Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi.Nico. de lyra¶Pſalmus CXL.

a § futurū eſt qd̓ dicā. b5 quā docuit: vl̓ quainterpellat ꝓ nobis. c Forabūt ꝓ eis vt ēI bene placebit eisa Quoniā adhūc ⁊ oratō mea ī bē gͦa ſ ⁊ etiā. § ꝙ ſi qui ſunt qͥ cōtradicūt: abſorptiit iuncti petre.neplacitis eoꝝ: abſorpti ſunt iūa ſ vel iuxta petrā. b § doctores heretici itqͣꝫet non ſupra petrā: qꝛ cōicancramētis: niſunt in xp̄o. mergunt̉ in ꝓfūdū.diēt nec corrigentur. ⁊ ideo magis rei. c I qͥd ergo erit.cti pe̓trę iudices eoꝝ. Audienta §preualuerūt verba mea verbis eoꝝ: ſi locutierte. ego verp̄terea verba mea p̄dicantj neceis tient. ẜm illud: Ecce203mittouēs ⁊cͣ. Et nolite timerto vos ſicios qͥcidūt corpꝰ ⁊cͣ. qͥd ergo mortes illofecerūt:icut craſſitu. b § ꝓſūt ꝟba eis: ꝓſūt et mgͣuivn̄ fit morbus in corꝑibꝰ: ſic tabe maliciev diſdve̓ ba mea qm̄ potuerūt: ſic̄ craſ ſꝫa ſ vel dirupta.ſitudo terrę erūpta eſt ſuper tera §id eſt corpora teſtium chriſtiram. Diſſipata ſunt oſſa noſtraa §id eſt pro velle ꝓfundoꝝ .i. ꝓ volūtate eorūj ſunt infernū .i. ꝓfūdi in vitijs. b 5 ſed. F nōad minas peccatoꝝ: noui quid ꝓ me paſſus: qͥdpro miſerſecus infernuꝫ: quia ad te domine domine oculi mei: in te ſpera lauferri ſinas. Fſciebat multos aduerſis cee. b F et ſi corpus perimit̉.ui: non auferas ānimam meaꝫ.potius. b §deceptiōe vbi eſca ducit ad laxij1. § vel muſcipula. cI hoc ꝑſecutoress Cuſtodi me a laqueo quem ſta­ RI hoct qui conſenſerunt illis et apoſtotauene timeam: iſtos ne imiter. b § maniunt. illofeſtis perturbationibus inquietorū. mali.tuerūt mihi: ⁊ a ſcādaliſ oꝑantiū o

