Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

AdditioReplica PſalmusVII

dn̄i vt pꝫ. ī. ij. Reg. j. ca. Sil̓r ī ceteris titu. psͣ. ī qͥbꝰ ſit mentiod̓ ſaul ſemꝑ vocat eū noīe ꝓprio ſine aliqͣ ignominioſa appellatiōe: vt ptꝫ ī psͣ. qͥ incipit: Diligā te dn̄e: ⁊ ī psͣ. Miſerere meideꝰ miſerere mei: ⁊ ī psͣ. Eripe me de inimicis meis deꝰ meꝰ: ⁊in alijs: vt infra ſuis locis patebit. In quoꝝ ꝓprijs titulis fitexp̄ſſa mētio d̓ ſaul ſub ꝓprio noīe ſine tali cognoīatione. Poſtillator etiā dixit īfra ps .xvj. sͣ. illud ꝟbū. Vt nō loquat̉ osmeū oꝑa hoīm: ꝙ dd̓ nō relaxauit os ſuū irreuerent̉ d̓ ſaul loquēdo: ſꝫ magꝭ reuerent̉. Nō gͦ videt̉ rōnabiliter dictū ꝙ h̓ ſingulariter noīaſſet eum ſic vitupoſe. Preterea dicere ꝙ dd̓ fuitculpabilis ꝑ ignorātiā craſſam ī mortē ſacerdotū nō videt̉ rōnabile. Tū qꝛ ip̄emet poſtil̓. excuſat dd̓ ab hmōi pctō. vt. j. Rgū. xxij. Tū qꝛ nullo mō dd̓ nec aliqͥs aliꝰ bone mētꝭ debuiſſetp̄ſumere ꝙ ſaul tātā crudelitatē exercuiſſet ī ſacerdotes qͥ penitꝰ ignorabāt inimicitias ītrinſecꝰ: q̄ erāt īter ſaul ⁊ dd̓: ⁊ cūhͦ ſciebāt illa eē ꝟa q̄ achimelech dixit ſauli .ſ. Quis ī oībꝰ ſeruis tuis ſic̄ dd̓ fidelis ⁊ gener regꝭ ⁊ gl̓ioſus ī doma tua? ⁊cͣ. ꝓut ī p̄dicto cā. Tū qꝛ nō legit̉ ī libris Regū nec Paral̓. ꝙ dd̓petiuiſſet veniā ab hͦ pctō ſic̄ ꝯſueuit petere ab alijs ꝑ ip̄m cōmiſſis. Nec aliqͥs ꝓph̓a ex ꝑte dei legit̉ ip̄m arguere d̓ hͦ pctōſic̄ d̓ alijs. Nec etiā i hͦ psͣ. fecit mētionē d̓ petēdo hmōi veniā.Qd̓ aūt allegat poſtil̓. d. ꝙ dd̓ cognouit culpā ſuā d. ad abiathar: Ego ſū reꝰ aīarū oīm pr̄is tui ⁊cͣ. nō valet. Tum qꝛ dicitGreg. ī. c. ad eiꝰ. v. di. ꝙ bonaꝝ mētiū eſt ibi timere culpā vbiculpa mīme reꝑit̉. Tū qꝛ talia ꝟba dd̓ ītelligi debēt dicta eſſead cōſolatione ⁊ maiore ſecuritatē abiathar: vt firmit̉ dd̓ crederet eē ſibi magꝭ obligatū. Preterea poſito ꝙ dd̓ eēt culpabilis ī occiſiōe ſacerdotū: ⁊ ꝙ circa hͦ materia p̄s. verſaret̉ tn̄ lr̄anō videt̉ recte appropriari iſti caſui. Dicit ei dd̓ ī pͥma allegation quā ꝓ ſua liberatiōe fac̄ ī hͦ p̄s. Dn̄e deꝰ meꝰ ſi feci iſtud ſiē iniqͥtas ⁊cͣ. Sed cōſtat ꝙ ẜm poſtillatorē ip̄e dd̓ nō erat īnocēs ī hͦ pctō: ſꝫ potiꝰ culpabil̓: quō gͦ īp̄cabat̉ maledictionē ſieēt culpabilis dicēs: ꝑſeqͣt̉ inimicꝰ aīam meā ⁊cͣ. Ex qͥbꝰ ꝟbismanifeſte apparet ꝙ ip̄e erat inimicꝰ ab hͦ ꝙ ſibi ab aduerſarioī hͦ loco īponebat qd̓ nō pōt ꝯuenire p̄dicto caſui ꝓut ponit̉ apoſtil. Et iō circa titulū huiꝰ p̄s. ſequēdo trāſlationē Hiero. tāqͣꝫ verā: alit̓ videt̉ dicēdū .ſ. ethiops iſte ē ſemei filiꝰ gemini etd̓ cognatiōe ſaul: qͥ fugiēte dd̓ ab abſalō egreſſus ē ad maledicēdū dd̓ ⁊ mittēdū lapides ꝯͣ eū dicēs: Egredere vir ſāguinū⁊ vir belial: reddidit tibi dn̄s vniu̓ſū ſāguinē domꝰ ſaul: qm̄ īuaſiſti regnū ꝓ eo: vt hr̄. ij. Reg. xvj. vn̄ ptꝫ ꝙ ſemei ille volebat īponere dd̓ ꝙ fuiſſet culpabil̓ ī ſāguine ſaul: eo ꝙ ſucceſſiſſet ſibi ī regnū: ex qͦ dd̓ ſentit ſe valde afflictū. Un̄ circūſtātibꝰdicebat: Si forte reſpiciat dn̄s afflictionē meā. ꝓut ī eodē. c.Et ne tāta ſua īiuria nequiſſima īpunita remaneret: dd̓ p̄cepitſalomōi tꝑe mortꝭ ſue vt int̓ficeret ſemei: vt hr̄. iij. Regū. ij. vbiſic d̓r: Habes qͦꝫ apud te ſemei filiū gemini qui maledixit mihimaledictione peſſima qn̄ ibā ad caſtra ⁊cͣ. Et ſeqͥt̉: Deduceſqꝫcanos eiꝰ cū ſāguine ad īfernū. Huic igit̉ hiſtorie ꝓprie reducit̉ ſenſus lr̄alis tituli huiꝰ p̄s .ſ. ſic: Pro ignorātia dd̓ hͦ ē 1culpa q̄ īponebat̉ dd̓ d̓ morte ſaul cuiꝰ culpe nullo mō erat ſibicōſciꝰ: ⁊ ſic eā penitꝰ igͦrabat eo mō qͦ ītelligit̉ illd̓ p̄s. xxxiiijq̄ ignorabā īterrogabāt me: qd̓ exponit̉ ad lr̄am: ꝓponebāt ꝯme mala qͦrū nō erā mihi ꝯſciꝰ: vt poſtil̓. exponit ibidē īfra:ſeqͥt̉ ī titulo: quā cecinit dn̄o offerēdo ſibi īnocētiā ſuā: vt ꝑ hͦdeꝰ ꝯuerteret maledictionē ſemei ī bn̄dictionē: vt. ij. Reg. c. allega. Forte reſpiciet dn̄s afflictiōeꝫ meā ⁊ reddet mihi bonū ꝓmaledictione hac hodierna. Et ſeqͥt̉ ī titulo ſuꝑ verba ethiopis .i. ſemei qͥ ſic erat denigratꝰ ī vita vt nō eēt dignꝰ noīe ꝓpriovocari: vn̄ abiſai ī p̄dicto ca. canē vocabat eū dicēs: qͣre maledicit canis iſte dn̄o meo regi ⁊cͣ. vn̄ notāter