Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Did. ordi.PſalmusCXLI.¶Nico. de lyra

a § nō modo alij: ſed ipſi primi herentes ori eiusefecerunt. quare hoc: qꝛ ſolus ſum tꝑe paſſiois donec tranſeam de mundo ad patrem: turconfirmabo columnas: quia in reſurrectione dnon timere mortem. b Fnam quaſi qucircūitione peccatoꝝ claudunt̉. c F iniqͥtatꝭ.a Cadent in retiaculo eius pecca­ abtores: ſingulariter ſum ego do­ bnec tranſeam.ca § quem habuit. b F totiꝰ. chriſtiIntellectus dauid cum eſſetI in ſeculo vl̓ in carne vl̓ in ſepulchro.in̄ ſpelūca orō. CXLI Oce mea ad dn̄ꝫ clamaoa I interiori. F nō ſtrepitu labioꝝ.

Aqui .i. a ſcandalo eorum qui conſentiendo illis labunt̉: ⁊ ita īquitatē operantur. Ꝙ. d. cuſtodi me a ꝑſecutoribus qui terrent: et lapſis qui territi ſunt. a Cadent. De vitio in vitiū.ſed ego ſingulariter ſū. b Singulariter. Augꝰ Idē qd̓ dic̄:Niſi granū frumēti mor. fue. i. .ſ. m. ſi aūt mortuū f. m. f. a. Iteꝫcum exaltatus fuero omnia trahā adme. nemo autē occidit̉ ꝓpter chriſtumi. ꝓpter cōfeſſionē nominis chriſti. nepro nomine chriſti moriēdo antecederent xp̄m: nec Iohānes pro chriſti teſtimonio: ſed pro herodis adulterio:pro iuſticia martyr: nō ꝓ nomīe xp̄i:ſic et alij antiqui.c Intellectuſ dauid. Caſ. Pſalmusiſte quintus eſt eoꝝ qui nomine orationis intitulant̉: vbi nō alia dicunt̉ qͣꝫque in alijs dicta ſunt pſalmis ſed eadem. Augꝰ. Quia autē repetitiōehmōi cōmuni cōſulit̉ infirmitati nō ſuperuacue iterant̉: vt repetita meliusmemorie cōmendentur. vnde ſcriptuꝫeſt in prouerbijs: Theſaurus deſiderabilis requieſcit in ore ſapientis: qꝛſapiens q̄ audierit cogitat: retractando ruminat. vir autē ſtultus glutit illum .i. nō cogitat: obliuioni dat. ⁊ hͨ ſunt illa mūda animaliain lege que rumīant: iſta īmūda. Augꝰ. Dauid fugiēs Saulem in ſpelūca latuit. de quo tn̄ hic nō agit̉: ſed de ſignificato.Dauid enī ſignificat xp̄m. Spelūca vero carnē vl̓ ſcl̓m vel ſepulchrū. Dauid ergo xp̄s cū mēbris in ſcl̓o. vel chriſtus ī carne vl̓ in ſepulchro.Oce mea. Caſ. Primo ponit̉ oratio cōtra mala. ſecunCXLIv Ido agit de fine maloꝝ. ibi: Clamaui ad te dn̄e. Monetrgo nos orare. Et in ꝑſona totiꝰ chriſti: quaſi de ſpelūca ad deū clamantis. ait:§ Dep̄catusNico. de lyraa Cadent in retiaculo eiꝰ pec .i. occaſionē peccādi amātes:ẜm illud Ecc̄i. iij. Qui amat periculū in