¶ Prothemata in librū pſalmorū
uſndē ſequit̉ tertia rō ſctī Tho. Arguit enī ſic: Moyſes ꝯfirmauit ꝓphetiā ſuā pluribꝰ miracul̓ qͣꝫ dauid vel qͥcūqꝫ aliꝰ. igit̉fuit ꝓph̓a excellētior. ¶ Cōtra illā rōnē arguit poſtil. ſic̄ ꝯͣ ſecundā. qꝛ tal̓ ꝯfirmatio ꝑ miracula eſt accidēs. Sed Burgē.minꝰ erudite dicit rn̄dēdo ad illā obiectionē ſic̄ ad priorē. Nāfacere miracula cū ſit accidēs extrinſecū nō ſequēs de neceſſitate ſpm̄ ꝓpheticū plura vel pauciora facere miracula nō variat rationē nec gradū intrinſecū ſpūs ꝓphetie. Cōfirmat̉: qꝛſpūs faciēdi ꝟtutes ⁊ miracula ⁊ ſpūs ꝓphetie ſunt dona gtis data ⁊ eſſentialiter diſtincta: ideo vnū nō ſpecificat gradūalteriꝰ. Stat igit̉ excellentiorē ꝓphetā: vtputa ioh̓em baptiſtam pauciora vel nulla facere miracula ⁊ minorē ꝓphetā facere plura. īmo ſtat aliquē facere miracula qͥ nunqͣꝫ fuit ꝓpheta: ⁊ ecōuerſo eſſe prophetā qͥ nunqͣꝫ fecit miraculū. Burg. autē inter alia: duas aſſignat rōnes inualidas: qͣre iohānes baptiſta cū eſſet plus qͣꝫ propheta nullū legit̉ feciſſe miraculumad colorandū ſuū errorē. Prima eſt: qꝛ vita eius fuit tā p̄clara ꝙ non indigebat ꝯfirmatione miraculoꝝ. Patet auteꝫ ꝙvita chriſti fuit multo p̄clarior: cuiꝰ tota vita ⁊ omīs actio nōſtra eſt inſtructio. Si igit̉ ratio Burgē. valet: xp̄s minꝰ qͣꝫ iohānes debuit facere miracula: cuiꝰ oppoſituꝫ docuit dicens:oꝑa que ego facio teſtimoniū ꝑhibent de me. Scd̓a rō Burg.ad idem eſt: ꝙ iohānes oꝑationē miraculoꝝ chriſto tanqͣꝫ pͥncipali reſeruabat. Nec illa valet: qꝛ ea xp̄o reſeruare ad ip̄mnon ꝑtinebat: ſicut nec ad eū ꝑtinebat facere niſi inſtrumētaliter ⁊ miniſterialit̓: ſicut nec ad quēcūqꝫ ſctm̄ aliū ꝓut dictūeſt in correctione pͥme additionis circa octauū capl̓m Exodi.Nec valet Burg. obiectio ꝯtra poſtil. dicentē ꝙ moyſes nonhabuit totiēs nec ita cōiter illuſtrationes ꝓpheticas ſicut dauid ſpecialiter intellectuales. Contra qd̓ Burg. arguit ꝙ qꝛin ſcripturꝭ plures reperiunt̉ ꝓphetie moyſi qͣꝫ pſalmi qͦs fecit dauid: ⁊ cū q̄libet ꝓphetia reqͥrit ſpecialē illuſtrationē: ſe. Glo.quitur¶ Liber hymnoꝝ vel ſoliloquioꝝ ꝓph̓e de chriſto incipit.Uguſti. Liber iſte intitulatur apud hebreos liber hymnorū. hac rōne: qꝛ hymnꝰ eſt vbi hn̄turverba ⁊ laus cū cantico: qd̓ in pſalmis inuenit̉.Intitulat̉ etiā ẜm quoſdā liber ſoliloquioꝝ. qd̓ideo videt̉ fieri. qꝛ illud qd̓ aliqͥs ſecū rimatur:⁊ a nullo diſcit niſi a veritate