Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Replica Pſalmus II Replica

b 5.l. xp̄o qui agit de ſe rege qr e f̄ªreiouitur.a5 qui monet ad bene oꝑandū. FgAPſalmus dauid.IIAugꝰ. qͣſi fruſtra. qꝛ nō īpleuert. Caſ. Ecuᵈ ªᵗ xp̄s extingueſua. Remi. vt fere ſine ratioRemi. romani milites. Uare fremuerunt gen-

etrine ſue ꝑnicioſe aliqͣutulū vera miſceat: penitꝰ ē ꝑſculoſus etexecrādus: vn̄ nō ligno aliqͣlē vitaꝫ hn̄ti cōparari dꝫ: ſꝫ pulueriꝑ ventū delecto: qͥ penitꝰ infructuoſus eſt ⁊ inaīatus.RCPII CA. renō oēs psͣ. factos a dauid: cuiꝰ oppoſitūCirca psͣ. pͥmū poſtil. dic̄ btm̄ Hiero. ſentibtūs Augꝰ. ſentire videt̉. xvij. de ci. dei. ca. xiiij. In hac ꝑte tenet poſtil. opīonē btī Hiero. Burg. aūt btī Augꝭ. ī diu̓ſis locꝭ:vnuſqͥſqꝫ ꝓ opīone rōnes plures adducit: dic̄ tn̄ vterqꝫ poſtil.circa pſalmū: Dn̄s regͣuit iraſcant̉ ppl̓i. Et Burg. circa pſalmū:Dn̄e d̓ſalutꝭ. ꝙ de titul̓ nō ē ml̓tū curādū. veruntn̄ ſtudioſishoneſtiꝰ ē ſctōꝝ opīones qͣꝫtū poſſibile ē ꝯcordare qͣꝫ argumētꝭīuoluere: idcirco ꝓ qͣlicūqꝫ ſctōꝝ ꝯcordātia pono q̄dā ꝟiſil̓ia dicta. Quoꝝ pͥmū ē iſtud ꝙ auctorē alicuiꝰ rei eē ꝯtigit duplicit̓.Aut eī ē auctor vt architectꝰ: aut vt māufactor. Illa diſtīctionēpōit Ariſto .j. methaph̓. on̄dēs circa eādē rē illū iſto digniorēauctorē. Auctor eī pͥncipal̓ ⁊ dignior ī edificatiōe domꝰ ē architectꝰ: apud cuiꝰ ītellectū ē rei fiēde rō ⁊ idea ad quā aſpiciēs mādat domū ſic fieri cuiꝰ mādati executor ē ip̄e māufactor: qͥ moreirrōnabiliū: vt inqͥt Ariſto. nō ad aſpectū idee: ſꝫ ad mādatū ⁊directionē hn̄tꝭ ideā oꝑat̉. Eſt igit̉ vterqꝫ auctor edificij qͣꝫuisdiuerſimode: ille vt dignior qͥ admīſtrat formā ⁊ ſpecieꝫ: iſte vtminꝰ dignꝰ qꝛ diſponit materiā. Sine illo fieret res irrōnabil̓r:vt vult btūs Augꝰ. lxxxiij. q. ſine iſto n̄ fieret effectualit̓. Eſt igitur vterqꝫ rei auctor. ꝓducit eī ille domū ītra: iſte domū extra īeffectu. Scd̓m dictū ē: Qn̄cūqꝫ due cāe ꝑtiales ꝯcurrūt ad eundē effectū: ⁊ ſi diu̓ſimode: effectꝰ ille ꝟe d̓r ꝓcedere ex vtriuſqꝫefficacia ⁊ aucͣte. Iō ꝓles ꝟe ꝓducit̉ ab vtroqꝫ parēte: qꝛ mat̓admīſtrat materiā: pr̄ formā: vt qͥbuſdā placꝫ: vl̓ ſic̄ alijs videtur: ſi mr̄ aliqͥd facit ad formā: minꝰ tn̄ pͥncipal̓r pr̄e. Illo etiammō ⁊ Uirgiliꝰ ⁊ Guido ābo ſūt auctores hiſtorie de bello troiano: qͣꝫuis ille deſcribit eā metro: iſte ꝓſa. Tertiū dictum. qͣꝫuispͥncipalior