d̓r in titulo ſuꝑ ꝟba ethiopis nō ſuꝑ facta. nā lꝫ p̄dictꝰ ſemei mittebat lapidesꝯͣ dd̓ ⁊ ꝯͣ ẜuos eiꝰ: ⁊ ſpargebat terrā aduerſus eū ī magnā cōtumeliā: vt hr̄. ij. Reg. ca. ſupradicto. dd̓ tāqͣꝫ magnanimꝰ. tn̄nō curabat de factꝭ ſuis: ſꝫ potiꝰ d̓ infamia quā ſibi peſſime imponebat: ⁊ iō ſuꝑ ꝟba ethiopis cecinit dn̄o. Et ſic materia pͥncipalis huiꝰ p̄s. ſupradicta ꝟba illiꝰ ethiopis .ſ. ſemei fūdat̉:lꝫ cū ea de alijs ad eā qͦdāmō ꝑtinētibꝰ tractet̉. Circa quā materiā decē fac̄. Primo eī dd̓ petit ſuā liberationē tā ab abſalōa qͦ ꝓtūc fugiebat qͣꝫ etiā a ſemei ⁊ a cōſanguinitate ſaul̓ quāetiā ꝑ tūc rōnabilit̓ timebat ex ſubito īcurſu ipſiꝰ ſemei. vn̄ dicit: Saluū me fac ex oībꝰ ꝑſequētibꝰ me ſub ſigno vniuerſali:vt cōp̄hēdat ꝑſecutores ex ꝑte abſalon ⁊ ex ꝑte ſaul. Et qꝛ iſtedue ꝑſecutiōes irruerēt ſuꝑ dd̓ ſubito ⁊ qͣſi ex in ꝓuiſo. idcircodicebat: Neqn̄ rapiat vt leo aīam meā ⁊cͣ. q. d. iſti ꝑſequētes īſidioſe ⁊ repēte vt leo me raꝑe ſine ſpe redēptiōis ītēdūt. Scd̓oallegat ſuā īnocētiā de culpa p̄dicta ſibi malicioſe impoſita dicēs: Dn̄e deꝰ meꝰ ſi feci iſtud qd̓ mihi īponit iſte ethiops .ſ. ꝙ

ꝓcuraſſeꝫ mortē ſaulis: ſi ē iniqͥtas ī manibꝰ meis vt p̄ter illamihi īpoſita aliqn̄ malū eiꝰ ꝓcuraſſē. Si reddidi retribuētibꝰmihi mala: decidā merito ab inimicis meis īanis: totū iſtudexponat̉ ſic̄ ī poſtil. vſqꝫ ibi ī puluerē deducat. Tertio petit vidictā ex diuīa iuſticia d. Exurge dn̄e ī ira tua ⁊cͣ. Quarto qꝛethiops ille .ſ. ſemei volebat p̄tēdere: ꝙ dd̓ īuaſiſſet regnū qͣſityrānice vel ītruſiue dicēdo qm̄ īuaſiſti regnū ꝓ eo: vt ſupraallegatū ē: idcirco petit ſtabilitatē regni ſui qd̓ legitime habuerat. Tū ex īſtitutiōe diuīa ꝑ ſamuelē. vn̄ dicit: Exurge dn̄e īp̄cepto qd̓ mādaſti: hͦ ē ī cōfirmatione regni mei qd̓ ex p̄ceptotuo habui. Tū qꝛ regnū habuit etiā ex electiōe ſeu ꝯſtitutione hūana cōformādo ſe diuīe īſtitutiōi. vn̄ dicit: ⁊ ſynagogappl̓oꝝ circūdabit te: qꝛ ppl̓i ꝯgregati .