Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Additio Pſalmus Replica

leꝫ poſſet ei cōpetere ꝑ gr̄am ſuꝑadditā ſub̓e. Sil̓r ⁊ illud psͣ.Ip̄e īuocabit me pr̄ meꝰ es tu ⁊cͣ. oportet ītelligi de xp̄o. Nuſqͣꝫenī legit̉ de dd̓ nec de aliqͦ alio puro hoīe vocaſſe deū in ſingulari pr̄em ⁊cͣ. Ex qͥbꝰ ſatꝭ ptꝫ ꝙ neceſſitas ītelligēdi filiationē. xp̄iin hͦ psͣ. ꝯtentā ẜm generationē eternā: nō ſumit̉ ex illo aduerbio hodie: qd̓ ẜm ꝓpriā ſignificationeꝫ tꝑalit̓ poſſet intelligi: ſꝫſumit̉ ex ſignificatiōe verboꝝ: qͥbꝰ antecēdent ⁊ ꝯn̄r adiūgit̉ .ſ.ex hͦ ꝙ predixit: Filiꝰ meꝰ es tu in ſingl̓ari. ⁊ ex hͦ ꝙ ſubiungit:genui te. Intelligētia eī doctoꝝ ẜm Hilariū ex cauſis ē ſumedadicēdi. Et iō apl̓s ad Heb̓. jͣ. totū ꝟſum ſumit ad ꝓpoſitū ſuumon̄dendū. d. Cui enī aliqn̄ angeloꝝ ⁊cͣ. Sil̓r ⁊ mgr̄i in pͥmo diſ.ij. volēs eternā generationē filij ꝑ aucͣtē huiꝰ psͣ. demōſtrare ſequēdo apl̓i veſtigia: nō tm̄ allegauit ſi hodie genui te ſꝫ totū ꝟſum: qd̓ dꝫ intelligi mō p̄dicto. Circa materiā huiꝰ psͣ. notādūꝙ decē myſteria xp̄i ī eo ꝑ ordinē expͥmunt̉. Primū ē: ꝙ regnūxp̄i nullo ſuffragio hūano ſꝫ potiꝰ regibꝰ ⁊ pͥncipibꝰ gētibus ⁊ppl̓is toto ſuo poſſe adu̓ſantibꝰ ꝯualuit. Un̄ dicit: Quare fremue. gē. ⁊cͣ. vſqꝫ ibi: Adu̓ſus dn̄m ⁊ aduerſus xp̄m eiꝰ. ꝓut declarat̉ in poſtil. Scd̓m ē ꝙ hmōi aduerſarij dei ⁊ xp̄i eiꝰ duo pͥncipalit̓ ītedebāt ſeu intēdūt dirūꝑe vincl̓a ī qͥbꝰ fides catholica p̄cipue fūdat̉ .ſ. vnitatē eſſentialē pr̄is ⁊ filij: ⁊ vnionē ꝑſonalē duaꝝ naturaꝝ ī xp̄o. Iſta eī nedū a phariſeis ⁊ īfidelibꝰ nezant̉: qͥ doctrinā xp̄i mime recipiebāt: ſꝫ etiā ab hereticꝭ euāgeliū recipiētibꝰ ꝑuertunt̉: vt ptꝫ de arrio ⁊ ſil̓ibꝰ: ī qͦꝝ ꝑſona psͣ.dicebat: Dirūpamꝰ vincl̓a eoꝝ .ſ. dn̄i ⁊ xp̄i eiꝰ. Nexꝰ ei atqꝫ vnioſpūal̓ ab apl̓o vinculū d̓r ad Eph̓. iiij. Sollicite ẜuate vnitatemſpūs ī vinculo pacꝭ. Itē hmōi aduerſarij ītēdebāt obediētiā d̓i⁊ xp̄i eiꝰ a ſe ⁊ toto vniu̓ſo ſubtrahe̓: q̄ fuit cōis intētio ꝑſeq̄ntiūxp̄i ⁊ ſuoꝝ. vn̄ ⁊ ī ꝑſona eoꝝ psͣ. ait: Et ꝓijciamꝰ a nob̓ iugū ip̄orū. Iugū eī lex euāgelica poſſet dici iūgo iūgis. ē eī lex amorisq̄ ad īuicē