Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prothemata in librū pſalmorū

Prologus

Incipit prologus beati Hieronymi in librūpſalmorum.Salterium romę dudum poſitꝰ emēdaram: ⁊ iuxta. lxx. interpretes: licetcurſim: magna tamen ex parte correCxerā. Quod qꝛ rurſum videtꝭ o paula ⁊ euſtochium ſcriptorū vitio deprauatū: pluſqꝫ antiquū errorem qͣꝫ nouam emendationē valere: me cogitis vt veluti quodaꝫ nouali: ſciſſumiam aruum exerceam: ⁊ obliquis ſulcis renaſcētes ſpinas eradicem: ęquuꝫ eſſe dicentes: vt qd̓crebro male pullulat: crebriꝰ ſuccidatur. Un̄ cōſueta pręfatione cōmoneo: tam vos quibꝰ fortelabor iſte deſudat: qͣꝫ eos qui exēplaria iſtiuſmodi habere voluerint: vt quę diligenter emendaui: cū cura et diligentia tranſcribant̉. Notet ſibivnuſquiſqꝫ vel iacentem lineam: vel radiātia ſigna: id eſt obelos vel aſtericos: ⁊ vbicunqꝫ viderit virgulam pręcedentē: ab ea vſqꝫ ad duo puncta quę impreſſimus ſciat in. lxx. tranſlatoribusplus haberi: vbi autem ꝑſpexerit ſtellę ſimlitudinem de hebręis voluminibus addituꝫ nouerit: ęque vſqꝫ ad duo puncta iuxta theodotiōis

duntaxat ęditioneꝫ: qui ſimplicitate ſermonisa. lxx. interpretibus non diſcordat. Hęc ergo etvobis ⁊ ſtudioſo cuiqꝫ feciſſe me ſciens: nō ambigo multos fore: qui vel inuidia vel ſuperciliomalint contemnere videri preclara qͣꝫ diſcere: ⁊de turbulento magis riuo qͣꝫ de puriſſimo fonte potare. Explicit prologus.

concipiet ⁊cͣ. Item prophetia alia eſt ẜm preſcientiā dei quāneceſſe eſt oībꝰ modis impleri. vt Ecce virgo ꝯcipiet ⁊cͣ. Aliab ẜm cōminationē: vt Quadraginta dies ⁊ niniue ſubuertetur. Notādū igit̉ ꝙ ꝓpheta aliqn̄ loqͥtur indiſcrete de futurꝭ qͣſi de pn̄tibus. Aliqn̄ de p̄teritis. Aliqn̄ etiā ꝓprie de futuris.qd̓ ideo fit: qm̄ omīa dictante ſpūſctō dicit: cui ſunt oīa nota:ſiue p̄terita ſiue futura tanqͣꝫ p̄ſentia. Remigi. Liber iſte excentū qͥnqͣginta pſalmis nō ſine altioris myſterij rōne cōſiſtit.Hic enī numerꝰ myſterijs celeberrimꝰ. Conſtat enī ex octogenario ⁊ ſeptuagenario qͥbꝰ ex octenario ⁊ ſeptenario principium ⁊ ſignificatio eſt. Octōnariꝰ enī octauā reſurrectiōis ſignificat: qꝛ cū ſex ſint etates viuentiū. ſeptima moriētiuꝫ: ⁊ octaua reſurgentiū erit. Per ſeptenariū vero huiꝰ vite tp̄s ſignificat̉ qd̓ ſeptē dieꝝ repetitione agitur. Recte gͦ tali pſalmoꝝ numero liber iſte cōpoſitꝰ eſt: quia ſic in huiꝰ vite ſeptenario oꝑari ac viuere nos docet: vt in octaua reſurrectionis ſtolā glorieꝯſeqͣmur. Uel iō: qꝛ ꝑ octonariū nouū teſtamētū ſignificatur.Octoadi enī pr̄es noui teſtamēti deſeruiūt: obſeruātes diemoctauā reſurrectiōis xp̄i: id eſt dn̄icā octauas ſctōꝝ: expectantes octauā reſurrectiōis mortuoꝝ. Per ſeptenariuꝫ vero vetꝰteſtamentū: qꝛ hebdoadi: id eſt ſeptenario pr̄es veteris teſtamenti ſeruierūt obſeruātes ſeptimū diē: ſeptimā ſeptimanam:ſeptimū annū: ⁊ qͥnqͣgeſimū: q̄ ſeptenis annorū hebdomadibꝰtexitur: id eſt iubileū. Vnde Salomon. da partes ſeptē necnō⁊ octo. Bene igit̉ hoc numero pſalmoꝝ liber hic editꝰ eſt: cuiꝰpartes vtriuſqꝫ teſtamēti doctrinā ⁊ mādata cōtinent. Au5ꝰ. Itē ꝑ tres qͥnqͣgenas triplex fit pſalmorū diſtinctio: ꝓpteres ſtatꝰ xp̄iane religionis ſignificādos. Primꝰ penitētie inqua ⁊ prima pſalmoꝝ qͥnquagena terminat̉ .ſ. miſerere mei deus. Secūdus iuſticie in qua ⁊ ſecūda qͥnqͣgena: miſericordiā ⁊iudiciū cantabo tibi. Tertiꝰ ſtatꝰ vite eterne: in cuiꝰ laudē tertia qͥnqͣgena finit̉ .ſ. omnis ſpūs laudet dn̄m. Augꝰ. Unuseſt liber pſalmoꝝ: nō qͥnqꝫ: vt in actibꝰ apl̓oꝝ legit̉: ſicuti ſcriptum eſt in libro pſalmoꝝ. Hiero. tn̄ dicit quinqꝫ libros: id eſtqͥnqꝫ diſtinctiōes que fiūt per fiat fiat. Ordo pſalmoꝝ ab ordīe hiſtorie diſcordat: qꝛ an̄ peccauit dauid cū vxore vr̄ie: ⁊ de pnīa cecinit: Miſerere mei deꝰ qͣꝫ filiuseiꝰ eū ꝑſequeret̉ ⁊ cecinerit: Dn̄e qͥd multi. ſed ab eſdra ꝓpheta inſtinctu diuino: ita ordinati credunt̉. Materia eſt integer chriſtus ſponſus ⁊ ſponſa. Intentio homīes in adam de

