Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

lo. ordi.Pſalmus IIIINico. de lyra

a ſ que eſt immutabilis.a In pace in idipſum: doc mīaeīe a Aug. contra qd̓ illi multiplicati. ſecuri enī abomnibus vni deo adherere debent.quieſcam. Quāniam tu domine bſingulariter in ſpe ꝯſtituiſti me.

ꝘQ2ui.a In pace in idipſum. Caſ. Ego autem in pace mentis: dormiam. hic oblitus mundi: ⁊ requieſcam in futuro. qꝛiam in vna ſpe: non in multiplicitateſeculi. In pace dor. Augꝰ. Ab oībꝰfeculi cū mortale hͦ īduet īmortalitatē: ⁊In90hͦ vere erit: qꝛpiā eſt ſpes: et hͦAug.cati. ſecuri enī abillinulomnibus vni deo adherere debent.eſt quoniaꝫ tuquieſcam. Quoniam tu dominedo. ⁊ profectoerit quod ſpeſingulariter in ſpe ꝯſtituiſti me.ratur.Pro ea.MMoraliterCum inuocarē ex/ Pſal. IIIIMO2AllEr. audiuit me deꝰ ⁊c̄. Pſalmū iſtūad lr̄am expoſui de liberatione dauid qn̄ ſaul cū exercitu cingebat dauid: ⁊ viros eiꝰ in modū corone. j. Reg. xxiij. Moraliter aūt exponēdo ꝑ ſaul qͥ interp̄tat̉ abutēs demon ſignificatur: qͥ bonis naturalibꝰ qͥ in eo integra remāſerūt ad malū abutit. Per dd̓ aūt qͥ manu fortꝰ interp̄tat̉ qͥlibet vir fidel̓⁊ ꝯſtans ſignificat̉: quē diabolꝰ cū ſuis ſatellitibꝰ vt eū capiat in modū corone cingit ſicut d̓r. .j. Pe. v. Aduerſariꝰ veſterdiabolus tanqͣꝫ leo rugiēs circūit q̄rens quē deuoret: ⁊ iō ꝓſua liberatione dꝫ ad dn̄m clamare: ⁊ cū ꝑ internā ꝯſolationēſentit ſe exauditū: debet gr̄as agere. d. Cum inuocarē. inor̄one. Exaudiuit me deꝰ iuſticie mee. ſcꝫ dator ⁊ ꝯſeruator. In tribulatione dilataſti mihi. nā ſicut aurū martelliꝑcuſſione dilatat̉: ſic virtꝰ in tribulatiōe ꝑficit̉. Et qꝛ vir iuſtꝰab or̄one nō debet ceſſare. ſubdit̉: Miſerere mei ⁊cͣ. Diabolus aūt in ꝑſecutiōe iuſtoruꝫ vtit̉ aliqn̄ malis hoībꝰ qͥ ſuntmēbra eiꝰ: iō ꝯtra eos d̓r: Filij hoīm vſqꝫ quo gͣui corde.ſupple eſtis inferētes grauia bonis homībꝰ ſine cā. Vt qͥddiligitꝭ vanitatē. iuſtos ſuꝑbe depͥmēdo. Et q̄ritꝭ mēdaciū. ip̄os mendacit̉ diffamādo. Scitote qꝛ dn̄s mirificauit ſctm̄ ſuū. ſcꝫ xp̄m qͥ eſt ſctūs ſctōꝝ Dan̄. ix. ip̄m ad ſuamdexterā exaltādo ⁊ inde. Exaudiet me cum clamauero adeū. Iraſcimini ⁊ nolite peccare. id eſt ſi motꝰ ire ꝑ vitiū inſurgat in vob̓ ꝯtra ꝓximū: nolite ad actū iniurie ꝓcedere: ſed īcordibꝰ vr̄is repͥmite. ſed qm̄ nō ſufficit malū nō agere: ſed cūhoc reqͥritur bonū facere. ideo ſubdit̉: Sacrificate ſacrificiū iuſticie. id eſt facite iuſticie oꝑa: q̄ ſunt ſacrificia deo grata. Et ſperate in dn̄o. de premio recipiēdo. Sed qꝛ poſſetaliqͥs q̄rere qd̓ eſt illud premiū. ꝓpter hͦ in ꝑſona taliū dicit̉:Multi dicūt qͥs on̄dit nobis bona j. ad hͦ rn̄det. d. Signatū eſt ſuꝑ nos vultꝰ tui dn̄e. ſcꝫ lumē gr̄e baptiſmalis: q̄eſt arra gl̓ie. ideo ſubdit̉: Dediſti leticaꝫ in corde meo j. detanto beneficio. Sed qꝛ gr̄a baptiſmalis nō debet eſſe fructuvacua. ſubditur: A fructu frumēti vini . ꝑ oblationē ⁊ ꝑceptionē euchariſtie. Et olei l. ꝑ oꝑa miſcd̓ie. Multiplicati ſunt. ſcꝫ in xp̄o baptizati. Si aūt ſic ꝑſeuerēt vſqꝫ admortē in dn̄o reqͥeſcut. iō ſubditur: In pace in idip̄m dormiam ⁊ xequieſcam.In pſalmo quarto: Cum inuocarem.AdAlClO. tioni ꝯſona nec littere. Naꝫ primo dauidHec expoſitio poſtillatoris nō videtur rapſalmū egit ſpecialē ſuꝑ materiā hiſtorie. j. Reg. xxiij. quā poſtillator aſſignat ꝓ materia huiꝰ pſal. qͥ quidē pſalmꝰ eſt. liij.cuius titulus eſt tal̓. Ad victoriā in organis eruditio dauid.qm̄ venerūt ciphei: ⁊ dixerūt ſaul. nōne dauid abſcōditus eſtapud nos? Cōſtat aūt ꝙ hiſtoria p̄dicta q̄ hr̄. j. Reg. xxiiij. q̄agit de ſaul ⁊ de exercitu eiꝰ: qͥ dauid cingebāt in modū corone ⁊cͣ. totā ſumit rōnē ſeu occaſionē in illis cipheis. vt ſatꝭ patet hiſtoriā illā intuēti. Si igit̉ dd̓ iſtū pſalmū de illa materiaedidiſſet. rōnabile videret̉ hͦ inſeruiſſe in titulo huiꝰ pſal. ſic̄in alio. ſed qꝛ hͦ nō fecit: videt̉ ꝙ materia huiꝰ pſal. nō eſt eadē. Preterea lr̄a huiꝰ pſal. nō ꝑmittit in multꝭ locis vt predicte hiſtorie ꝓprie applicet̉. Nam illud quod dicit. Et queritꝭmendaciū nō ꝯuenit hiſtorie. ciphei ent qͥ fuerunt pͥncipalesmotores illiꝰ ꝑſecutiōis: nullū mendaciū legunt̉ ꝓtuliſſe ip̄iſaul: ſed tm̄ veritatē ei de abſconſiōe dauid apud eos vere reuelaſſe licet malicioſe. improprie enī vel etiā falſe eis diceret̉q̄ritis mēdaciū. Itē illud qd̓ dicit: Mirificauit dn̄s ſctm̄ ſuum: nō videt̉ ꝓprie ꝯuenire dauid ī hac vita exiſtēti: qui licꝫſctūs ꝑ innocentiā ſeu gr̄am dici poſſet: nō tn̄ mirificatus ineadem