ſibi interiꝰ p̄ſidente: ſoliloquiūd̓r. verbi gr̄a. quēadmodū btūs Auguſtinꝰ ſecum de naturaanīe ⁊ de natura dei inueſtigauit: eodē modo pōt dici ꝓpheta ſecū inueſtigaſſe de incarnatiōe filij dei: ⁊ de reparatiōe humani generis. ¶ Rex dauid ⁊ ꝓpheta cū ꝓſpere regnaret volens cultuꝫ dei magnificare: cum arcā a philiſteis redditamlongo tempore poſt incertis ſedibus vagātem: tādem in hieruſalem reduceret: nudus cū cithara p̄cedebat: ſed et qͣttuormilia virorū elegerat: qui non ſolū voce: ſed etiā inſtrumētismuſicis pſalmos canerent: quibꝰ prepoſuit qͣttuor. aſaph: idithun: eman: ethā: vel filios chore: q̄ a pr̄is ſcelere vel ſacrilegio degenerātes (quē ignis ꝯſumpſerat) in cultū dei deuotiſſimi ꝑſtiterūt. ¶ Hiero. Pſalteriū eſt quoddā muſicum inſtrumentū in modū delthe lr̄e cōpoſitū: ⁊ ab eo muſico inſtrumento (per qd̓ modulatū fuit pn̄s opus) nomē ſibi ſumpſit.Pſalterium apud hebreos vocat̉ nablath. apud grecospſalterium. apud latinos vero organum. ¶ Multi dicūt dauid non feciſſe omēs pſalmos: eo ꝙ quidā ex ip̄is intitulantur in ꝑſonis aliorum. Sed vt dicit btūs Hiero. non ſunt audiendi in hoc. Nā dauid compoſuit omēs pſalmos. modosetiā appoſuit: in quo multos auxiliatores habuit: quibꝰ prefecit qͣttuor. videlicet eman: ethan: aſaph ⁊ idithū. Diuīo cōſilio hoc fuit factū: vt pſalmi intitularent̉ in perſonis aliorū.vel propter interpretationē noīm tm̄: vl̓ ꝓpter negociū: vl̓pter vtrūqꝫ. Propter iuterpretationē nomīs tm̄: vt in perſona idithun. Propter negociuꝫ: vt in ꝑſona Aggei ⁊ zacharie. Propter vtrūqꝫ: vt in ꝑſona Salomonis. ¶ Idithun: aſaph: filij chore: ⁊ ceteri huiuſmodi non fuerūt auctores pſalmorū: ſed prepoſiti artificibꝰ: qui pſalmos ꝑſonabāt tribusmodis. vel humana voce: vel muſicis inſtrumētis: vel cōmuniter vtroqꝫ modo. Et hoc dupliciter: vel poſt vocē inſtrumēto: vel poſt inſtrumētū voce: vnde nomīa illoꝝ vt honoreꝫ deminiſterio ſumerēt: titulis inſeruntur: maxime ꝓ ſignificatione rerū. Pſalmꝰ vero eſt inſtrumēti ſonus. Canticū humanevocis cantꝰ in laudem dei. Pſalmi canticū: cum poſt inſtrumentū vox. Pſalmus cantici: cū poſt vocem inſtrumentum.¶ Caſ. Solet queri cur p̄ alijs ſcriptis pſalmi in eccl̓ia legantur. quod ideo eſt: qꝛ antiquitꝰ apud hebreos mos iſte ī temIplo dei