illo peribit. b Singularit̓ ſū ego .i. a ſocietate male loquētiū me ſb̓traho: ne ſintmihi peccādi occaſio. c Donec trāſeam. de p̄ſenti vita ad ſāctorū requiē. Moralitas aūt huius psͣ. eſt vt hō qͥ alias expertus eſt ꝑ linguā ſe peccaſſe. vel ad hoc peccatū ſentit ſe pronū eſſe. exemplo dauid peniteat: vt ſic a recidiuo ꝑ deuota orationē p̄ſeruetur: et a pena debita liberetur.CXLDomine clamaui ⁊cͣ. Dauid experMo2AlltEr. tus ſe peccaſſe per linguā iniuſte dando Miphiboſeth hereditatē: ⁊ p̄cipiēdo ppl̓i numerationē: fecit hūc psͣ. orās ne pateret̉ recidiuū. Moralit̓ eſt oratio viriad peccata lingue ꝓni petētis ad hoc diuinitꝰ liberari. Et primo ponitur exauditionis poſtulatio. ſecūdo formatur petitio.ibi: Pone dn̄e. Circa primū dicit: Domine clamaui adte exaudi me ⁊cͣ. qꝛ clamaui corde ⁊ ore. Dirigatur oratiomea. id eſt ſit tibi placita. Sicut incēſuꝫ in ꝯſpectu tuo.Per qd̓ in lege veteri ſignificabat̉ offerentiū deuotio. ꝑ quaꝫſacrificia erant accepta deo. Eleuatio manuū meaꝝ. ad celū orādo. Sacrificiū veſptinū. qd̓ erat ſacrificioꝝ illiꝰ dieicōſummatio: ⁊ in hoc ſignificat̉ or̄onis ꝑfectio. Pone domine. Hic ꝯn̄r format̉ petitio. cū dicit̉: Pone dn̄e cuſto.ori meo ⁊cͣ. vt nō peccē recidiuādo. Nō declines cor meum ⁊cͣ. id ē declīari nō ꝑmittas ad mala ꝟba. Ad excuſādas exeu. in pec. ⁊cͣ. id eſt ml̓tiplicādo falſas excuſatiōes peccatoꝝ meoꝝ: qꝛ modꝰ eſt hoīm iniquoꝝ. Corripiet me iuſ.⁊cͣ. qꝛ ſicut dicit Hiero. vera iuſticia cōpaſſionē habet: falſa vero indignationē. Oleū aūt pec. id eſt adulatorꝭ. Nō īpinguet caput m. pertrahēdo mētē meā ad pctī cōſenſū.Qm̄ adhuc oro mea in bn̄. eo. hic eſt finis ꝟſus ī hebreo⁊ cōſtruit̉ cū lr̄a p̄cedēti. ⁊ eſt ſenſus: adhuc orō vt nō approhē eoꝝ facta que ſūt eis placita ſicut nec ꝟba. Abſorpti ſūiūcti petre iu. eoꝝ .i. illi qͥ iudicāt eos bn̄ facere abſorpti ſunt ſicut fragile vas illiſū petre. Audiēt verba mea. ſid eſt audiant ſe corrigendo. Qm̄ potuerunt. ſcꝫ ſe corrigere dū viuunt in hoc mundo. Et penitētes dicāt: Sicut craſſitudoterre ⁊cͣ. hic eſt pͥncipiū verſus in hebreo. ⁊ eſt ſenſus: Sicut craſſitudo ter. cū vomere ſcindit̉ ſurſū erūpit. Sic oſſa noſtra diſſipata ſūt. Iꝑ ſciſſionē peccatoꝝ. Secus infernū. ad quē ꝓpinquare facit multiplicatio pctōrū. ⁊ dicunturhic oſſa virtutes: que ſunt robur anime. Quia ad te dn̄e

