Druckschrift 
Tertia pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus acreplicis: .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Moraliter. IobCa. II Additio

Actum eſt au/ Ca. IIa ſ eadē die vt pͥuſ hiſtorice ⁊ myſticetem cū quādā die veniſſent filij dei: ⁊ ſtarēt corādn̄o: veniſſet̉ quoqꝫ ſathan interſ vt videret̉ a deo nō ip̄e deū: qꝛ īmūdus corde.eos: ⁊ ſtaret ī ꝯſpectu eius: vt dia ceret dn̄s ad ſathan. Un̄ venis?Qui rn̄dens ait: Circūiui terrā: ⁊ꝑambulaui eā. Et dixit dn̄s ad ſathan. Nunqͥd ꝯſideraſti ſeruū meum iob ꝙ nō ſit ei ſil̓is ī terra: virſimplex ⁊ rectꝰ ac timēs deū ⁊ rebcedēs a malo: ⁊ adhuc retinēs ina ſ nō ꝙ deꝰ inſtiget̉: ſed ẜm nos qͥ niſi cōmori neuſſio cōmotio dicit̉.ferimꝰ: ip̄a dei ꝑcicnocentiā? Tu autē cōmouiſti me ea § nō fruſtra qꝛ creuit ī eū virtꝰ patiētie ⁊ gl̓inobis patuit qd̓ in eo latebat mtirabile. ſed fiſtra: qꝛ in eo nō punit̉ peecatū. vel fruſtra .i. nō eſteffectum vt ſperaſtiadu̓ſū eū: vt affligerē illū fruſtra. d

cunctis diebꝰ. Cum aūt filij dei aſſiſterēt corā dn̄o ⁊c̄. Scd̓mſenſum litteralē ꝑ filios dei hic intelligunt̉ angeli ſctī. ẜm vero ſenſum moralē intelligunt̉ ſctī hoīes vitā angelicā ducentes. inter qͦs frequēter eſt ſathan .i. homo ꝑuerſus qͥ dicit̉ ſathanteo ꝙ eſt membrū eiꝰ. ⁊ Cui dixit dn̄s: vnde venis?; requirit enī deꝰ ad puniendū oꝑa ꝑuerſoꝝ. F Qui reſpōdēsait: circūiui terrā. hoīes enī ꝑuerſi ſunt inſtabiles ⁊ vagabūdi. Nunqͥd ꝯſideraſti ſeruū meū iob ⁊cͣ. q. d. tu ꝑuerſe debuiſti viros ſctōs ꝯſiderare: ⁊ te eis ꝯformare. ſed qꝛ peruerſimagis querūt bonos impedire. ideo ſubdit̉: Nunqͥd fruſtra Iob timet deū. q. d. bonitas quā in eo laudas nō eſt vera ſed ficta. Sed extende paululū ⁊cͣ. id eſt proba euꝫ peſubtractionē temporaliū bonorū. Niſi in faciē benedixerit tibi: id eſt tunc manifeſte maledicet tibi. Ecce vniuerſaque habet in manu tua ſunt. frequēter enī deus ꝑmittit puerſos ſanctis hominibꝰ dn̄ari ad eorū iuſtam dānationē: ⁊ ſanctorū premiationē. Egreſſuſqꝫ eſt ſathan a facie dn̄i. namilli qui ꝑuerſe operant̉ a deo ſemꝑ elongant̉. Unde Luc̄. xv.dicitur de filio prodigo: ꝙ recedens a patre abijt in regioneꝫlonginquā. FBoues arabant ⁊ aſine paſcebant̉ iuxta eos.ꝑ boues arantes: ſignificant̉ homines ꝓ bono cōmuni laborantes. per aſinas paſtas iuxta eos: homīes pigri ⁊ tardi adbonū: ⁊ viuentes de laboribꝰ eoꝝ. F Et irruerūt ſabei. qͥ captiuantes interp̄tant̉. iō ſignificant demones: ꝑ quos bn̄ operantes captiuant̉ qn̄ de bonis oꝑibus in ſuꝑbiam eleuant̉: ⁊tardi ad bonū qn̄ in ſuis fecibꝰ moriunt̉. Et pueros ꝑcuſſerunt gladio. ꝑ pueros cuſtodes predictoruꝫ intelligunt̉ rectores eorū: qui ſimul cū eis pereūt qn̄ eorū mala ꝑ eoꝝ negligentiā contingūt. Ignis dei deſcēdit de celo. Scd̓m ſenſum litteralē ignis iſte fuit accenſus dei ꝑmiſſione ⁊ demōisoꝑatione. ꝓpter qd̓ ſignificat ignem cōcupiſcētie: qͥ deo ꝑmittente ⁊ diabolo inſufflante ſuccēdit̉. ꝓpter qd̓ de ip̄o dicit̉ infra. xlj. cuiꝰ halitꝰ prunas ardere facit. Et tactas oues pueroſqꝫ ꝯſumpſit. qd̓ moraliter ꝯtingit qn̄ ſimplices ꝑ ignorantiā ⁊ rectoꝝ negligentiā iſti ⁊ illi flama ꝯcupiſcentie ꝯſumuntur. Chaldei fecerunt tres turmas ⁊cͣ. ꝑ chaldeos qͥ feroces interp̄tant̉: demones ſignificant̉ .j. Petri. v. Aduerſariꝰvr̄ diabolꝰ tanqͣꝫ leo rugiēs circūit q̄rens quē deuoret. Et iſtichaldei faciūt tres turmas: nā aliqͥ demones ſpecialiter excitant concu.

Glo. orCa. IIa Un̄ venis?Hoc nō vt prius: cū enī ſciat̉redijſſe de bello ad qd̓ laxatus fuerat nōeſt aliud niſi ꝙinfirmitas fuperbie eius increpatur quaſi ab imo et infirma carne vīceris qui contra deum te erigis. Unde bona iob cum triumpho enumerans addit: etadhuc innocētiā retinēs: qͣiexercuiſti maliciā: ſed ille retinet innocētiā:⁊ qui minu erevoluiſti: profectui ſeruiſti.b Innocētiā ⁊cͣ. Moralit̓ innocentiāretinet qͥ etiā poſt lapſū ſcintilla rōnisexcitatus fidelit̓ penitet. c Tu autē.Allego. Quō pr̄ in xp̄m cū qͦ idē ē: motus ē ꝑ ſathan: qꝛ xp̄s hō nō pateret̉ niſi adā peccaſſet: cū ſathan adā mouit īxp̄m deū cōmouit. Fruſtra: qꝛ penā tulit ſine ſua culpa: ſed nō fruſtra: qꝛ ſolnit quod alter rapuS Pellem pro

tant ꝯcupiſcētiā carnis. aliqͥ ꝯcupiſcentiā mūdi. aliqͥ ſuꝑbiaꝫvite. Et inuaſerūt camelos. ꝑ qͦs ſignificant̉ hoīes apti adportandū onus ppl̓i: ſed a demōibꝰ auferunt̉ qn̄ p̄cipitant̉ inaliqd̓ vitiū ꝑ qd̓ inepti reddunt̉. Necnon ⁊ pueros ꝑcuſſerūt gladio. qd̓ moralit̓ fit qn̄ ꝑ ſuperioꝝ negligentiā hͦ contingit. F Filijs tuis ⁊ filiabꝰ veſcētibꝰ ⁊c̄. ſicut dictū eſt ꝑ filiosintelligunt̉ diſcipuli iā docere potētes. per filias diſcipuli addocendū adhuc inſufficiētes. Repente ventꝰ vehemens irruit. qd̓ moralit̓ fit qn̄ ꝑuerſa doctrina diabolo ꝓcurāte in domū diſcipline ſe ingerit: ⁊ tūc filij ⁊ filie opprimunt̉: qꝛ maioresdiſcipuli ⁊ minores doctrina peſtifera corrūpunt̉. Tūc ſurrexit iob ⁊cͣ. qꝛ bonꝰ doctor vel p̄latꝰ ex caſu ſuoꝝ diſcipulorūa virtute nō deijcitur: ſed ip̄oꝝ caſum lamentans deū adoratveneratur.In pͥmo ca. vbi dicit̉ in poſtilla. Et tenebat Iob ꝙ iſta ſubtractio ordinabatur a deo ad ſuū meritū.Si iob tenuiſſet tanqͣꝫ ꝑ deū fuiſſet declaAdAIIO. ratā: ꝙ flagellatio ſua ordinabat̉ ad ſuuꝫmeritū: multa q̄. jͣ. ſequunt̉ nō haberēt locū: vtpote cum a deodeſiderabat querere cauſam ſue