quitur moyſen frequētiꝰ illuſtratū qͣꝫ dauid. Etiā qꝛ dauid ſepe inſtructus ab hominibꝰ ⁊ alijs prophetis: ſicut ꝑ nathan ⁊gad: qd̓ non legit̉ de moyſe: igit̉ amplius a deo illuſtratꝰ. Adhec dicendū ꝙ poſito ſed non ꝯceſſo ꝙ moyſes habuiſſet plures illuſtrationes qͣꝫ dauid: illa tn̄ habuit cōmuniter ꝑ ſenſibilia ſigna viſui vel auditui p̄ſentata. non ſic dauid qͥ ſꝑ habuitintellectuales illuſtrationes ſine hmōi ſenſibiliū ſpecieꝝ p̄ſentatione: igit̉ dauid habuit frequētiꝰ illū excellentiſſimū gͣduꝫꝓphetie qͣꝫ moyſes. Raro enī legit̉ moyſes illuſtratꝰ: niſi īteruenerit aliqd̓ ſenſibilit̓ viſum vel auditū ꝑ miniſteriū angelorū p̄ſentatū. Nec obſtat ſi dauid aliqn̄ fuit informatꝰ ab alijsꝓphetis in agibilibꝰ vel alias. hͦ enī fiebat illis tꝑibus qn̄ dauid non fuit capax ꝓphetaliū illuſtrationū: vt puta in fuga afacie ſaul. de qͣ. j. Reg. xxij. vel in cura ⁊ ſollicitudīe qn̄ cogitauit de domo dn̄i ꝯſtruēda. de qͣ. ij. Reg. vij. vl̓ in pctō: de qͦ. ij.Reg. xij. ⁊ vlti. In talibꝰ enī diſpoſitionibꝰ non eſt mens aptaad ꝓpheticas illuſtrationes maxime intellectuales: qꝛ in hisoportet animū eſſe a ſenſibiliū occupationibꝰ abſolutū. Sed ⁊moyſes hmōi inſtructiōes in agendis recepit ab hoīe .ſ. ietro.vt ptꝫ Exo. xviij. Nec valet ꝙ Burg. rn̄det ad rationē poſtil.acceptā ex dictꝭ .ſ. Tho. Nā excellentia dauid non eſt ẜm qͥd ⁊extrinſecū: ſed ſimplicit̓ ⁊ intrinſecū: qꝛ ẜm ꝓpriā rōneꝫ: qꝛ ſic̄ẜm ſctm̄ Tho. dauid plura myſteria xp̄i pleniꝰ ⁊ clariꝰ exp̄ſſit:ita etiā pleniꝰ ⁊ clariꝰ vidit. qͥ modi videndi ꝯſtituūt eū in eſſeꝓphete excellētiorꝭ ſimplicit̓ ẜm propriā rōnē ꝓphete: qͥ olimad hͦ vidētes dicebant̉. Et qd̓ arguit Burg. de Eſaia n̄ vrget:qꝛ ⁊ ſi Eſaias ꝓut dicit btūs Hiero. rōne pluralitatꝭ myſteriorū de chriſto exp̄ſſoꝝ fuit magnꝰ propheta: ip̄e tn̄ illū graduꝫilluſtratiōis intellectualis ſic̄ dauid cōmunit nō habuit: ſed ꝑimagines viſas vl̓ anditas: ſic̄ moyſes cōiter ꝓphetiā texuit.Male igit̉ ꝯcludit Burg. ꝓ opinione ſctī Tho. qꝛ per dicta aſancto Tho. negata: vt patuit ſupra.ordi.plo dei erat. Uel qꝛ pſalmi plus myſterioꝝ qͣꝫ cetere ſcriptureꝯtinent: ⁊ breuiter multa dicūt: in qͥbus omīs lex et prophete⁊ euāgeliū conſtat. Caſ. Prophetia eſt inſpiratio vel reuelatio diuina: q̄ euentꝰ rerū vel ꝑ facta vel ꝑ dicta īmobili veritate ꝓnunciat. vnde ꝓphetia viſio. ꝓpheta videns. Multꝭ aūtmodis hec gr̄a data eſt. vel ꝑ oꝑatiōes hominum: vt fuit arcanōe: ⁊ ſacrificiū abrae: ⁊ trāſitꝰ marꝭ rubri. Uel ꝑ natiuitates:vt eſau ⁊ iacob: qͥ futura ſignificabāt. Uel per loquētes angelos: ſicut locuti ſunt abrae: loth et alijs. Vel ꝑ viſiones: ſicutEſaie ⁊ ezechieli: ⁊ ceteris. Vel per ſomnia: ſicut ſalomoni: ioſeph ⁊ danieli. Uel ꝑ nubem ⁊ vocē de celo: vt moyſi. Vel adhuc alijs modis. Dauid aūt nullo hoꝝ: ſed celeſti aſpirationeintꝰ edoctꝰ: ſpū in eo loquēte cōpletꝰ eſt: vt ī libro Regū: directus eſt ſpiritꝰ dn̄i in dauid: et dn̄s: ſi dauid in ſpū vocat eumdn̄m: quō filiꝰ eiꝰ eſt? Spūs aūt ſctūs ſic datꝰ eſt ꝓphetꝭ vt aliqn̄ ꝓ pctīs recederet ⁊ placatꝰ rediret. Et ſicut ait petrꝰ: nō voluntate humana allata eſt aliqn̄ prophetia: ſed ſpūſctō inſpirati locuti ſunt ſctī hoīes dei. Non ſunt aūt illi a munere ꝓphetie alieni: qͥbꝰ data eſt facultas intelligēdi vel interp̄tādi ſcripturas. Hiero. Multa genera ſunt chriſtoꝝ. Patriarche dicti ſt̓ chriſti: vt nolite tāgere chriſtos meos. In parabol̓ dicūtur xp̄i oēs qͥ de egypto egreſſi ſunt. Chriſma in Exodo fit. vn̄ſacerdotes vncti. Eſt aliud vnguentuꝫ quo reges inungūtur:ſed hoc duobus modis. qꝛ ſi dauid eſt ⁊ ſalomon .i. fortis manū ⁊ pacificus: vngit̉ cornu. Si ichu et azahel lēticula: qd̓ eſtvas fictile. Sed cyrus rex perſaꝝ ⁊ medoruꝫ qui iſrael relaxauit: xp̄s eſt. ẜm illud: Hec dicit dn̄s xp̄o meo cyro: ꝙ nō ſinūtſequētia de ſaluatore accipi: vt quidā putāt. Eſt vnguentū ꝓpheticū quo precipit̉ helie vt vngat heliſeum ī ꝓphetaꝫ. Suꝑomnia eſt vnguentum ſpirituale: quod dicit̉ oleum exultationis: quo chriſtꝰ vnctus eſt pre participibꝰ: qui habēt chriſmabaptiſmi. quod ſi perdat qͥs nō deſperet: qꝛ de reparādo chriſmate ſcribit̉ in leuitico: ꝙ cū lepra alicuiꝰ fuerit mūdata: mittat ei ſacerdos oleū in manu ſiniſtra: ⁊ cetera que ibi dicūtur:⁊ ipſe vocet̉ xp̄s dei. hoc autē reſtat ꝙ idem homo frequentervngitur: ne ſit occaſio ruine negligēti. Sufficit enī leproſo vtpoſt primū vnguētum perditū vngat̉ ſecundo: ſed ille ſepe vngitur: qui ſemꝑ proficit: ⁊ d̓ oleo leproſi venit ad vnguētū populi: inde ad ſacerdotale: de quo ad chriſma pontificis. a pontifice ad regem: a rege ad patriarchas: a patriarchis ad chriſtum. ¶ Caſ. Sicut prophetia fit diuerſis modis: ita ⁊ diuerſis temporibus. Eſt igitur alia de preſenti: vt elyſabeth. vndemihi hoc vt veniat mater dn̄i ⁊cͣ. De preterito vt moyſes. Inprincipio creauit deus celum ⁊ terrā. De futuro: vt ecce virgoI concipiet
Lu. 1. 8Gen̄. 1. aEſa. 7. 5
n 2