ſ. ī hebron ⁊ ī hierl̓m ſequēdo mādatū dei ip̄m dd̓ receperūt ī regeꝫ: vt ī. ij. Regū. v.Quīto petit ꝙ hmōi iuſticia ꝯͣ adu̓ſarios ſuos notabiliꝰ fieret: ꝓpt̓ hāc īfamiā ſibi malicioſe īpoſitā. vn̄ d̓r: Et ꝓpt̓ hāc inaltū regredere .i. ꝓpt̓ hanc maledictionē mihi malicioſe ī tꝑemee ꝑſecutiōis īpoſitā ī altū regredere: hͦ ē altiꝰ on̄dēdo potētiā iuſticie tue iudicādo ppl̓os aduerſantiū. vn̄ dic̄: Dn̄s iudicat ppl̓os: ⁊ liberādo ip̄m dd̓ iuſtū ⁊ īnocētē. vn̄ dic̄: Iudicame dn̄e ẜꝫ iuſticiā meā: ⁊ ẜm īnocētiā meā ſuꝑ me vbi iuſticiāallegat qͣꝫtū ad veꝝ ius qd̓ hēbat ī regno: vt dictū ē: īnocētiāꝟo qͣꝫtū ad eiꝰ īmunitatē a pctō p̄dicto ſibi falſe īpoſito. Sexto qꝛ dd̓ poſt mortē ſaul ⁊ ſibi ꝓ maiori ꝑte adherētiū crediderat ſe iā eē liberatū ab illa ꝑſecutione: ⁊ mō videbat ex ea ꝑteadhuc īſurgere ꝯͣ eū tribulatiōes ⁊ cōtumelias: idcirco petebat a deo ꝙ illa ꝑſecutio neqͥſſima iā ex toto t̓mīaret̉. vn̄ dicebat: Cōſūmet̉ .i. termīet̉ ſeu finiat̉ neqͥcia pctōꝝ .i. ſaul ⁊ ſuoꝝſatellitū qͥ ſic̄ ātea manu armata eū q̄rebat occidere: ſic ⁊ moīiuriādo ſeu blaſphemādo ip̄ꝫ ꝑſeq̄bant̉: qͣ neqͥcia ſic termīata deꝰ qͥ ſcrutās corda ⁊ renes dirigeret iuſtū .ſ. ip̄m dd̓: vn̄⁊ dic̄: Et diriges iuſtū ſcrutās corda ⁊ renes deꝰ: q̄ qͥdē directio ſibi debebat̉ ex diuīa iuſticia ꝓpt̓ rectitudinē cordis quāhabebat circa p̄dicta. vn̄ ſubdit: Iuſtū adiutoriū meū a dn̄oqͥ ſaluos fac̄ rectos corde .i. adiutoriū meū qd̓ peto a dn̄o ē iuſtū inqͣꝫtū ē ab eo ad quē ꝑtinet ſaluare rectos corde. Septīoqꝛ poſſet qͥs q̄rere: ſi deꝰ ex iuſticia ſaluauerat dd̓ d̓ manu ſanlis ꝓpt̓ rectitudinē cordis ſui ⁊ ſaul ꝑ oppoſitū cōdēnaueratrex eiꝰ malicia: quō tāto tꝑe deꝰ tolerauit maliciā ip̄iꝰ ſaul̓ ꝑmittēdo afflictionē dd̓ ab eo? Ad qd̓ rn̄dit ꝙ hͦ nō ē ex īiuſticia dei nec īpotētia: qꝛ deꝰ ē iudex iuſtꝰ ⁊ fortꝭ: ſꝫ hͦ ꝓuenit exdiuīa patīa ſeu miſcd̓ia ꝑ quā nō ſtatī punit: ſꝫ dat tp̄s pnīe.vn̄ dicit: Fortꝭ ⁊ patiēs nūqͥd iraſcet̉ ꝑ ſingulos dies .i. nūqͥdſtatī punit cū aliqͥs offenſaꝫ cōmittit. q. d. nō: ſꝫ qn̄qꝫ diſſinlat pctā ꝓpt̓ pnīaꝫ. vt Sap̄. xj. Octauo exhortat̉ ſemei ⁊ alioſſeqͣces ſaul̓ ſic̄ ſiba filiꝰ bochri: qͥ etiā erat gemini ⁊ ex illa ꝑteconatꝰ ē turbare regnū dd̓. vt hr̄. ij. Reg. xvj. vt ꝯuerterēt̉ abīpugnatiōe ip̄iꝰ dd̓: ne eis cōtingeret ſic̄ cōtigerat ip̄i ſaul in qͦdeꝰ exercuerat vindictā ſue iuſticie. vn̄ dicit: Niſi ꝯu̓ſi fuerit.vos .