fideles iūgit. vn̄ Mat. xj. Tollite iugū meū ſuꝑ vos.vn̄ ⁊ hmōi adu̓ſarij ſic̄ vinculū vnitatꝭ eſſential̓ in dīnis ꝑſonis⁊ vniōis ꝑſonal̓ ī naturꝭ xp̄i dirūꝑe ꝑ ſubuerſionē fidei conabātur: ſic etiā vnitatē enāgelicā a ſe ꝓijcere nitebāt̉: ī qͥbꝰ oēs ꝑſecutiōes q̄ aduerſus dn̄m ⁊ aduerſus xp̄m eiꝰ īſurgūt ꝟtualiterīcludi pn̄t: vt ptꝫ ītuēti. Sꝫ qꝛ hͦ ītētio īanis ē ⁊ vacua. iō ſubditur:uitat ī cel̓ ⁊cͣ. vt ī poſtil. declarat̉. Tertiū ē ꝙ regnuꝫxp̄iutū ē a ſolo deo: cuiꝰ ordīatiōi nēo p̄t reſiſtere. vn̄ dicit īꝑſonaei iuxta hebraicātatē: Ego aūt ꝯſtitui regē meū ſuꝑſiō mōtē ſcm̄ meū. Quaxp̄s rex ānūciaturꝰ erat p̄ceptudn̄i cū dic̄ iuxta hebraicātatē: Narrabo dei p̄ceptū ꝓut ī poſtilla declarat̉. Quītū ē ꝙ xp̄s rex ē filiꝰ dei pr̄is ẜm generationē et̓nā: ⁊ hͦ cū dic̄. Dn̄s dixit ad me ⁊cͣ. ꝓut expoſitū ē. Sextūeſt ꝙ regnū xp̄i cōp̄hēſuꝝ ē etiā tꝑalia: vn̄ dic̄: Poſtula a me ⁊dabo tibi gētes hereditatē tuā: ꝓut ī poſtilla declarat̉. Septimū ē ꝙ regnū xp̄i potiꝰ ꝯſiſtit in ſpūalibꝰ: ⁊ hͦ cū dic̄: Et nūc reges ītelligite ⁊cͣ. q. d. intꝰ legite regnū xp̄i nō ſuꝑficietenꝰ meditādo: nā ī interioribꝰ ſeu ſpūalibꝰ maxīe ꝯſiſtit. Octauū ꝙ huiꝰregni .ſ. dei ⁊ xp̄i recognitio ī cultu īteriori ꝯſiſtit potiꝰ qͣꝫ ī exteriori: iuxta illud Lu. xx. Que ſūt ceſarꝭ date ceſari ⁊cͣ. Un̄ dic̄:Seruite deo cū timore ⁊ exultare ei cū tremore. Cultꝰ enī latrieꝑ quē deꝰ a nob̓ pͥncipalit̓ colit̉ ī fide ⁊ ſpe ⁊ charitate ẜm Auguſ. ꝯſiſtit. qͥbꝰ timor ſctūs filial̓ ⁊ exultatio deuotiōis tremorſꝑ aſſociant̉. Nonū ad ꝑticipationē regni xp̄i obtinēdū necͣia ēincorporatio myſtica cū ip̄o xp̄o: qd̓ notat̉ cū dicit: App̄hēditediſciplinā. vbi ī hebraica ꝟitate aꝑte legit̉: Oſculamī filiū .i. incorporamī filio. ꝑ oſculū eī vt dic̄ Glo. ſuꝑ illud Cant̓ .j. Oſculet̉ me ⁊cͣ. diuerſa corꝑa ꝯiūgunt̉: ꝙ deſignat vnionē corꝑis xp̄imyſtici: iuxta illud apl̓i. j. Coꝝ. x. Oēs vnuꝫ corpꝰ ſumꝰ. Et ſiſimpl̓r ⁊ ꝓprie filiū .ſ. xp̄m ſui fideles oſculant̉. ꝑ oſculū enī homagij de qͦ loqͥt̉ poſtillator nō d̓r qͥs ſimpl̓r aliū oſculari ſed ẜmqͥd .ſ. oſculari pedē eiꝰ vl̓ manū. Decimū ꝙ pena eoꝝ qͥ filiuꝫ .