Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi. Pſalmus Nico. de lyraII

a¶ Aug. Caſ. Ne mihi ſuꝑbiāt ſubditi: ſeruite ītimore: ſꝫ ne miſera ſeruitus videꝫat̄: addit ⁊ exulbdit: in tremore.tate: ſꝫ ne iteꝝ ī temeritatē eat̉: ſulb Qui non ſinit peccare.ſ et. c§ vt qui ſtattimor dei nō eſt miſevideat ne cadat. d Quirie ſed gaudij.§ et.Seruite dn̄o̓ in timore: ⁊ exulta­ p§ ne negligēs exultatio. I et. b ſ et ſi fugeent ſcilicet aduerſa.te ei cum trēmore. Apprehēdite̓ ?a § qͣſi preſidiū ⁊ munimētuꝫ aduerſus oīa q̄ obeſſe poſſunt. § qꝛ quē diſigit arguit et caſtigat.dei.b I qꝛ diu ſuſtinet in ſeculo.a diſciplinam: neqn̄ iraſcat̉ dn̄s: ⁊ ea § magna pēa his qͥ dulcedinē iuſticie guſtauer̄t.b Aug. i. cū venerit vīdicta iniqͥs n̄ mō n̄ attinget cōfidētes: ſꝫ ⁊ btī erūt: qꝛ ad regnū ꝑueniēt.l pc̓reatꝭ de via iuſta. Cum exarſe­ ga § quicunqꝫ putant longe futurum.drit in breui ira eius: beati omēs hqui confidunt in eo.

a Neqn̄. Augꝰ. Dubitatio nō ẜm ꝓphetā: ſed ẜm ip̄os qͥ cuꝫibitatiōe cogitāt irā dei. b De via iuſ .i. xp̄o ſublati: vel debona oꝑatiōe. c Cū exar. Caſſi. Ldo nō ardet cū caſtigatvt pr̄: ſed ī fut̉o ardebit: qꝛ nihil patiētie in futuro erit. d Inbreui: qꝛ n̄ ſingl̓a hoꝝ ſeparatī ſꝫ ſil̓ oīa diſcutit. psͣ. d̓ paſ. Nico. de lyraa Seruite ⁊cͣ. ti. .ſ. filiali. b Et exultate ei. ꝑ cordis deuotionē ⁊ eleuationē in deū. vnd̓ dicit̉ exultatio: qͣſi extraſaltatio. c Cū tremore. hͦ addit̉ ne dicta exultatio ī diſſolutionem vertat̉: ſic̄faciūt diſſolute cantātes ī eccl̓ia: cū tn̄oīs cantꝰ eccl̓iaſticꝰ ad excitādū deuotionē fideliū ordinet̉. d Apprehendite diſciplinā .i. ſubijcite vos humiliter diſcipline xp̄i. In tranſlatione veroHiero. iuxta hebraicū habet̉: Adoratepure .ſ. deū adoratiōe latrie ſine fictiōe.antiqui hebrei dicunt hic: Oſculaminifilium. id eſt facite xp̄o debitū homagium. de cuiꝰ filiatione eterna agit̉ in hocpsͣ. vt predictū eſt: ⁊ bene dicit̉: Oſculamini: qꝛ faciētes homagiū fidelitatꝭalicui ipſum oſculātur: ⁊ de iſto oſculodicitur Cant̓ .j. Oſculetur me oſculo oris ſui ⁊cͣ. Ratio autem dicte diuerſitatis in hac littera eſt; quia in hebraico Moraliter ſut ibiQuare fre. gen. ⁊cͣ.Psͣ. IIMO2AL LEr. Sicut dictū fuit ī expoſitiōe lrali pſalmus iſte ẜm ſenſuꝫ lr̄alē ītelligit̉ de regno xp̄i. Pōt aūt exponimyſtice de corꝑe ſuo myſtico: qd̓ ē eccl̓ia. ꝯͣ quā multipl̓r fremuerūt iudei ⁊ gētiles poſt reſurrectionē ⁊ aſcēſionē xp̄i ad celos.vt ptꝫ in actibꝰ apl̓oꝝ ⁊ legēdis