cdicit dauid in ꝑſona ſua: quia ad tempus fuit a ꝑſecutiōe ſaul ſeormire ⁊ quieſcere ſecure. ſimiliter hoc dicit in ꝑſona ppl̓i qui libene philiſtinoꝝ potuit ſecure quieſcere ⁊ dormire. b Quoniaꝫdauid ꝓ ꝑſona ꝓpria: qꝛ fuit certificatꝰ ꝑ diuinam reuelationeꝫni temporalis poſt mortem ſaulis: ⁊ finaliter de conſecutione reni eterni: tamen per mortem xp̄i ad quod nos perducat ⁊cͣ. Moraliter exponendo pſalmū iſtum ꝑ ſaulē qui abutēs interpretatur demon poteſt intelligi: qui bonis naturalibus adeo ſibi datis: que remanſerunt in eo continue abutit̉. Perdauid qͥ interp̄tat̉ manu fortꝭ intelligit̉ qͥlibet fidelis: qͥ cumdei adiutorio eiꝰ inſultibꝰ reſiſtere nitit̉. ẜm illud. j. Petri. v.Aduerſariꝰ vr̄ diabolꝰ tanqͣꝫ leo rugiēs circūit q̄rens quemdeuoret: cui reſiſtite fortes in fide. Et cū ꝑ internā ꝯſolatiōeꝫſeu dīnā reuelationē ſe intelligit exauditū: ꝯͣ demonē īuehit̉eiꝰ ꝟtutē ꝯtēnēdo: ⁊ ꝑ deuotionē ī deū erigit̉ gr̄as agendo.AdditioUerba meaeadē ſanctitate. Nec etiā ſaluatio dauid de qͣ agit̉ in p̄dicta hiſtoria mira dꝫ dici. ſolet enī ꝯtingere ꝙ reges vl̓ principes caſtra obſidētes ex aliqua occaſione a tali obſidiōe recedāt: etiāſi nihil admiratiōe dignū ſuꝑueniat. p̄terea ꝙ dicit: Iraſcimini ⁊ nolite peccare ⁊cͣ. Et ſacrificate ſacrificiū iuſticie ⁊cͣ. nō cōueniūt materie p̄dicte hiſtorie. Naꝫ dauid in alio pſal. p̄dictoꝯtra aduerſarios illos qͥ ip̄m ꝑ modū corone p̄cingebat imp̄cabat̉ deū ꝓ vltiōe dicēs: Auerte mala inimicꝭ meis ⁊cͣ. qd̓ minime videt̉ ꝯſonare cū hac exhortatiōe ſeu inuitatiōe .ſ. ſacrificate ⁊cͣ. Sūt etiā in hͦ pſal. alia imꝑtinētia p̄dicte expoſitioni q̄pn̄t patere intuēti: q̄ cā breuitatꝭ omitto ⁊c̄. Un̄ ſequēdo Glo.ordinariā ⁊ alios qͥ hūc pſal. alit̓ intellexerūt videt̉ dicēdū ꝙdauid ī eo pͥncipal̓r intēdit ꝯtra idolatras. Fuit enī magnꝰ celator diuini honorꝭ ꝯtra illos ꝓut ſatꝭ ptꝫ ex hͦ ꝙ in pͥmordijsſue iuuētutꝭ ſe mortis ꝑiculo expoſuit: nō potēs tolerare ꝙ golias: licet gigas terribil̓ exprobaret deū agminum iſrl̓: vt hr̄. j.Re. xvij. vn̄ in hͦ pſal. ꝯͣ idolatras intēdere videt̉ pͥmo eos improbādo. Ad cuiꝰ ītellectū ſciēdū ꝙ idola ī ſacrꝭ eloquijs dicunt̉ ſurda: iuxta illud pſal. ciij. Aures hn̄t ⁊ n̄ audiunt. Et iōeoꝝ cultores illudebat helias. iij. Reg. xviij. d. Clamate vocemagna ⁊cͣ. q. d. Inuanū inuocatis eos qͥ mīme audiūt. Dauidgͦ ꝯtra tales dicit. Cū inuocarē ⁊cͣ. hͦ eſt dicere. ego colo deū viuū ⁊ veꝝ: quē cū inuoco me exaudit: ⁊ ī tribulatiōe mihi dilatat: nō ſic̄ vos qͥ mortua ⁊ falſa inuocatꝭ. Et dixit notant̉: Deꝰiuſticie mee. qꝛ ad hͦ vt inuocās deū exaudiat̉: reqͥrit̉ ꝙ orō ſitiſta .