Additio EPſalmus CXXXIXReplica

aſ xp̄m. Idirigēs 5 eſt. Feccleſie q̄ hic loquit̉.aIn finem pſalmus dauid.RipeCXXXIX aAugꝰ. nō ab vno: ſed a toto geDcū p.ocipe diabolo: qui hō divndeicus homocit̉ in fie qui ſuꝑ ſeminauit zizaniahoc fecūet vir quia fortis ad nocēdū.me domine ab homine malo:

tur a ꝯſecutione gl̓ie eo modo quo d̓r: Si quis ſe exiſtimet ſtare videat ne cadat. j. Coꝝ. x. Et iō petit iterum a deo ꝓbari. ⁊ſubdit: Et vide ſi via iniquitatis in me eſt: vbi nota ꝙ nō dixit: Si iniquitas in me eſt: qꝛ licet certitudinaliter ſciuiſſet ꝑ reuelationem nō eſſe in ipſo iniquitatē: vt dictū eſt. ꝓpter quoddixerat alibi: Probaſti cor meū ⁊ nō eſt inuēta in me iniqͥtasnō tn̄ ſciebat ſi erat in eo aliqua via iniquitatis .ſ. diſpoſitio tēdendi ad iniquitatē: qd̓ pōt eſſe in exiſtētibꝰ in gratia: ⁊ ſic petit vt nō ꝑmittat̉ a deo tendere in talē viā. vnde dicit: Deducme in via eterna .ſ. ad eternā vitā cōſequēdā. Qualiter autemintelligat̉ hec ꝓbatio reſpectu dei ꝓbantis dictū eſt in principio psͣ. Et nota ꝙ ibi dixerat: Dn̄e ꝓbaſti me ⁊ cognouiſti meid eſt approbaſti: vt dictū eſt. ſed hic dicit: Proba me ⁊ cognoſce me: id eſt approba me: qꝛ prima approbatio erat de p̄terito⁊ p̄ſenti q̄ erat iam immutabiliter approbata. ſed ſcd̓a approbatio eſt de futuro qd̓ reſpectu flexibilitatis hūane ſemꝑ habetnaturā cōtingentis: ideo nō ꝓprie peteret̉ approbari ſed magis ꝓprie petit̉ deductio in via eterna.In psͣ. Dn̄e ꝓbaſti. Burgen̄. introducēACOL I CA. do materiā pͣs. ẜm ſuā applicationē q̄ nōnō eſt directe cōtra poſtil. dicit dauid ſe ſciuiſſe abſolutū a culpa: ⁊ eſſe in gratia qͣꝫuis opinio multorū fuit ad cōtrariū: ⁊ ſichic ponit̉ qd̓ ſepe in odiū poſtil. improbauit: ſicqꝫ ſepiꝰ ſibijpſiꝯtradicit. Circa illū paſſū: Et aīa mea cognoſcet nimis .ſ. oꝑamirabilia dn̄i: ꝓut in psͣ. enumerant̉. glo. Burg. eſt: Cognoſcet nimis .i. ꝑfecte: vt inquit talia ab homine ꝑfecte cognoſcipoſſunt. Allegat ad hoc ea que ſcripſit Galienꝰ. Sed attēdatBurgen̄. qͥd Ariſtoteles de hoc ſentit dicēs: Ea q̄ ſcimꝰ minima ſunt in cōꝑatione eorū q̄ ignoramꝰ: ⁊ philoſophus .j. phyſicorū dicit: Tunc arbitramur vnūqd̓qꝫ ſcire .ſ. ꝑfecte: cū cauſas cognoſcimus et principia vſqꝫ ad elementa. differentie em̄ꝓprie rerū que ſumunt̉ a ꝓprijs principijs ſunt nobis ignote:quātum em̄ de eis dicere vel ſcribere poterit: ſolū ſunt circūlocutiōes ẜm doctrinā eiuſdem Ariſtotelis. Omnis nr̄a cognitio intellectualis ortū habet a ſenſu: oportet em̄ intelligentemfantaſmata ſpeculari: ph̓us. iij. de aīa. Senſus aūt ſolum oſtēdit accidentia ex. ij. de anima: que qͣꝫuis magnā vim cōferuntad cognoſcēdū ꝙ quid eſt: hoc ſolū eſt argutiue. Intellectusem̄ cōiunctus ⁊ ſi abſtractiue cognoſcit naturā ſubſtantie. vixtn̄ vel nullatenus intuitiue. cognitio aūt rerū ex ſuis oꝑationibꝰ ⁊ alijs accidentibꝰ nō eſt niſi argutiua ⁊ a poſteriori nonigit̉ ꝑfecta. Pſalmiſta igit̉ fortaſſe voluit dicere ꝙ mirabiliadei cognoſceret nimis .i. ꝑfecte: nō ex ſcientie acquiſitione ſeddiuina inſpiratione. ⁊ hoc bene credo. Sed de libro vite q̄ hicdicunt̉ vide ſupra Exo. xxxij. correcto. vlti. Id aūt qd̓ interponit poſtil. ꝙ reprobi poſſunt dici in libro mortis ſicut electi īlibro vite: hoc eſt Burg. valde moleſtuꝫ: qꝛ vt inquit in ſacraſcriptura nō dicit̉ de tali libro: hec eſt Burg. cōſueta ratio ſeuinualida: ⁊ errori. Uuiklef ⁊ bohemorū valde ꝓpinqua. Necpoſtil. talem librū mortꝭ ponit ſcd̓m rem: ſed ſcd̓m dici: ⁊ illuddici pōt fundari ſuꝑ argumēto a cōtrario ſenſu: qd̓ Burgen̄.ſepe grandipendit: pōt etiā fundari ſuꝑ regula. Sicut ꝓpoſitūin ꝓpoſito: ita oppoſitū in oppoſito: ſi ſaltē alterū ineſſet a natura. Nec Burg. reddit rōne cū aliqui dicant̉ ſcripti quorumnec merita nec demerita ꝓceſſerunt: quare nō poteſt dici hocde oībus ꝙ eadē ratione ſint ſcripti: ẜm em̄ irradicationē idealem difficile eſt negare oēs homines: immo oēs res fore in ꝓſpectu diuine cognitionis. ⁊ ſcd̓m hūc modū omnes dicunturſcripte ſicut picte. As em̄ d̓ planctu nature ea rōne dixit:veſtem froneſis omnium rerum formas quaſi depictas conti