ſctōꝝ. Sic igit̉ exclamat eccl̓ia.Quare fre. gen. ⁊cͣ. q̄ rebāt enī ꝑſeq̄ndo fideles eccl̓iaꝫ deſtruere: ſꝫ fruſtrati fuerūt intentione ſua: qꝛ ꝑ hͦ magꝭ fuerūt multiplicati fideles. nā vidētes vnū vl̓ paucos martyres agonizare:⁊ circa eos fieri miracula ptātis dīne ī magna ml̓titudine ꝯuertebant̉: nō ſolū ī vna ciuitate ſꝫ ī multꝰ. Itē ſeuiēte ꝑſecutiōe invna ciuitate vl̓ regiōe aliqui diſcipuli ſe trāſferebāt alibi: ⁊ ſic exeoꝝ p̄dicatiōe ī pl̓ibꝰ locꝭ multitudo credētiū augebat̉. Aſtiterūt re. ⁊cͣ. nā herodes agrippa iacobū decollauit: ⁊ petrū incarcerauit. Act̉. xij. poſtea vero imꝑatores romani multiplicit̓conati ſunt eccl̓iaꝫ xp̄i deſtruere: vt ptꝫ ꝑ hiſtorias ⁊ ſctōꝝ legēdas. Et qm̄ hͦ ꝑſecutio ī pr̄eꝫ ⁊ filiū redūdabat ſb̓dit̉: Aduerſus do. ⁊cͣ. Et qꝛ ml̓ti fideles hāc ꝑſecutiōeꝫ ꝯtēnebant: ⁊ aliqͦex feruore fidei ī ea gaudebāt: ſic̄ d̓r Act̉. v. Ibāt apl̓i gaudēteſa ꝯſpectu ꝯcilij: qm̄ digni hīti ſūt ꝓ noīe ieſu ꝯtūeliā pati. ideoſb̓dit̉ ī ꝑſona taliū: Dirū. vin. ⁊cͣ. ⁊ ſubdit̉ cā: Qui ha. ince. ⁊cͣ. nos trāſferēs ad gl̓iaꝫ: ⁊ eos deijciēs ī gehennā. Egoāt cō. ⁊cͣ. hͦ d̓r ī ꝑſona ſummi pōtificꝭ qui caput ē eccl̓ie ī t̓ris: etꝯſtitutꝰ rex ī ſpūalibꝰ. Suꝑ ſion ⁊cͣ. . .i. eccl̓iaꝫ. de qͦ monte d̓rEſa. ij. Erit ī nouiſſimis diebꝰ p̄paratꝰ mons domꝰ dn̄i ⁊cͣ. Seqͥtur: Et fluent ad eū oēs gētes. Predi. p̄. ⁊cͣ. nā ad ſūmū pōtificē ꝑtinet fidē ꝑ ſe ⁊ ꝑ alios p̄dicare. Dn̄s di. ⁊cͣ. ꝑ adoptionē. qd̓ ꝯuēit cuilibꝫ xp̄iano. Ioh̓. j. Dedit eis ptātē filios d̓i fieri his qͥ credūt ī noīe eiꝰ. Ego ho. ⁊cͣ. . i. tꝑe noui teſt. qd̓ d̓rdies Ro. xiij. Nox p̄ceſſit: dies āt appropinqͣuit ⁊cͣ. Poſtulaa m. ⁊cͣ. ꝑ petitōeꝫ eī eccl̓ie ꝯu̓ſa ē ml̓titudo gētiū orb̓ t̓re. Reges eos ⁊cͣ. .i. īflexibili iufticia. nā eccl̓ie ſnīa ꝓ nll̓a re dꝫ a rectitudīe declīare. Et nūc re. ⁊cͣ. ꝑ qͦs pn̄t ītelligi pͥncipes ⁊ p̄lati: qꝛ iudicāt t̓rā. pͥncipes ī tꝑalibꝰ: ⁊ plati ī ſpūalibꝰ: qd̓ nō p̄tꝯuenient̓ fieri niſi fuerīt eruditi de lege dn̄i qͣꝫtū ſpectat ad officia ſibi cōmiſſa. Serui. do. ⁊cͣ. ne cadatꝰ: qꝛ qͣnto ſtatꝰ altior:tāto caſus gͣuior. Et exul. ꝑ deuotiōeꝫ ī officijs dīnis. Cūtre. reuerētie filial̓. Appre. diſ. .i. xp̄i hūilitatē. Mat. xj. Diſcite a me: qꝛ mi. ſuꝫ ⁊ hu. cor. Neqn̄ ira. qui ſuꝑbis reſiſtit.Et perea. ⁊cͣ. declinātes ad viā iniqͥtatꝰ tortuoſaꝫ: ⁊ qm̄ ꝯͣ tales iraſcit̉. ſeqͥt̉: Cū exar. . i. punitio q̄ aliqn̄ vēit repēte ⁊ ex īprouiſo. iō ſb̓dit̉: Btī oēs ⁊cͣ. iſti ſūt hūiles ⁊ recti n̄ de