ſ. ꝙ ſit debite circūſtātionata: talis ſꝑ audit̉: ſꝫ qꝛ orās nōdebet inniti ꝓprijs meritꝭ: ſꝫ potiꝰ diuīe miſcd̓ie ſubiūgit: Miſerere mei ⁊ exaudi orōnē meā: iuxta illud Dan̄. ix. c. Nō in iuſticijs nr̄is ꝓſternimꝰ p̄ces nr̄as corā te: ſꝫ in miſeratiōibꝰ tuis. Cōſeq̄nt̓ dicit. Filij hoīm. vbi ī Hebreo hr̄: Filij viri .i. virtuoſi. Ad qd̓ notādū ꝙ cultores idoloꝝ erāt ī duplici differētia. Nā qͥdā eoꝝ ex ſimplicitate ſeu igͦrātia tales deos colebātſic̄ imperiti ⁊ vulgares. alij ꝟo .ſ. veri ph̓i ꝯͣ dictamē rōnis eorum hͦ faciebāt: vt Augꝰ. narrat ī. vj. d̓ ci. dei. ca. x. d̓ Seneca:qͥ cultū idoloꝝ ad mortē aſſerebat ꝑtīere nō ad ꝟitatē rei. Un̄ꝯtra tales dd̓ dicebat: Filij viri .i. ꝟtuoſi. ac ſi diceret: de ſimplicibꝰ ſeu vulgaribꝰ n̄ eſt mirādū ſi a tramite rōnis deuiēt: ſꝫvos ſapiētes ſeu veri ph̓i qͥ dici debetꝭ filij viri ꝑ aſſimilatiōeꝫꝟtutꝭ ſic̄ filij dei. aliqͥ qn̄qꝫ dicunt̉ ẜm aſſimilationē gr̄e. Vſqꝫqͦ graui corde .i. obſtinati ſeu obdurati corde: iuxta illud Exo.vij. c. Obduratū ē cor pharaonis. Diligitꝭ vanitateꝫ ⁊ q̄ritismēdaciū. Ad qd̓ ſciēdū ꝙ rō ſeu mens hūana volūtate ⁊ intellectu ꝑficit̉. volūtatis aūt bonū eſt finis ſeu conſecutio finis:malū aūt ip̄ius eſt finis intēti carētia: bonū etiā intellectꝰ ē verū: malū aūt ip̄iꝰ ē falſum: vt ex phyſicꝭ documētis habetur.Et ideo idoloꝝ cultores diligūt vanitatē: ſil̓r q̄rūt mendaciuꝫvocātes deū illud qd̓ n̄ ē deꝰ: ⁊ ſic ī tali cultura incurrit̉ dupliciter malū rōnis .ſ. intellectꝰ ⁊ volūtatis: que qͥdem duo malaHieremias explicat contra idolatras: Hiere. xvj. c. d. Domine ad te gentes venient ab extremis terre: ⁊ dicent: Falſum hereditauerūt patres noſtri ⁊ vanum abſqꝫ vtilitatē. Conſeq̄nter facta exprobratione talium ipſos ad latriā inuitat qͣſi prophetice ꝑ cognitionem chriſti cuius doctrina potiſſime idoladeſtruxit: iuxta illud Eſa. ij. Et idola penitus conterent̉. qd̓ ꝓprie intellligitur fiendū ꝟtute chriſti. Sil̓r et veritas teſtaturIoh̓. .xij. Prīceps huiꝰ mūdi eijcietur foras. A prima eī etatevſqꝫ ad ſextā excluſiue in qͣ chriſtus venit: ⁊ doctrina euāgelica ꝑ orbem fuit diuulgata idolatria ꝑ vniuerſum mūdū publice viguit p̄terqͣꝫ in pauciſſimis .ſ. iſraeliticꝭ qͥ cultui dīno mancipabant̉: licꝫ nō oēs nec ſꝑ: vt ptꝫ in ſacrꝭ hiſtorijs. Notant̉dicit: Scitote qm̄ mirificauit dn̄s ſctm̄ ſuuꝫ. Xp̄s enī qͥ ſanciſctōꝝ eſt.

IS

Moralit̓