nere. Sed ꝙ de hominibus omnibus ẜm illum modū ſcriptꝭaliqui ſint p̄deſtinati: aliqui p̄ſciti: hoc ꝓuenit ex determinatione diuine voluntatis ẜm doctrinam doctoris ſubtilis. hecautē determinatio diuine voluntatis cum ſit reſpectus ad extra ad diuinā voluntatem terminatus nō in ea fundatus: ſiponatur nūc ſcriptio nūc deletio nulla ſequit̉ ex hoc in diuina voluntate mutatio: ſicut nec ex alijs reſpectibus ſcꝫ creationis incarnationis ⁊cͣ. Burgen̄. etiam illum paſſum. Mihi autem nimis honorati ſunt amici tui: exponens de hominibus non de angelis ꝓut poſtil. facit modicam adducit rationem .ſ. ꝓpter hoc quod dicit̉ Matth̓. vij. Arta eſt via ⁊cͣ.et Matth̓. xx. Multi ſunt vocati: pauci vero electi. Burgen̄.non audet exponere amicos dei ſolos electos qui pauci ſuntꝓpter hoc quod ſequit̉: Hic dinumerabo eos et ſuꝑ arenammultiplicabunt̉: ideo exponit amicos dei de omnibus p̄teritis p̄ſentibus et futuris qui ſunt amici ẜm p̄ſentem iuſticiaꝫ⁊ ſi nō ẜm eternam p̄deſtinationeꝫ: ſed videt̉ ꝙ hypbolicamlocutionē Burgen̄. ad ſic dicendū nō fuit compulſus: qͣꝫuisenim electi in comparatione ad reprobos ſint pauci: abſolute tamē intelligendo nō ſunt ita pauci quin humanā noticiāexcedant ſub ſola numeratione diuina comp̄henſi: qꝛ Apocal̓. vij. poſt viſa multa milia ſanctoruꝫ deſcripta dicit̉: Poſthec vidi turbā magnam quā dinumerare nemo poterat ⁊cͣ.Non eſt inqͣꝫ Burgen̄. compulſus ad dicendum eos dei amicos: qui anteqͣꝫ nati fuerunt: fuerunt a deo oditi: quia ī eterna p̄ſcientia nullū actum poſitiuū deus habuit circa p̄ſcitosniſi preuidendo eorū eſſe nature ẜm doctrinam Scoti lib̓. j.di. xlj. Et idem iudiciū eſt de omnibus p̄ſcitis. de Eſau autēſcribit̉ Malach̓ .j. ꝙ fuerit oditus anteqͣꝫ natus. Et ſi ipſe vl̓quiſcunqꝫ alius fuerit amicus ẜm p̄ſente iuſticiā: hoc eſt ſolum ẜm dici nō ẜm eſſe. Nā dicit̉ Prouer. xvij. Omni tꝑe diligit qui eſt amicus: planior igit̉ eſt expoſitio poſtil. de angelis qͣꝫuis etiam de electis hominibus ſit abſurda. Et cū poſtil. dixit hic dauid fuiſſe reuelatū ꝙ eſſet futurus in gloria inſocietate dei. Burgen̄. obijcit per argumentū ſuum cōſuetumapud hereticos cōmune: videlicet. nō habet̉ in ſcriptura ſacra: igit̉ nō eſt credendum. Arguit autē ex ſcriptura oppoſitum: vt ipſe putat ⁊ arguit ſic. Infra ſcribit̉. Et vide ſi via iniquitatis in me eſt ⁊cͣ. Uane dixiſſet ſic dauid: ſi fuiſſet ſibi reuelatum ꝙ eſſet futurus in gloria. Ad hoc dico dupliciter.Primo ꝙ dauid hoc dixit nō habendo reſpectum ad factamſibi reuelationē: ſed ad celum quē dixit habuiſſe contra iniquos: ne forte ſi eſſet exceſſiuus ꝙ diſtrahere poſſet a beatitudine ſibi reuelata: ꝙ tunc deus celum ſuum moderando ducat in vita eterna. Secūdo reſpōdeo: ꝙ quia dauid ſciuit deipotētiam illis reuelationibus non eſſe alligatam: nec viatoris liberum arbitrium huiuſmodi reuelationibus limitaruꝫquinimmo cum eis conſtat contingentia ad vtrūlibet quareꝓbabiliter habuit dubitare an reuelatio ꝓceſſiſſet ex diuinadiffinitione: ſicut diſtingui ſolent prophetie cōminationis ⁊diffinitionis: ideo dauid nō fruſtra dixit: Et vide ſi via iniqͥtatis in me eſt: ⁊ deduc me in via eterna ⁊cͣ. Sicut em̄ contingit p̄ſcitum eſſe in via ẜm p̄ſentem iuſticiam: ſic cōtingit p̄deſtinatum non obſtantibus reuelationibus eſſe extra viā ẜmp̄ſentem iuſticiam: quia alias ſequeret̉ error: ꝙ gratia ſemelhabita amitti nō poſſit ſi vera fuit: qui reprobat̉: de pe. di. ij..§. charitas. Et poteſt etiā hic dici breuiter ꝙ dauid fruſtranon dixit: quia bonarum mentium eſt ibi culpam agnoſcerevbi culpa non eſt. inquit beatus Grego. et habetur.diſtinctione ad eius.

