¶ Prothemata in librū pſalmorū
¶ Prologus
Incipit prologus beati Hieronymi in librūpſalmorum.Salterium romę dudum poſitꝰ emēdaram: ⁊ iuxta. lxx. interpretes: licetcurſim: magna tamen ex parte correCxerā. Quod qꝛ rurſum videtꝭ o paula ⁊ euſtochium ſcriptorū vitio deprauatū: pluſqꝫ antiquū errorem qͣꝫ nouam emendationē valere: me cogitis vt veluti quodaꝫ nouali: ſciſſumiam aruum exerceam: ⁊ obliquis ſulcis renaſcētes ſpinas eradicem: ęquuꝫ eſſe dicentes: vt qd̓crebro male pullulat: crebriꝰ ſuccidatur. Un̄ cōſueta pręfatione cōmoneo: tam vos quibꝰ fortelabor iſte deſudat: qͣꝫ eos qui exēplaria iſtiuſmodi habere voluerint: vt quę diligenter emendaui: cū cura et diligentia tranſcribant̉. Notet ſibivnuſquiſqꝫ vel iacentem lineam: vel radiātia ſigna: id eſt obelos vel aſtericos: ⁊ vbicunqꝫ viderit virgulam pręcedentē: ab ea vſqꝫ ad duo puncta quę impreſſimus ſciat in. lxx. tranſlatoribusplus haberi: vbi autem ꝑſpexerit ſtellę ſimlitudinem de hebręis voluminibus addituꝫ nouerit: ęque vſqꝫ ad duo puncta iuxta theodotiōis
duntaxat ęditioneꝫ: qui ſimplicitate ſermonisa. lxx. interpretibus non diſcordat. Hęc ergo etvobis ⁊ ſtudioſo cuiqꝫ feciſſe me ſciens: nō ambigo multos fore: qui vel inuidia vel ſuperciliomalint contemnere videri preclara qͣꝫ diſcere: ⁊de turbulento magis riuo qͣꝫ de puriſſimo fonte potare.¶ Explicit prologus.
concipiet ⁊cͣ. ¶ Item prophetia alia eſt ẜm preſcientiā dei quāneceſſe eſt oībꝰ modis impleri. vt Ecce virgo ꝯcipiet ⁊cͣ. Aliab ẜm cōminationē: vt Quadraginta dies ⁊ niniue ſubuertetur.¶ Notādū igit̉ ꝙ ꝓpheta aliqn̄ loqͥtur indiſcrete de futurꝭ qͣſi de pn̄tibus. Aliqn̄ de p̄teritis. Aliqn̄ etiā ꝓprie de futuris.qd̓ ideo fit: qm̄ omīa dictante ſpūſctō dicit: cui ſunt oīa nota:ſiue p̄terita ſiue futura tanqͣꝫ p̄ſentia. ¶ Remigi. Liber iſte excentū qͥnqͣginta pſalmis nō ſine altioris myſterij rōne cōſiſtit.Hic enī numerꝰ myſterijs celeberrimꝰ. Conſtat enī ex octogenario ⁊ ſeptuagenario qͥbꝰ ex octenario ⁊ ſeptenario principium ⁊ ſignificatio eſt. Octōnariꝰ enī octauā reſurrectiōis ſignificat: qꝛ cū ſex ſint etates viuentiū. ſeptima moriētiuꝫ: ⁊ octaua reſurgentiū erit. Per ſeptenariū vero huiꝰ vite tp̄s ſignificat̉ qd̓ ſeptē dieꝝ repetitione agitur. Recte gͦ tali pſalmoꝝ numero liber iſte cōpoſitꝰ eſt: quia ſic in huiꝰ vite ſeptenario oꝑari ac viuere nos docet: vt in octaua reſurrectionis ſtolā glorieꝯſeqͣmur. Uel iō: qꝛ ꝑ octonariū nouū teſtamētū ſignificatur.Octoadi enī pr̄es noui teſtamēti deſeruiūt: obſeruātes diemoctauā reſurrectiōis xp̄i: id eſt dn̄icā octauas ſctōꝝ: expectantes octauā reſurrectiōis mortuoꝝ. Per ſeptenariuꝫ vero vetꝰteſtamentū: qꝛ hebdoadi: id eſt ſeptenario pr̄es veteris teſtamenti ſeruierūt obſeruātes ſeptimū diē: ſeptimā ſeptimanam:ſeptimū annū: ⁊ qͥnqͣgeſimū: q̄ ſeptenis annorū hebdomadibꝰtexitur: id eſt iubileū. Vnde Salomon. da partes ſeptē necnō⁊ octo. Bene igit̉ hoc numero pſalmoꝝ liber hic editꝰ eſt: cuiꝰpartes vtriuſqꝫ teſtamēti doctrinā ⁊ mādata cōtinent. ¶ Au5ꝰ. Itē ꝑ tres qͥnqͣgenas triplex fit pſalmorū diſtinctio: ꝓpteres ſtatꝰ xp̄iane religionis ſignificādos. Primꝰ penitētie inqua ⁊ prima pſalmoꝝ qͥnquagena terminat̉ .