ſ.xp̄m ꝑ incorporationē n̄ oſculant̉ eſt duplex. Prīa ī hac vita ꝑcarētiā gr̄e q̄ ē pena ꝯtracta: ⁊ h̓ cū dicit: Pereatꝭ de via iuſta.Tales enī filij ſeꝑati pereūt a xp̄o: qͥ ē vera via ī pn̄ti. Scd̓a vero eoꝝ pena ē inflicta .ſ. ī futuro: ⁊ ſpecial̓r cum ī finali iudiciotradunt̉ ī ignē et̓nū. vt ibi: Ite maledicti ⁊cͣ. Mat. xxv. qd̓ notabilit̓ īnuit cū dicit: Cū exarſerit ī breui ira eiꝰ .i. filij cui noluerūt vniri: qͥ veniēs ad iudiciū ī forma ſerui gl̓ioſa t̓ribil̓ impijsapparebit ẜm Augꝭ. ſuꝑ Ioh̓. Et ꝓprie dic̄ ī breui. Nā iudiciuꝫfinale ⁊ ſi maximū ſit ⁊ innūerabiliū ſuppoſitoꝝ ⁊ cauſaꝝ diffinitiuū: breuiſſimū tn̄ ē ī determīatiōe ⁊ executiōe ſnīe. iuxta illud apl̓i: In momēto ⁊ ī ictu oculi ⁊cͣ. j. ad Coꝝ. xv.RCPl CA. circūſtātijs lr̄e generationem hic exp̄ſſamIn psͣ. ſcd̓o poſtil. arguit cōtra iudeos exde dauid vel creatura alia nō poſſe intelligi. Burgē. aūt illā rationē paruipendēs qͣſi iudeis n̄ ꝯcludat ꝓmittit aliā rōnē: q̄ viip̄e dicit ex neceſſitate lr̄e debeat ꝯclude̓ iudeis. Hic pͥmo vidē-

dū ē quō Burg. irrōnabilit̓ mouet̉ ꝯͣ rōnē poſtil. Scd̓o on̄dendū ē ꝙ rō Burg. quā ꝓmittit etiaꝫ nec puro ph̓o minꝰ ꝑtinaciiudeo ꝯcludit. Quo ad pͥmū Burg. dic̄ rōnē poſtil. nō vale̓ qn̄ex dicto huiꝰ psͣ. Ego hodie genui te. ꝓbat et̓nitatē generationis: q̄ dd̓ ꝯuenire n̄ p̄t. Et putat ꝙ poſtil. arguat et̓nitatē ex ſolo aduerbio hodie: ⁊ noluit aduertē ꝙ arguit et̓nitatē ex ꝯiunctiōe ꝟbi p̄teriti tꝑis .ſ. genui ⁊ hodie: qd̓ ē tꝑis pn̄tis: q̄ ꝯiunctio nulli creature ꝯuēire p̄t: ꝓut on̄ſuꝫ ē circa tertiū ca. Exo. j.in correctorio illiꝰ dicti. Ero qͥ ero. vbi dictū ē ꝙ om̄e coexiſtēsoībꝰ differētijs tēpoꝝ ⁊ ſil̓ eas cōplectēs ē neceſſario et̓nū: ſꝫ deus ſolꝰ coexiſtit oī dr̄ie tēpoꝝ: ⁊ ē ſil̓ cōplectēs oēm hmōi tēpoꝝdr̄iam: igit̉ ſolꝰ deꝰ ē eternꝰ: puto īfidelē nō poſſe negare maiorē. mīor aūt ꝓbat̉ circa tertiū ca. Exo. allegatū ꝑ lr̄aꝫ ſacre ſcripture et ſctōs doctores: ibi vide. Ita vult poſtil. hic arguere n̄ex ſolo aduerbio hodie: ſꝫ ex adu̓bio tꝑis pn̄tis ⁊ ꝟbo adiunctop̄teriti tꝑis. Cū igit̉ illa tꝑa ī nulla creatura