a Qm̄ adhuc. Augꝰ. Nō cōbinabor cū mal̓: corripiet me iuſtus qm̄ adhuc expectatio. primis tēporibus vituperabant̉ xp̄iani: ſꝫ adhuc expecta ⁊ oratio mea erit in bn̄. e. i. vēiet tp̄s quo placebit eis oratio mea vt dicāt: Dimitte nob̓ ſic̄ ⁊ nos di. ⁊ itē habemus aduocatū ieſum.b Iudices. Augꝰ. Potētesdocti qͥ de moribus iudicāt vtPlato: Areſtoteleſ: Pithagoras: abſorpti ſūt iūcti petre .i.cōparati xp̄o. vel abſorpti ſūtiuxta petra. alia lr̄a .i. iuxͣ chriſtū. idē ſenſus .i. cōparati xp̄oꝑ ſe vident̉ aliquid dicere: ſediunge ⁊ cōpara illos petre: ideſt chriſto et nihil ſunt. mortuiiacent: ſtulta eoꝝ ſapiētia: ſurrexit xp̄s: vincit: regnat: imꝑarat. quē oēs colūt. c Audient. Aug. Aure obediētie. nōſicut Adā. Audiuit enī adā d̓ligno ſciētie boni ⁊ mali ne comederet: ſꝫ nō obediuit. predeſtinati autē ad vitā audiēt aure ⁊ recurrentes ad adā: eiuſqꝫexceſſū recolētes dicēt: adamfuit ꝑditio noſtra: qͥ non ſtetitſtemꝰ nos vt repatriemꝰ. Adāſicut craſſa terra que p̄ abūdātia ſpinas germīat: ita p̄ diuitiis liberi arbitrij qͣſi luxuriās lignū vetitū vſurpauit: ſed ſicutagricola eā ꝓſcindit ne vltraluxuriet: ita deꝰ diſſipauit interiora nr̄a: vbi oſſeos .i. firmosnos eſſe oportuit .i. infirmos ⁊incōſtantes fecit. ſecꝰ infernuꝫꝓiectoſ .i. maledictiōi ꝓxīos.d Craſſitudo terre. Aug. Eſtquedā ꝯtēptibilia. vnde tn̄ terra accipit pinguedinē: ſic eo ꝙcōtēpſit mundus accepit pinguedinē: vt īde ſeges eccl̓ie veracius pullularet mors ſctōrūꝯtēptibilis ſcl̓o: p̄cioſa agricole qͥ ibi nouit vberē ſuccū: vnde creuit eccl̓ia. Cōtemptibiliaeī mūdi elegit deꝰ: ⁊ ea q̄ nonſūt vt ea q̄ ſūt euacuēt̉. Craſſitudo terre. Quandoeructuat aerē corrūpit: ⁊ tunclues in hominibꝰ late diffunditur. Sic ſuperbia eorum tabe malicie ſue corpora martyrum ſauciat: quiſunt oſſa et firmamentum fideliuꝫ vel fidei. e Secus infernum. dicit: non in inferno: quia ⁊ ſi communi ſorte moriuntur: non tamē deſcēdunt in infernuꝫvt mali: ſed vita eterna datur illis. f Quia ad tedn̄e. Caſ. Dicta fragilitate hominis. ad diuina remedia confugit. Ne auferas a bōis tuis: ſed ſpes meaſemper ſit in te. ⁊ oculi mei ſemper te ītēdant. nō em̄petit iſte contra hoc quod ſancti volunt .ſ. de ſeculocripi: ⁊ eſſe cum chriſto. Per laqueos ⁊ ſcandala totius mundi mala breuiter notat. laquei ſunt blandi nexus carnis deſideria: ſed dum per hos diabolꝰnon proficit: nititur ſcandalis que per īquietos mouet. Cadent in retiaculum. aꝑta verba cōparationi cum iſtis non vult cōbinari. Singulariter .i. qꝛcum peſſimis non ambulat. Tranſeā vt viator huius mundi: qui nulla voluptate capitur. g Cuſtodi me. Ul̓ aliter: Et dicit: ſtatuētes laqueū ꝑſecutores manifeſtos. Operantes autem iniquitatē conſentientes. illis dicit: qui timore perſecutionis deficiunt. Et eſt: Ne auferas anima meā. Sed potiuscuſtodi me a laqueo ꝑſecutionis quem ſtatuerūt mihi. Augꝰ. Hoc faciunt perſecutores: qui eſcam vite huiꝰ quaſi in muſcipula ponūt. Si amat auis hāceſcam in muſcipulā cadit: qꝛ timore mortis perſecutioni ſuccūbit. Et cuſtodi me a ſcādalis oꝑantiū iniG qͥtatem