formatos xp̄o nouo homini ꝯformare. Modus tractādi.Qn̄qꝫ agit de xp̄o ẜm ꝙ caput ē. Aliqn̄ ẜm corpꝰ. Aliqn̄ ẜmvtrūqꝫ. Scd̓m caput triplicit̓. qꝛ vl̓ ẜm diuinitatē: vt tecū pͥncipiū ⁊cͣ. Aliqn̄ ẜm hūanitatē: vt ego dormiui ⁊cͣ. Aliqn̄ pertrāſumptionē: vt qn̄ vtit̉ vocē mēbroꝝ. ſicut ibi: Longe a ſalute mea ⁊cͣ. Iteꝫ de eccl̓ia tribus modis. Aliqn̄ ẜm ꝑfectos.Aliqn̄ ẜm imꝑfectos. Aliqn̄ ẜm malos: qͥ ſunt ī eccl̓ia corꝑenō mente. numero nō merito. noīe non numine. Pſalmusiſte pͥmꝰ iō videt̉ carere titulo: qꝛ de cōmēdatiōe xp̄i pͥncipaliter loqͥtur: ad quē oēs alij pſalmi ꝑtinēt: qͥ loquūt̉ vel d̓ paſſione vl̓ d̓ reſurrectiōe: vl̓ de mēbris ip̄iꝰ: qͣre videt̉ eē qͣſi titulꝰalioꝝ. vel ẜm Hiero. ne titulꝰ p̄ſcriptꝰ libri caput ⁊ initiū videretur. vel qꝛ iſte pſalmꝰ eſt qͣſi ꝓlogꝰ ⁊ titulus ſequētis oꝑis:vel qꝛ Eſdras nō fuit auſus titulū ponere: videns in ſequētidauid in ꝑſona xp̄i hūc pſalmū caput libri appellaſſe. Hiero. In hoc pſalmo loquit̉ ꝓpheta ꝯſiderans deſtructionē generis hūani q̄ ꝯtigit ꝑ adam: ⁊ ex oppoſito p̄uidēs ꝓphetico ſpū reparationē ꝑ xp̄m futurā: ⁊ vt ꝯtraria cōtrarijscurent̉: vult eū oīno reddere oppoſitū ⁊ diſſil̓em priori adaꝫ:qꝛ ſicut ille deſtruxit ſe ⁊ humanū genꝰ ꝑ ſuperbiā ⁊ inobedientiā: eodē modo xp̄s ꝑ humilē obedientiā ſuam reduxit qd̓deſtructū fuerat culpā primi parētis ad vitā: ⁊ ꝓ hac cōſideratione ꝓrūpit in laudē ip̄ius dicēs: Beatꝰ vir ⁊cͣ. In hͦ primo verſu notant̉ tres mortes anīe: ꝑ tres mortuos a xp̄o reſuſcitatos deſignate. Per filiā archiſynagogi reſuſcitataꝫ indomo pr̄is: deſignat̉ illa mors quā ꝑ delectationē ⁊ ꝯſeuſuꝫpatimur tm̄ in interiori. Per filiū vidue extra portā reſuſcitatuꝫ: expͥmit̉ illa mors qua patit̉ hō: dū ducit̉ in oꝑationē perprauā delectationē ⁊ ꝯſenſum. Per lazarū iam fetentē et qͣdriduanū: deſignat̉ illa q̄ ꝓcedit ex ꝯſuetudine praue oꝑationis: qua prebemꝰ nos alijs exemplū peccādi: ⁊ corrumpimus alios: ſicut aer corrūpitur fetore cadaueris. Rogantibꝰdiſcipulis dominum vt quartum ſuſcitaret mortuum: dixiſſefertur. Dimitte mor. ſępe. mor. ſu. Hi ſūt impenitētes ⁊ in peccatis ſepulti. Propheta hūani generis reparationē ꝑ chriſtū futurā cōlerans. hic quaſi ad ꝯſolationē ſpiritu edoctus: quaſi viaꝫqua liberari poſſit: ꝓponit. Primus pſalmus bipartitꝰ debeato viro: ⁊ de vltiōibꝰ iniquoꝝ. Statim ꝑ beatitudinē blādit̉: ꝑ vltionē iniqͦs terret aduerſis ibi: Nō ſic impij ⁊cͣ.

B

Ion̄. 3. b

Met .3. e