ꝯcurrāt: ⁊ nll̓a creatura ſimul illis differentijs temporum coexiſtat: conſtat ꝙ ſolus deus eſt talis de quo vtrumqꝫ ſil̓ verificari poterit: igit illa generatio ī hͦ psͣ. deſcripta ꝑ hodie genui te: nll̓i creature cōuenire p̄t: ꝑ ꝯn̄s nec ip̄i dd̓: q̄ ē ꝯcluſio quam intēdit poſtil. Eſtgit̉ rō ſua ſufficiēs ꝯͣ iudeos: ⁊ ita de ſolo deo pōt exponi illudDeūt̓. ꝑ Burg. allegatū. dn̄s te elegit vt ꝟe ꝓpt̓ coexiſtētiā eternitatꝭ reſpectu oīm tēpoꝝ deꝰ pot̓it dicere vere ꝓprie ⁊ ſil̓ hodieelegi te n̄ creatura q̄cūqꝫ: ſꝫ ꝟe ⁊ ꝓprie ⁊ ſil̓ oportet dicere creaturā: hodie eligo te. Irrōnabilit̓ igit̉ Burg. motꝰ ē ꝯͣ bonā rōneꝫpoſtil. Quo ad ſcd̓m vidēdū ē qͣꝫtū ꝯcludit rō Burg. qͣꝫ ml̓tumagnificat ponēs vim rōnis ſue in eo qd̓ d̓r. Filiꝰ meꝰ es tu. qd̓vt dic̄ nulle creature reſpectu dei ꝯuenire p̄t: igit̉ nec ip̄i dd̓. qd̓ſic declarat. Nā ſi reꝑiat̉ ī ſcripturꝭ ꝙ deꝰ dicat̉ pr̄ creature velgenerare creaturā vl̓ creatura filiꝰ dei: hͦ ſolū intelligēdū ē in qͦdā generali nō ī ſingl̓ari. ꝓbat̉ hͦ ꝑ dictū Augꝭ. dicētꝭ ꝙ nemodꝫ dicere deo: pr̄ mi: qꝛ hͦ dicere ſolū xp̄i ē: ſꝫ hoīes debēt dicerein cōi: pr̄ nr̄. Sꝫ qͣꝫuis hͦ dictū ſit ſatꝭ catholicū: tn̄ n̄ ꝯuincit ꝑtinacē iudeū. Tū qꝛ n̄ fundat̉ ī lr̄e huiꝰ nec̄itate ꝓut Burg. promiſit ꝯcludere ex ncc̄itate lr̄e. Tū qꝛ vis ſue rōnis ē btūs Aug.cuiꝰ dictū n̄ grādipēdit iudeꝰ. Tū qꝛ ex neceſſitate huiꝰ lr̄e nōhr̄ ꝙ ſcpͥture ſonātes deū pr̄em creature ⁊ creaturā filiū dei ſolū debeāt ītelligi ī vniuerſali nō ī ſingl̓ari: ⁊ ꝙ deus generauitcreaturā ſolū ī vl̓i reſpectu alicuiꝰ t̓mini cōis ſpeciē ſignificātꝰſeu reſpectu alicuiꝰ ml̓titudīs collectiue. Illud inqͣꝫ dictū n̄ cōuincit puꝝ ph̓m: ml̓to minꝰ ꝑtinacē iudeū: n̄ ſit dictū artificioſe.Nā ẜm pͥncipia theologꝭ ⁊ ph̓is p̄t ꝑſuaderi oppoſitū. Oīm eīvna vox ē ꝙ actꝰ ſūt oppoſitoꝝ: ita ⁊ paſſiōes. cū igit̉ generare⁊ generari ſint actꝰ ⁊ paſſio: erūt ſuppoſitoꝝ. ſuppoſita aūt ſt̓ ſingularia ⁊ indiuidua: igit̉ generās om̄e generat indiuiduū. Sꝫdeꝰ generat creaturas ẜm ſcripturas: Iob. xxviij. Deut̓ .xxxij.ad Roma. viij. ⁊ multꝭ alijs locꝭ. igit̉ generat eā ẜm rōnē