Glo. ordi.In finem pſal. da. Aug. Conqueſtio. gemitus: oratio corporischriſti: inter malos cōſtituti nondū habētis in re: ſed in ſpe bonūvbi eſt plena exultatio. Monet vt contra mala ſeculi deumoremus. CXXXIXRipe me domine. Caſſio.Prius ꝓponit qui hoſtesque mala monent: opponens eis preces. Secundo dicit ꝙ auxilium habeat contra mala ibi: dixi domino. Tertio que ſint. mala inimicorum aperiti. ibi: Caput. Eccleſia ergo inter malos laborans clamat.S A viro

Nico. de lyraRipe me. Huic psͣ. CXXXIXp̄mittit̉ talis titulus in hebreo ⁊in trāſla. Hiero. Ad victoriā psͣ.dauid. Et ptꝫ ſnīa ex dictis in titulo psͣ.p̄cedentis. De materia vero huiꝰ psͣ. videt̉ ex circūſtantia lr̄e ꝙ fuerit ab eo factus cum eſſet in ꝑſecutione ſaulis petēsab eo diuinitus liberari: ꝓ quo fecit multos alios psͣ. vt ptꝫ ex ſupradictis: qꝛ illa ꝑſecutio fuit longa: ⁊ dauid fuit ī maximis periculis: vt ptꝫ ex decurſu. j. Reg.Igit̉ ẜm hoc psͣ. iſte diuidit̉ in duas ꝑtes. In prima dauid petitſua liberationē. In ſcd̓a ꝓphetice p̄dicit ꝑſecutorum punitionem.ibi: Caput circūitus. Prima in duas quia primo dauid ꝓ ſua liberatione impetranda allegat ꝑſecutorū nequiciam. ſcd̓o ſuam indeo cōfidentiā

I