quādo ex vnctione regia: ſicut patet in Saul. Iſta tn̄ lr̄a: Oleū aūt peccatoris non īpinguet caput meū. expōitur cōiter a doctoribꝰ nr̄is de ꝟbo adulatoris ſignificato noīe olei: ſicut dicit̉ psͣ. liiij. Molliti ſūt ẜmones eiꝰ ſuꝑ oleū. ⁊ ſic petit dauid ꝙ ꝑ ꝟba adulatoꝝ nō erigat̉ ī ſuꝑbiam ⁊ dei cōtēptū. pͥma tn̄ expoſitio videt̉ mihi magis lr̄alis. a Qm̄adhuc. Hic ꝯn̄r dauid petit p̄ſeruari a penaꝓ peccato lingue debita. ⁊ primo a pena infligenda in p̄ſenti. ſecūdo a pena inferni. ibi: Sicut craſſitudo. Circa primū dicit: Qm̄ adhuc ⁊ oratio mea. ſupple ꝓtēdit̉ ad īpetrādūqd̓ ſubdit̉: b In bn̄placitꝭ eoꝝ. In hebreohr̄: In malis eoꝝ. cui cōcordat trāſlatio Hiero. que ſic habet: Pro malicijs eoꝝ: vt nō ſintmihi occaſio delinquendi: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ꝙ debeantpuniri in p̄ſenti. Ad hūc etiā ſenſū pōt reducitrāſlatio cōis. cū d̓r: In bn̄placitis eoꝝ .i. ī malis eoꝝ ī quibꝰ delectant̉: eo ꝙ peccāt ex habitu qui cauſat delectationē in oꝑe malo. ẜm illud Prouer. ij. Qui letant̉ cū male fecerint ⁊exultant in rebus peſſimis. Cōſequēter adducit exemplū ad ꝓpoſituꝫ .ſ. ꝙ aliqͥ ſctī ꝓ ꝟbismalis aliorū deliquerint: ⁊ ſic puniti fuerint īpn̄ti. cū d̓r: c Abſorpti ſūt iūcti ⁊cͣ. vbi habꝫtrāſlatio Hiero. ⁊ ſil̓r lr̄a hebraica: Ablati ſūtiuxta pe. iu. eo. ⁊ ē eadē ſnīa h̓ ⁊ ibi: ⁊ exponūthoc hebrei de moyſe ⁊ aarō qͥ iudices fuer̄t populi iſrl̓ ⁊ ſctī: ⁊ tn̄ ꝓ murmuratiōibꝰ ppl̓i contra deū peccauerūt ad aquas ꝯtradictiōis dubitātes de īpletiōe ꝟbi diuini qd̓ eis dixerat:Loquimini ad petrā corā eiſ ⁊ illa dabit aqͣs:⁊ ꝓ illo pctō fuerūt priuati ingreſſu terre promiſſionis. vt hr̄ Nu. xx. ⁊ hoc eſt qd̓ dicit̉ hic:Abſorpti ſūt .i. ꝑ peccatū lapſi. d Iūcti petre .i. iuxta petrā d̓ qua debebāt aqua eijcere.e Iudiceſ eoꝝ .i. moyſes ⁊ aaron. q. d. dauid.multo fortius debeo mihi timere ⁊ ꝑ ꝯn̄s deūorare ne ꝓpter ꝟba maloꝝ trahar ad peccandū ⁊ ꝑ ꝯn̄s ad penā ſuſtinēdū. f Audiēt .i.audiāt: qꝛ hebrei ꝓ optatiuo vtunt̉ futuro indicatiui: vt frequēter dictū ē. g Verba meaqm̄ potuerūt. In hebreo ⁊ in trāſla. Hiero. habetur: Verba mea qm̄ decora ſunt. ⁊ in hͦ dauid ſermonē dirigit ad maliloquoſ. ⁊ ē ſenſus:Audient verba mea. maliloqui corrigentes ſea ſua malicia. Qm̄ decora ſūt .i. ad decorē honeſtatis inducētia. ⁊ ꝑ ꝯn̄s receptione digna.Ad hunc ſenſū pōt trahi littera cōmunis. Audient verba mea .ſ. maliloqui ad ſuā correctionē. Qm̄ potuerūt .ſ. ſe corrigere ad monitionēꝟboꝝ meoꝝ h Sic̄ craſſitudo terre ⁊cͣ. Hicīcipit verſus in hebreo ⁊ in trāſlatione Hiero.vbi dauid petit p̄ſeruari a pena gehenne. primo tn̄ oſtēdit modū hāc penā incurrēdi. ſcd̓o petit ab ea liberari. ibi: Quia ad te dn̄e. Circa p̄mū ſciendū ꝙ hec eſt littera in hebreo: Sicut findēs ⁊ ſcīdēs ī terra. et ītranſlatione Hiero. Sicut agricola cū ſcindit terrā: ſic diſſipata ſūt ⁊cͣ.⁊ eſt eadem ſentētia: vt patet. ⁊ eſt ſenſus: quia ſicut ille qui ſcindit terram facit ibi quandā ꝓfunditatē ⁊ terre diſſipationē: ſic. h Diſſipata ſunt oſſa nr̄a .i. ſic diſſipata eſt virtꝰ mētis nr̄e q̄ ꝑ oſſa deſignatur. inquibus eſt robur corporis. i Secus infer .i. prope infernum. Vnde īhebreo et in tranſlatione Hiero. habet̉: In ore inferni. diſſipatio enimvirtutis que fit per vitia facit appropinquare ad penam gehenne. Adeundē ſenſū reducit̉ lr̄a cōis. cum dicitur: Sic̄ craſſitudo terre ⁊cͣ. Craſſitudo ꝓprie eſt in animali et latet ſub pelle: ⁊ ad ſimilitudinē huiꝰ craſſitudo terre dicitur: que latet ſub eius ſuꝑficie. quando vero terra aratur: ſuperficies ſubuertitur: et ſic craſſitudo eius ſurſum erigitur. eſt igitur ſenſus: ſicut craſſitudo terre ſurſum apparet ex terre ſciſſione cū vomere. ſic oſſa noſtra diſſipata ſūt ⁊cͣ. et exponat̉ ſicut ſupra. k Quiaad te dn̄e ⁊cͣ. Hic incipit verſus in Hebreo ⁊ in trāſlatiōe Hiero. vbi cōſequēter dauid petit p̄ſeruari a dicta pena gehenne. ⁊ incipit hic cōſtructio: Non auferas animam meam. id eſt non permittas eam auferri aconſpectu gratie tue. ⁊ per conſequens trahi ad penam gehēne. Quiaad te domine domine oculi mei. tanqͣꝫ ad protectorem meum.l In te ſperaui. quaſi diceret: decet vt me preſerues a pena gehenne:quia modus eſt magnifici liberare ſperantes in ſe.m Cuſtodi me a laqueo. ſcꝫ deceptionis. n Quē ſtatuerūt mihi .ſ.ſpūs maligni. o Et a ſcādalis ⁊cͣ. Scādalū enī ē dictū vel factū minꝰrectū p̄bēs alteri occaſionē ruine: ⁊ ſic petit dauid ne peccatū lingue aliene p̄beat ſibi occaſionē ruine.Cadent

B

Mat. 6. b

Gen̄. 2. c