indiuidualē ⁊ n̄ ẜm ſpeciē: qꝛ ſpēs ſūt et̓ne generabiles ⁊ īcorruptibiles. Hec ē ſchola peripateticoꝝ. Itē oē generās multitudinēfilioꝝ generat qͦdlibet ſingl̓are illiꝰ multitudīs: ſꝫ deꝰ ē pr̄ totiꝰmultitudīs filioꝝ iſrl̓: ⁊ genuit eā totā: vt ptꝫ Deut̓. xxxij. igit̉genuit qͦdlibet ſuppoſitū eiuſdē multitudīs: tal̓ generatio nontermīat̉ ad aliqd̓ ī cōi: quēadmodū ſomniat Burg. ſed potiusad ꝑ ſe ſingl̓are ⁊ pͥmo. Nec video cur de ꝟtute ſermōis qͥlibethō a deo generatꝰ n̄ poſſit dice̓ deo: Pr̄ mi: ſic̄ creatꝰ p̄t vere dicere: creator mi. niſi qꝛ generare dei reſpectu creature accipiturtrāſūptiue ꝓ face̓: qͣl̓r freq̄nt̓ ī ſacͣ ſcpͥtura t̓mīoꝝ fit trāſūptio. ſicut igit̉ qͥlibꝫ a deo factꝰ p̄t dice̓ ꝓprie deū ſuū factorē ſic̄ redemptore: ita īproprie ⁊ trāſūptiue p̄t dicere deū ſuū pr̄em. Nec hͦ ēꝯͣ btm̄ Aug. cū ẜm ip̄ꝫ trāſūptiue ꝓpoſitiōes n̄ ſūt ꝟe eſſentialit̓ſꝫ nūcupatiue. ita ⁊ grāmaticꝰ Eberhardꝰ cū d̓ maſcul̓ poſuiſſet ml̓tas acceptiōes illiꝰ noīs pr̄. dicēs: Eſt pr̄ h̓ cura: pr̄ ē aliꝰgenitura. ꝯcludit̉ final̓r. Ac ſūmū regē vocat ip̄a creatio pr̄eꝫ.qͣſi velit dice̓: Deꝰ n̄ ē pr̄ creature ꝓprie: ſꝫ d̓r pr̄ quēadmodū d̓xp̄o d̓r. ouis leo petra ⁊cͣ. q̄ ẜm Augꝭ. ſuꝑ Ioh̓. magꝭ ſunt veraẜꝫ ſil̓itudinē qͣꝫ ẜm ꝓprietatē. Et iſta ml̓tiplici acceptōe pr̄is ſtāte nemo etiā modici ītellectꝰ errare pot̓it qͥn ītelligat ꝙ deꝰ ē pr̄xp̄i rōne generatiōis: ⁊ hͦ ꝓprie: ſꝫ ē pr̄ creature rōe factiōis trāſūptiue. Hoc igit̉ qd̓ apl̓s ad Heb̓. j. de hͦ psͣ. allegauit: cui aliqn̄ angeloꝝ dixit deꝰ: filiꝰ meꝰ es tu: ego hodie genui te: vt patꝫex dictꝭ: nō ꝯcluſiſſet iudeis ẜm motiuū vocale Burg. ſꝫ ꝯcluditẜm motiuū reale poſtil. Nec mgr̄ ſnīaꝝ hāc aucͣtē allegat in ſenſu vocali quē p̄tēdit Burg. ſꝫ in ſenſu reali poſtil. Et huc ſenſuꝫiuuat lr̄a q̄ ſeqͥt̉ in apl̓o: Ego ero illi ī pr̄em ⁊cͣ. vt ſignificet ī diuina generatiōe coexiſtere n̄ ſolū pn̄s vt hodie: ⁊ p̄teritū vt genui ſed ⁊ futuꝝ: qꝛ ero illi ī pr̄eꝫ. Hic aūt ꝯcurſus oīm differētiarū tꝑis nō eſt poſſibil̓ in generatiōe dauid. igit̉ de dauid nō p̄tiſte psͣ. exponi. quod eſt propoſitū apoſtoli ⁊ poſtil.