auctor effectꝰ ē admīſtrator forme qͣꝫ materie: hͦ tn̄ intelligēdū ē de forma ītrinſeca ⁊ ſubſtātiali n̄ extrīſeca ⁊ artificiali: qꝛ alias māufactor eēt potior architecto: qd̓ ē ꝯͣ pͥmū dictū ⁊Areſto. Quartū dictū: Uiſio ⁊ viſiōis: intelligētia reuelate diuinitꝰ ſūt de ītrīſeca ⁊ formali rōne ꝓphetie: ptꝫ hͦ dictū ex p̄cedēti correctiōe. ꝓpter ea eī ꝓph̓e dicti ſūt vidētes: ⁊ qͣnto gͣdꝰ viſiōis ē excellētior: tāto ꝓph̓a ⁊ ꝓphetia dignior: ⁊ vt d̓r Dan̄.aſar etIntelligētia opꝰ ē ī viſione. Nā nabuchodonoſor: balimecayphas: qꝛ viſiōis reuelate ītelligētiā hēbāt ꝓph̓e dirēt̉. Per hͦ dicta p̄t ſumi tal̓ ꝯcordātia doctoꝝ ſcōꝝ. Naꝫ cū beatus Augꝰ. oīm psͣ. aucͣtem dd̓ attribuit: titulos aſaph ⁊ alijsaſcriptos exponit ad hͦ ſignificādū: vicꝫ ꝙ illi ītelligebant̉ illorū psͣ. cātores vl̓ ꝯpoſitiōes ẜm materiā a dd̓ mīſtratā. Huiꝰ reiveriſil̓itudo p̄t accipi ex ꝟbo dd̓ infra cū dixit: Qm̄ nō cognoui lr̄aturā ⁊cͣ. dd̓ eī ab ineūte pueritia pr̄is ſui paſcebat oues: apaſtū ouiū aſſūptꝰ ad militiā: ⁊ cito poſt īunctꝰ ī regē ꝯn̄r odiūſaul ⁊ ꝑſecutionē fugiēs ſtudio vacare nō potuit: poſt mortemſaul ſtatī vnctionē regiā aſſecutꝰ: bellis ꝯtra philiſtijm occupatus: ⁊ alias gētes ī circūitū a ſtudio lr̄aꝝ fuit īpeditꝰ. Omēs tn̄psͣ. vt vult be. Hiero. ī hebreo ſūt metrice ⁊ ornate cōpoſiti: quēſtilū illitteratꝰ ẜm coēm curſū ẜuare n̄ ꝯſueuit: niſi qͥs dicat dd̓hmōi ſcīas liberales habuiſſe īfuſas: qd̓ aucͣte caret. nā ſi ſacrāſcripturā legamꝰ qͥbuſdā infuſā q̄ ad ſalutē ꝑtinet: nō tn̄ legimꝰartes infuſas q̄ vt plurimū ſeruiūt ad vanitatē. Cū igit̉ dd̓ lr̄aturā nō hn̄s igͦrauerit colores rhetoricos ⁊ artificiales ornatꝰ:veriſil̓e videt̉ ꝙ dd̓ receptas ⁊ intellectas ꝓpheticas illuſtrationes dederit filijs chore ⁊ alijs ꝓut illos vl̓ alios apud ſe habebat materiā dictamīs: qͥ tāqͣꝫ in hmōi artibꝰ ꝑiti ex materia ſicGlo. ordi.a § qui monetoꝑandū. mur.ge vt cl t. ªttribuitur.Pſalmus.b 5 1Modulatio quexp̄o quialmfit per tactum degͣuecem chordaꝝ: eſtuſtrbona operatio q̄fit per obſeruan-tiam decem mandatorum.h Dauid. Caſ.Manu fortis velpulcher aſpectu chriſtus eſt: qui aeriasdebellauit poteſtates: in quem ⁊ angeliproſpicere deſiderant.Psͣ. IIUare fremuerunt gen. Iſte pſal. ē P ſcd̓s ī ordīe: pͥmꝰ ī titulo. vn̄ ī actibꝰ apl̓oꝝ d̓r pͥmꝰ. Prīo īcrepatyſeq̄ntes ⁊ minat̉: p̄dicit qͣſi ꝓpheta.☞ Inania.