ſ. ꝯſāguinei ſeu ſeqͣces ſaul a ꝑſecutiōe mea: Gladiū ſuūvibrabit arcū ſuū tētēdit ⁊cͣ. vſqꝫ ibi: Sagittas ſuas ardētibꝰeffecit: q̄ oīa acciderāt ip̄i ſaul tꝑe ſui mortꝭ ex orone iuſticie ꝓut ī poſtil. latiꝰ declarat̉. q. d. dd̓ ſidu̓ſarijs. Cōu̓timini ab īpugnatioea ne vat iuſticia diuīa cooꝑāte ea q̄ ꝯtigerūt ſauldeceſſori vr̄o .ſ. ea q̄ inlr̄a ꝑtinēt̉: q̄ dd̓ ī hͦ p̄s. narrat nō ꝓphetādo d̓ futuro: ꝓutſtil. dic̄ ſꝫ potiꝰ narratiue cōminādo. Nono declarat cam tātevltionis diuīe circa ſaul: vt on̄dat̉malicia ſaul̓ ꝓpͥa fuit cāhꝰ vīdicte diuīe. nō aūt dd̓ ꝓcurāte: ſꝫ potiꝰ īiuſticiā ab ip̄oſaul patiēte. vn̄ dic̄: Ecce ꝑturit īiuſticiā ⁊cͣ .ſ. ip̄e ſaul: ⁊ expoꝰiniqͥtas eiꝰ deſcennat̉ totū ſic̄ ī poſtil̓. vſqꝫ ibi. Et ī ꝟticē idet. Decīo final̓r ꝯu̓tit ſe ad reddēdas gr̄aꝝactiōes deo excuſans ſe ab īfamia p̄dicta ſibi īpoſita: eo ꝙ punitiōes ſaul̓ ⁊ ſuorū attribuēde ſūt iuſticie diuīe vt dictū ē nō aūt ad culpā ipſius dauid. vn̄ dicit: Cōfitebor dn̄o ẜm iuſticiā eius. ⁊cͣ.In expoſitiōe p̄s. qͥ īcipit: Dn̄e deꝰ meꝰ īAEPlI CA. teſpaui. Bur. notat poſtil. extribꝰ. Primo qꝛ poſtil̓. dic̄ ꝙ ꝑ nomē ethiopis qd̓ ponit̉ ī titulo hꝰ ps.ītelligit̉ ſaul. Cōtra ꝙ arguit Bur. ſic: Dauid fuit adeo hūilꝙ nūqͣꝫ legit̉ d̓ ſaul irreuerēt̉ locutꝰ: igit̉ n̄ vocauit h̓ ſaul ethiopē. h̓ rn̄deo ꝑ aliqͣ dicta. Primū. Nō ē opꝰ hūilitatꝭ d̓ prauobn̄ loqͥ: qꝛ iuſtū ē prauoꝝ mala cōmēorare. Iuſticia āt ⁊ hūilitas ſūt ꝟtuteſ ꝯnexe: n̄ ē igit̉ ꝟtutꝭ: ſꝫ cuiuſdā credulitatꝭ opꝰqd̓ d̓ ſaul n̄ legit̉ irreuerēt locutꝰ. Scd̓m dictū. Dauid honeſte loquēs d̓ ſaul d̓prauato n̄ habuit reſpectū ad ꝑſonā pͥuatāſꝫ publicā: nec hūit reſpectū ad aliquā eiꝰ ꝟtutē: ſꝫ ad dei tolerātiā. Tertiū dictū: dd̓ vl̓ qͥcūqꝫ aliꝰ dicēs ꝟitatē n̄ loqͥt̉ irreuerēt̓: qꝛ veꝝ a qͦcūqꝫ d̓r a ſpūſctō ē: cuiꝰ inſtiuctꝰ ⁊ generalis⁊ ſpālis