faſtumūdi: ſꝫ d̓ dn̄o ꝯfidētes. In psͣ. ij. Quare fremue. gentes.AAAIEIO. liū ſufficiāt aucͣtes apl̓oꝝ ī poſtilla allegateCirca materia huiꝰ psͣ. lꝫ ad eruditionē fideſcꝫ ad Heb̓. j. ⁊ Act̉. iiij. qͥbꝰ māifeſte aſſerit̉ hūc psͣ. de xp̄o filiodei ītelligi: tn̄ hͦ n̄ ſufficeret ad cōuīcēdā hebraicā infidelitateꝫ:q̄ aucͣtes no. teſt. mīme recepit. Et iō ex nec̄itate lr̄e aſſumēda ē

ſunt ibi due dictiones equiuocē. Prima eſt verbum: et ſonat ſicnaſqu ⁊ ſignat apprehendite: ⁊ adorate ⁊ oſculamini. tamē frequentius accipitur pro oſculamini. Alia dictio ſic ſonat bar: etſignat diſciplinam ⁊ puritatem ⁊ filium. tamen frequentius accipitur pro filio. vnde gicitur Matth̓. xvj. Beatꝰ es ſimon bariona: id eſt filius iona. littera autem ſequens ſatis conuenienter poteſt ꝯiungi triplici littere predicte. cum dicitur:e Nequando iraſcatur dominus. ſinon apprehendatis eius diſciplinam:vel ſi non adoretis eum pure: vel ſi nōoſculemini filium facientes ei debitumhomagiū: ⁊ per conſequens. f Pereatis de via iuſta. a via veritatis declinando. Et quia ad talem declinationem ſequitur diuina punitio: ⁊ frequēter in preſenti: quod eſt ſignum diuineclementie in illis qui ſuſtinent patient̓.ideo ſubditur: g Cum exarſerit inbreui ira eius. inferendo vindictam inpreſenti. ⁊ bene dicitur in breui: qꝛ breuis eſt omnis pena preſentis vite reſpectu future.h Beati omnes qui confidunt in eo.qui in afflictione poſiti non franguntur in patientia ſeu deſperatione: ſed fiducialiter expectant remunerationemvite future.Additiorō qͣre h̓ psͣ. n̄ d̓ dd̓ nec d̓ aliqͦ puro hoīe poſſꝫ ītelligi: vt allegationes apl̓oꝝ ī p̄dictꝭ locꝭ ſint valide ꝯͣ hebreos qͥs ꝯclude̓ intēdebāt tāqͣꝫ a ſenſu lr̄ali accepte. Nec ad hͦ ſuffic̄ rō poſtil. ſūptaex illo adubio hodie. cū dic̄: hodie genui te. Nā lꝫ et̓na generatio ꝯuēientiꝰ ſignificet̉ ꝑ pn̄s tp̄s: qd̓ n̄ trāſit ī p̄teritū: nec ſpectat futuꝝ qͣꝫ ꝑ alia tꝑa: adhuc poſſēt adu̓ſarij dicere ꝙ li hodien̄ ſumit̉ ī hͦ loco ꝓ et̓nitatē: ſꝫ ꝓ tꝑe ꝓpinqͦ tꝑi pn̄ti: ꝓut freq̄ntius ⁊ cōius accipit̉ ī tota ſacra ſcpͥturā. Et qd̓ addit poſtil. di. qcū generatio ip̄iꝰ dd̓ ⁊ eiꝰ ꝓmotio ad regnū iā trāſierat ī p̄tertū. iō de ip̄o dd̓ n̄ pot̓at ꝟificari li hodie ⁊cͣ. n̄ videt̉ valere. Nāſepe ī ſcpͥturʸ ſacrꝭ hodie accipit̉ ꝓ tꝑe p̄t̓ito: vl̓ ꝑ modū recapitulatiōis. vl̓ īſinuādo ꝙ n̄ a lōgiſſimis tꝑibꝰ p̄teritis illud de qͦagit trāſiuerat. vn̄ Deut̓. vij. Hodie te elegit dn̄s ī ppl̓m peculiarē ⁊cͣ. qd̓ refert̉ ad