miniſtrata cōpoſuerūt carmē ⁊ hymnū ⁊ pſalmū. Sicqꝫ dd̓ propter admīſtrationē materie ex reuelatiōibꝰ dīnis ſibi factꝭ poſtſpm̄ ſctm̄ ē auctor oīm psͣ. pͥncipal̓: ⁊ ſic puto opīonē b. Augꝭ.fore verā. Et īde dd̓ dictꝰ ē egregiꝰ psͣ. ⁊ eximiꝰ ꝓphetarū: ꝓutꝓcedit pͥma rō Burg. Cū hͦ ſtat ꝙ aſaph ⁊ filij chore ⁊cͣ. ſint auctores aliqͦꝝ psͣ. qꝛ de mādato dauid ex mīſtrata materia psͣ. illos cōpoſuerūt ⁊ metris ornauerūt ⁊ decātauerūt: ⁊ ſic ẜm opinionē b. Hiero. illi in titul̓ noīati pn̄t dici illoꝝ psͣ. auctores: qꝛcōpoſitores mō p̄dicto: ⁊ ita dd̓ eſt auctor oīm psͣ. ẜm materiaꝫꝓ opīone b. Augꝭ. ⁊ alij ſūt auctores aliqͦꝝ psͣ. ⁊ fortaſſis oīmẜm formā ꝓ opīone b. Hiero. Et ſi qͥs obijceret ꝙ tūc illi cōpoſitores eēt potiores auctores psͣ. qͣꝫ dd̓: ſicut pͥncipalior ē ille qͥadmīſtrat formā qͣꝫ qͥ materiā: vt patꝫ ex tertio dicto ſuprapoſito. Huic obiectiōi rn̄det̉ ꝑ idē dictū: qꝛ forma quā illi cōpoſitores dederūt fuit ſolū artificial̓ ⁊ extrinſeca: materia aūt quā dauid admīſtrat: ⁊ ſi fuit informis qͦ ad illā formā extrinſecā: fuittn̄ formata forma ītrinſeca ꝑtinēte ad naturā ꝓphetie: puta ītelligētia: ⁊ hͨ forma d̓r intrinſeca: qͣ opus ē in viſiōe ꝓut dictū eſtin qͣrto dicto ſuprapoſito. Dauid āt habuit vt ꝓph̓a ītelligētiāmaterie ꝓpoſite: igit̉ digniorē formā materie ꝓpoſuit qͣꝫ illi cōpoſitores qͥ fortaſſe psͣ. qͦs cōpoſuerūt ex mīſtrata materia nō ītellexerūt ẜm eoꝝ myſteria: ſꝫ ſolū grāmaticalit̓ ⁊ ī ſuꝑficie ẜmformā artificialē quā materie dederūt: ītelligētes ſi fuit metrūſpōdaicū iābicū ſaliēs vl̓ alteriꝰ generꝭ: ⁊ ſic fuerūt ꝓprie manufactores: dd̓ aūt architectꝰ. Patet āt ex pͥmo dicto ſuprapoſitoillū illis fore potiorē: qꝛ ille tractabat materiā ẜm intelligentiāꝓph̓a. iſti ẜm artꝭ actū ⁊ ꝯſuetudinem: ꝑ ꝯn̄s non vt ꝓph̓e.Quibꝰ ſic ſtātibꝰ remanet dubiū: cū dd̓ vt dictū ē nō fuerit lr̄atus: ⁊ pſalmi cōpoſiti ſint ab alijs ad eiꝰ īſtructionē qͦ ad materiā ſibi reuelatam: qͣre aliqͥ attribuunt̉ illis cōpoſitoribꝰ: ⁊ aliqͥip̄i dd̓ īmediate: vt ptꝫ in titul̓ pſalmoꝝ ẜm hebraicā veritateꝫ.Scd̓o remanet dubiū de pſalmo. lxxxvij. intitulato moyſi famulo dei. Sil̓e dubiū de pſalmo. cxlv. intitulato aggeo ⁊ zacharie. Ad pͥmū pōt dici ꝙ aliqn̄ dd̓ ad cōpoſitioneꝫ pſalmoꝝ ſūpſitpaucos: vt filios aſaph⁊: cetera hmōi: aliqn̄ multos. Prīo mōaſcripſit ⁊ aſcbi fecit cōpoſitoribꝰ. ſcd̓o mō nō: qꝛ in enumerādo plures tituli fuiſſent facti īmoderati ⁊ tedioſi. igit̉ illos psͣ.cōpoſitores ip̄i dd̓ tāqͣꝫ pͥncipali aſcripſerūt vtrobiqꝫ ẜm