⁊cͣ. HHic eſt principiū verſus in quo reuertit̉ orās ad orāduꝫꝓ ſe allegādo ſpē quā habet in deo qͥ iuuat ſperātes ī ſe. ideoſubdit: Nō auferas animā meā. id eſt auferri ꝑmittas ate ꝑ culpā. Cadēt in retiaculo eiꝰ. ſ. demonis. Peccatores. Iillaqueati cōſuetudine peccati. Singulariter ſumego. eoꝝ conſortia fugiendo. Donec trāſeam. Iex hoc mundo.In psͣ. cxl. Dn̄e clamaui. vbi diciturin poſtilla: De materia vero eius.Incōueniēs videt̉Additio. ꝙ hic ps. applicet̉ad ſingulares hiſtorias ipſius dauidꝓut poſtil. vult. Tum ꝓpt̓ rōnes allezatas in additiōe ſcd̓a ſuꝑ psͣ. xxxviij.ſil̓r in additiōe ſuꝑ psͣ. cxv. qͥ ibi pn̄t videri. Tū qꝛ in hoc psͣ. ſūt aliqͥꝟſus imꝑtinētes tali expoſitiōi. ſicut cū d̓r: Adexcuſādas excuſa. in pec. Si enī dd̓ petebat h̓ p̄ſeruari ab his in qͥbus iā peccauerat: Suꝑfluū erat ſibi petere vt n̄ꝑtinaciter defēderet peccatū ſuū excuſationibus falſis: cuꝫ hoc nunqͣꝫ legit̉feciſſe: vt patet ī ſuis hiſtorijs. Sil̓r cūdicit: Diſſipata ſunt oſſa nr̄a ⁊cͣ. nūqͣꝫenī oſſa daurunt diſſipata: ſꝫ potius aduerſarioꝝ ſuoꝝ. Ꝙ aūt ꝑntelligat̉ virtꝰ mentisꝓut poſtil. ibidē exponit. hoc manifeſte exorbitat a ſenſu lr̄ali: ⁊ ſic de pl̓imis alijs verſibꝰ qͥvident̉ in poſtgrueexponi: ꝓut bene intuēti patebUnde meliꝰ videt̉ dicēduꝫcū glo. ẜm quā xp̄s in hoc psͣ. qn̄qꝫ ꝓ mēbris.ſꝫ ꝓ ſe loqͥt̉ſicut a ſuis ꝓprijs ad noſtra redit: ⁊ a nr̄is interdū ad ſua ꝓpria trāſit: ꝓut iſta ⁊ alia ad hoc ꝑtinētia latiꝰ ꝯtinēt̉ in glo.q̄ notabilit̓ hūc psͣ. exponit. Et ideo qͥ vult habere expoſitionē litteralē verā et myſterioſā huiꝰ psͣ. ibi querat.In psͣ. Dn̄e clamani. quēpoſtilla. expōitACPIICA. de dauid petente ſe de cetero p̄ſeruari aeccato oris excuſando pctm̄. Bur. illā expoſitione abijcit tāqͣꝫ irrationabileꝫ. allegat ad hoc deliramēta ſua poſita circapsͣ. Dixi cuſtodiā. ⁊ Memento dn̄e dd̓. q̄ vide in correctorio īlocis allegatis. nec valet ꝙ Bur. ſpecialit̓ hic obijcit. d. ꝙ dauid nunqͣꝫ ꝓpoſuit falſas excuſationes tēdētes ad pctī defenſionē: qꝛ vt dicit in ſuis hiſtorijs nō reperit̉: ſed hoc eſt falſuꝫquia vt hr̄. ij. Reg. xj. dauid qͣꝫ plura malicioſe dixit ⁊ ſcripſitin materia vrie q̄ tendebāt in excuſationē peccati cū eius vxore bethſabee cōmiſſi: quibus verbis qꝛ vria ſatiſfacere noluit: vt videlicet cum bethſabee dormiret. idcirco dd̓ ſcripſit vl̓ſcribi fec̄ malicioſe ad mortē vrie: qui caſus eſt ibi valde ꝓpriꝰquia petit de cetero ab hmōi p̄ſeruari. dicens: Non declinescor meum in verba malicie .ſ. declinari permittas. fuerunt eīilla verba et prolata et ſcripta verba malicie pertinētia ad excuſationē peccati. Et cū in eodē psͣ. poſtillator illū paſſū: Diſſiꝑata ſunt oſſa mea. exponit de mentis ſue robore ⁊ virtute.Burgen. obijcit dicens illam expoſitionem nō eſſe litteralemper oſſa accipiatur mentis robur ⁊ virtus. ſed hoc eſt māifeſtum delyramentū pretendēs ꝙ nullus ſit ſenſus litteralisniſi qui per voces ſignificatur quod falſum eſt: quia in ſacraſcriptura non ſolum voces ſignificant: ſed etiam res ſunt ſignificatiue: quia alias omnes propoſitiones more humanode deo dicte eſſent abſurde: puta Oculi domini ſuꝑ iuſtoſ. Etfiant aures tue intendentes. In manus tuas ⁊cͣ. Similiter etde angelis et hominibus: vt puta: Qui facis angelos tuosignem vrentem. Et iuſtus vt palma florebit.CXLIOcē mea. Huic psͣ p̄mittit̉ talis titulꝰ ī hebreo: Eruditio dauid cū eſſet in ſpelūca. Pratio. per hoc aūt ꝙDicit̉ Eruditio. oſtendit̉ ꝙ dauid in cōpoſitione huipsͣ. fuit eruditus a ſpū ſancto: ⁊ illū ſcripſit ad eruditionē aliorum. per hoc aūt ꝙ dicit̉: Oratio. deſignatur ꝙ factus fuitper modū ſimplicis orōnis. ⁊ per hoc ꝙ dicit̉: Cū eſſet in ſpelūca. oſtendit̉ vbi locꝰ fuit factꝰ: ⁊ ẜm ꝙ dicit Hiero. ī ꝓlogoſuꝑ librū pſal. intelligit̉ de ſpelūca odollā ad quam fugit dauid poſtqͣꝫ euaſerat de manibus philiſtinoꝝ eū occidere volētiū in geth: vt habet̉ .j. Reg. in principio. xxij. ⁊ in fine. xxj. Etfecit hunc pſalmū anteqͣꝫ venirent ibi ad eum illi de cognatione ſua et homines amaro animo et oppreſſi ere alieno exiſtentes. Igit̉ ẜꝫ hoc psͣ. iſte in duas ꝑtes diuidit̉: qꝛ pͥmo dauidon̄dit anxietatē animi ſui. ſecūdo petit diuinitꝰ conſolari. ibi:Clamaui ad te. Circa primū dicit: Voce mea ad dn̄m clamaui: qꝛ ex magna anxietate nō poterat a clamore cōtinereUoce mea

3ags

Pro .11. b

Per I.De reli. c.vnico. in fiin cle.

U 3