oīm q̄ gerimꝰ eſſe ventuꝝ.Credis hͦ ita philoſophe? At ille: ac ſi nunqͣꝫ vllū ſermonē contradicēdi didiciſſet: hͨ ſolū potuit rn̄dere ita ſibi videri nec aliud veꝝ eſſe: ⁊ cōuerſus ad diſcipulos ſuos ⁊ ad eos qͥ audiendi gr̄a cōuenerāt: Audite inqͥt o eruditi viri: donec ꝟbis mecū geſta res ē: verba ꝟbis oppoſui: ⁊ q̄ dicebant̉ dicendi arteſubuerti. vbi vero ꝓ ꝟbis virtꝰ acceſſit ex ore dicentꝭ: nō potuerūt reſiſtere ꝟba virtuti. et ſubdit̉: Itaqꝫ ph̓s xp̄ianꝰ effectꝰſe victū fuiſſe gratulabat̉. Hec igit̉ ⁊ ꝯſil̓ia p̄uides ſalomon īſpūſctō. dixit: Uiſio quā locutꝰ ē .i. loquet̉: qꝛ ꝓphetia freq̄niloqͥt̉ de futuro ꝑ modū p̄teriti. vt freq̄nt̓. sͣ. dictū ē. e Uir .ſ.virtuoſus. f Cū qͦ ē deꝰ. ꝑ ſpecialē illuſtrationē: ⁊ nō ꝑ humanā inſtructionē: ⁊ ſic ꝟba illa n̄ ſūt ſalomonis niſi relatiue.Et qui dco
A
cc