ſ. miſerere mei deus. Secūdus iuſticie in qua ⁊ ſecūda qͥnqͣgena: miſericordiā ⁊iudiciū cantabo tibi. Tertiꝰ ſtatꝰ vite eterne: in cuiꝰ laudē tertia qͥnqͣgena finit̉ .ſ. omnis ſpūs laudet dn̄m. Augꝰ. Unuseſt liber pſalmoꝝ: nō qͥnqꝫ: vt in actibꝰ apl̓oꝝ legit̉: ſicuti ſcriptum eſt in libro pſalmoꝝ. Hiero. tn̄ dicit quinqꝫ libros: id eſtqͥnqꝫ diſtinctiōes que fiūt per fiat fiat.¶ Ordo pſalmoꝝ ab ordīe hiſtorie diſcordat: qꝛ an̄ peccauit dauid cū vxore vr̄ie: ⁊ de pnīa cecinit: Miſerere mei deꝰ qͣꝫ filiuseiꝰ eū ꝑſequeret̉ ⁊ cecinerit: Dn̄e qͥd multi. ſed ab eſdra ꝓpheta inſtinctu diuino: ita ordinati credunt̉. ¶ Materia eſt integer chriſtus ſponſus ⁊ ſponſa. ¶ Intentio homīes in adam de
formatos xp̄o nouo homini ꝯformare. ¶ Modus tractādi.Qn̄qꝫ agit de xp̄o ẜm ꝙ caput ē. Aliqn̄ ẜm corpꝰ. Aliqn̄ ẜmvtrūqꝫ. Scd̓m caput triplicit̓. qꝛ vl̓ ẜm diuinitatē: vt tecū pͥncipiū ⁊cͣ. Aliqn̄ ẜm hūanitatē: vt ego dormiui ⁊cͣ. Aliqn̄ pertrāſumptionē: vt qn̄ vtit̉ vocē mēbroꝝ. ſicut ibi: Longe a ſalute mea ⁊cͣ. Iteꝫ de eccl̓ia tribus modis. Aliqn̄ ẜm ꝑfectos.Aliqn̄ ẜm imꝑfectos. Aliqn̄ ẜm malos: qͥ ſunt ī eccl̓ia corꝑenō mente. numero nō merito. noīe non numine. ¶ Pſalmusiſte pͥmꝰ iō videt̉ carere titulo: qꝛ de cōmēdatiōe xp̄i pͥncipaliter loqͥtur: ad quē oēs alij pſalmi ꝑtinēt: qͥ loquūt̉ vel d̓ paſſione vl̓ d̓ reſurrectiōe: vl̓ de mēbris ip̄iꝰ: qͣre videt̉ eē qͣſi titulꝰalioꝝ. vel ẜm Hiero. ne titulꝰ p̄ſcriptꝰ libri caput ⁊ initiū videretur. vel qꝛ iſte pſalmꝰ eſt qͣſi ꝓlogꝰ ⁊ titulus ſequētis oꝑis:vel qꝛ Eſdras nō fuit auſus titulū ponere: videns in ſequētidauid in ꝑſona xp̄i hūc pſalmū caput libri appellaſſe.¶ Hiero. In hoc pſalmo loquit̉ ꝓpheta ꝯſiderans deſtructionē generis hūani q̄ ꝯtigit ꝑ adam: ⁊ ex oppoſito p̄uidēs ꝓphetico ſpū reparationē ꝑ xp̄m futurā: ⁊ vt ꝯtraria cōtrarijscurent̉: vult eū oīno reddere oppoſitū ⁊ diſſil̓em priori adaꝫ:qꝛ ſicut ille deſtruxit ſe ⁊ humanū genꝰ ꝑ ſuperbiā ⁊ inobedientiā: eodē modo xp̄s ꝑ humilē obedientiā ſuam reduxit qd̓deſtructū fuerat culpā primi parētis ad vitā: ⁊ ꝓ hac cōſideratione ꝓrūpit in laudē ip̄ius dicēs: Beatꝰ vir ⁊cͣ. In hͦ primo verſu notant̉ tres mortes anīe: ꝑ tres mortuos a xp̄o reſuſcitatos deſignate. Per filiā archiſynagogi reſuſcitataꝫ indomo pr̄is: deſignat̉ illa mors quā ꝑ delectationē ⁊ ꝯſeuſuꝫpatimur tm̄ in interiori. Per filiū vidue extra portā reſuſcitatuꝫ: expͥmit̉ illa mors qua patit̉ hō: dū ducit̉ in oꝑationē perprauā delectationē ⁊ ꝯſenſum. Per lazarū iam fetentē et qͣdriduanū: deſignat̉ illa q̄ ꝓcedit ex ꝯſuetudine praue oꝑationis: qua prebemꝰ nos alijs exemplū peccādi: ⁊ corrumpimus alios: ſicut aer corrūpitur fetore cadaueris. Rogantibꝰdiſcipulis dominum vt quartum ſuſcitaret mortuum: dixiſſefertur. Dimitte mor. ſępe. mor. ſu. Hi ſūt impenitētes ⁊ in peccatis ſepulti.¶ Propheta hūani generis reparationē ꝑ chriſtū futurā cōlerans. hic quaſi ad ꝯſolationē ſpiritu edoctus: quaſi viaꝫqua liberari poſſit: ꝓponit. Primus pſalmus bipartitꝰ debeato viro: ⁊ de vltiōibꝰ iniquoꝝ. Statim ꝑ beatitudinē blādit̉: ꝑ vltionē iniqͦs terret aduerſis ibi: Nō ſic impij ⁊cͣ.
B
Ion̄. 3. b
Met .3. e