tp̄s datiōis legꝭ: qd̓ iā trāſiuerat ꝑ. xl. ānosfere ī p̄teritū: ⁊ ſic de multꝭ alijs. Un̄ n̄ obſtāte rōe p̄dicta poſſētadu̓ſarij ītelligere illud: hodie genui te. de ꝓmotiōe dd̓ ad regnū: q̄ lꝫ ſit p̄t̓ita: n̄ tn̄ tā magnū trāſiuerat tp̄s. Et iō ad on̄dēdū ꝙ h̓ psͣ. ex nec̄itate lr̄e de xp̄o ītelligat̉: ⁊ ꝑ ꝯn̄s ꝙ allegatōeſapl̓oꝝ ꝯ adu̓ſarios de hͦ psͣ. ſint efficaces: al̓r videt̉ dicēdū. Adcuiꝰ delarationē attēdēdū ꝙ deꝰ multipl̓r d̓r pr̄ ī ſacrꝭ ſcpͥturisreſpectu creaturaꝝ: ſil̓r ⁊ generare ẜm ꝙ diu̓ſimode repn̄tatōeꝫſeu ſil̓itudinē ſuā ī creaturꝭ ꝓducit: qꝛ aut ꝑ ſolā creationeꝫ ẜmquā eiꝰ veſtigiū ī creaturꝭ repn̄tat̉: ⁊ ſic ītelligit̉ illd̓ Iob. xxxviij. Quis ē pluuie pr̄: aut qͥs gēuit ſtillas rorꝭ? Aut ẜꝫ ſil̓itudinē imagīs vt ī creatura rōnali: Deut̓. xxxij. Ip̄ ē pr̄ tuꝰ. Et īfra:Deū qͥ te genuit dereliqͥſti. Aut ẜm filiationē adoptiuā ꝑ gr̄amvt ad Ro. viij. Sumꝰ filij d̓i ⁊ heredes. Aut ẜm hereditate gl̓ieiā poſſeſſā. vt ibi: Gl̓iamur ī ſpe filioꝝ dei. ad Ro. v. Circa qd̓ cōſiderādū ꝙ ī nll̓o p̄dictoꝝ modoꝝ tota ſacra doctrīa. deꝰ d̓r pī̄alicuiꝰ creature ī ſingl̓ari: nec aliquā creaturā purā ſingl̓arit̓ gnerat: ſꝫ tm̄ ī vl̓i reſpectu alicuiꝰ t̓mini cōis ſpem ſignificātꝰ vt īſupradictꝭ: ſeu alicuiꝰ ml̓titudīs collectiue: vt Exo. iiij. Filiꝰ meus pͥmogenitꝰ iſrl̓: qd̓ refert̉ ad totū ppl̓m. Rō huiꝰ ē: vt amoueat̄ animꝰ legētꝭ ab errore: ne forte qͥs credat deum generare ſeuhabere filiū ī purꝭ creaturꝭ ꝑ generationē nature: ẜm quā filiꝰēde ſub̓a pr̄is. vn̄ Augꝰ. ſuꝑ oronē dn̄icā: Noli orare dicēdo: pr̄mi: ſoliꝰ xp̄i ſingl̓arꝭ ē pr̄: nob̓ ꝟo oībꝰ ī cōi: illū eī ſoluꝫ genuit:nos āt creauit. Hec Augꝰ. Ptꝫ gͦ ꝙ apl̓s efficaciſſime ex nec̄itate lr̄e arguebat ad Heb̓. jͣ. d. Cui eī aliqn̄ āgeloꝝ dixit: Filiꝰ meus es tu: ego hodie gēui te. q. d. Scrutami ſcpͥturas ī qͥbꝰ nūqͣꝫīuēit̉ deū alicui pure creat̉e ī ſingl̓ari dixiſſe: Filiꝰ meꝰ es tu ⁊cͣ.qꝛ nec ēt ip̄is āgel̓ qͥ lꝫ filij dei dicāt̉ ī cōi: vt Iob. j. nūqͣꝫ tn̄ ſingl̓arit̓ alicui eoꝝ dixit: Filiꝰ me. es tu: p̄ſertī cū hac additōe: gnui te: q̄ expͥmit modū filiatōis eē ꝑ gn̄atiōeꝫ. Nec obſtat illuqd̓ legit̉. ij. Re. vij. Ip̄e erit mi. ī. fi. ⁊cͣ. q̄ ꝟba ad lr̄aꝫ d̓ ſalomōeītelligūt̉: lꝫ d̓ xp̄o pͥncipaliꝰ. nā dicēdo: Erit mi. ī fi. māifeſte denotat̉ filiatōeꝫ illā eē adoptiuā. Adoptio eī ē acceptio exͣnee ꝑſone ī filiū: qd̓ n̄ ꝯuēit filio naͣli qͥ ē de ſub̓a pr̄is īqͣꝫtū naͣlis eſt:

S

.xaet. q. 6. c. i.De pe. di3. c. ſicuachab.