exigētiā materie ꝑsAd ſcd̓m p̄t dici ꝙ moyſi vel alijs ꝓph̓is aliqͥpsͣ. aſcripti ſūt. iō nō ꝙ ip̄i eos fecerūt: ſed qꝛ materia eoꝝ ſimil̓eſt materie que in libris ꝓphetarū illorū continet̉. Cui hic modus ꝯcordandi ſanctos doctores non placuerit: videat de modis potioribus. Si quis autem ſequi voluerit opinionē b. Hiero. ſanctitate be. Augꝭ. ſemꝑ ſalua put facit poſtil. ad argumēta Burg. poterit faciliter rn̄dere. Cū enī Burgen̄. arguit ꝙ ſi filij chore fuiſſent auctores. x. pſal. eis intitulatorum: aſaph. xij.moyſes. xij. heman vnius. ethan vnius: ſequitur dauid nō eſſeillis plus egregium pſalmiſtam. Reſpondet̉ ꝙ non ſequitur:quia om̄es reſiduos compoſuit dauid: qui ſunt numero ⁊ myſterio plures omnibꝰ ⁊ diſtributiue ⁊ collectiue. Et quia excellētiori modo viſionis vidit materias pſalmorū qͣꝫ alij. Sed qd̓Burgen̄. arguit de pſalmis ſine titulo: ad hoc poteſt dici ꝙ illidebent attribui auctori ꝓximi psͣ. precedentis. Et ideo pſalmilxxxvij. ⁊ .xcviij. qͥ non habent titulū attribuunt̉ moyſi: qui ẜmbcatū Hiero. eſt auctor pſalmi. lxxxvij. Scd̓s psͣ. qui eſt ſine titulo attribuit̉ dauid ꝓpter aucͣtem ſcripture: Actꝰ. iiij. vbi tanqͣꝫ pſalmus dauid allegatur. Per idem reſpondet̉ faciliter adalias rationes ꝑ Burgen̄. in pleriſqꝫ locis factas ꝑ eum contrabeatū Hiero. Et hec ſunt dicta meliori iudicio ſaluo.Nico. de lyra Ps. j1Uare fremuerūt gen. Hic ꝯn̄r incipit executio huiꝰ li bri ſeu narratio. Et p̄t diuidi ī duas ꝑtes: qꝛ pͥmo agit̉d̓ xp̄i regno. ſcd̓o d̓ eiꝰ ſacerdotio. Eſt eī xp̄s rex ⁊ ſacerdos: vt declarat apl̓s ad Heb̓. Scd̓a incipit psͣ. cix. Un̄ in illo psͣ. d̓r de xp̄o: Tu es ſacerdos in eternū ⁊c̄. Iſta tū diuiſionō p̄ciſa. qꝛ ī pͥma ꝑte etiā aliqn̄ agit̉ de xp̄i ſacerdotio: ⁊ ī ſecūda de eiꝰ regno. nō eī in hͦ libro apparet mihi artificialis diuiſio ꝓpter ſupradicta: tn̄ pͥma ꝑs p̄t diuidi ī ſeptem ꝑtes ẜmſeptē eiꝰ diſtinctiōes. ſcd̓a incipit in pͥncipio ſcd̓i nocturni. tertia in pͥncipio tertij: ⁊ ſic de alijs. Circa pͥmā partē non videoilē: niſi ꝙ qͥlibet psͣ. ꝑ ſe exponat: ⁊ maxīe qꝛ intēdo qͣntū poteilē. Sciēdū igit̉ ꝙ iſte psͣ. ī hebreo ⁊ ī trāſlatiōe Hiero. q̄ eſt iuē oīno ſine titulo: ⁊ iō ſi in aliqͥbꝰ libris īueniat̉ aliqͥs titulꝰ: vtmōi nō ē de textu: ſed ē appoſitꝰ ab aliqͦ expoſitore: ſic̄ ⁊ in muld̓ de titul̓ pſalmoꝝ ꝓut cōiter ſcribunt̉ ī biblijs: paꝝ eſt curādū:ī hebreo ⁊ ī trāſlatiōe Hiero. iuxta hebreū. Igit̉ qꝛ iſte psͣ. nonapparet qͥs fuerit auctor huiꝰ psͣ. Dicūt aūt hebrei modernidauid fe-

Act̉ .4.5

n 4