flagellationis. vnde dicitur:Indica mihi: cur me ita iudices; ⁊ in alijs: vnde magis videt̉conſonū littere ꝙ iob ignorabat cauſam ſue flagellatiōis: licꝫeam crederet a deo eſſe: donec de hoc fuit a deo eruditꝰ: vt patebit in ſuis locis.In primo ca. vbi poſtill̓. expōit illud verACPII CA. bum iob: Sit nomē dn̄i benedictū. dicit:qꝛ iob tenebat ꝙ ſubtractio bonoꝝ tꝑaliū a deo ordinabaturad ſuum merituꝫ. Bur. ſe opponit. d. iob illud ignoraſſe qͦuſqꝫa deo fuiſſet ſibi declaratum. Sed iſtud videtur leuiter dictū:cum enim tante virtutis fuerit vt a deo cōmendaretur qͣſi nonfuerit ei ſimilis in terra: iuſtus quo ad effectū: rectus qͦ ad intellectum: quō putādus eſt illā diſiūctiuā ignoraſſe: oīs flagellatꝰ flagellat̉: aut qꝛ reus: aut qꝛ īnocens. pͥmū de ſe negauit:Nō peccaui. igit̉ ſcd̓m ꝯceſſit: hͦ aūt verū nō pōt eſſe niſi ad bonū .ſ. ꝓbationē ⁊ meritū. Cōfirmat̉: qꝛ in hͦ luctamē aſſumpſitcōtra amicos ſuos illud ignorātes. Fruſtra enī diſputādo intenderet bonis mala ꝓuenire: niſi ſciuiſſet illud ad eoꝝ meritum tendere poſſe. incepit aūt hanc diſputationē anteqͣꝫ fuiſſet inſtructus in loco per Burgen̄. allegato.Nico. de lyra. Actum eſt aūt: Deſcripta flagellatiōe iob Ca. IIin exterioribꝰ bonis. hic ꝯſequēter ponit̉ flagellatio īefflictione ſui corꝑis: ⁊ primo ponit̉ iſta flagellatio.ſecundo flagellati prouocatio. ibi: Dixit autem. tertio prouocati viſitatio. ibi: Igitur audientes. Prima in duas: quia pͥmo ponitur flagellationis impetratio: ⁊ ſecundo eiuſdē executio. ibi: Egreſſus igitur. Circa primum ſcienduꝫ ꝙ ſicut bona exteriora ſunt propter corpus hominis: ita corpuſ propteranimam: ⁊ ideo ſicut corpus eſt magis diligendū qͣꝫ bona exteriora: ita plus anima qͣꝫ corpus. ꝓpter quod ſi aliquis ordinet bona anīe principaliter ad bonū corporis. eſt amor et ordo ꝑuerſus: vtpote ſi quis ſeruiret deo in operibus bonis adhoc principaliter ꝙ tueretur vita vel ſanitas ſui corporis. perprecedentia vero ſatis erat declaratum ꝙ iob non ſeruiebatdeo intuitu bonorum temporalium: quia valde patienter ſuſtinuerat ſubtractionem eorum: ⁊ ideo ſathan vlterius allegauit ꝙ iob ſeruiebat domino in bonis oꝑibꝰ ꝓpter cōſeruationem ſui corporis principaliter: quaſi conſcius: ne propterpeccata ſua occulta eſſet a deo in corpore flagellandus. ⁊ id̓odemon petiuit a deo hanc flagellationem: vt eum impelleretad impatientiam ⁊ blaſphemiam: ſubtracta corporis ſanitate: ⁊ hoc eſt quod dicitur: Factum eſt autem: ⁊ patet ſentētiaex dictis in precedenti ca. vſqꝫ ibi. h Et adhuc retinensinno. ſcꝫ poſt predictam flagellationem. in hoc autem non fuit a deo ſupra commendatus ip̄e iob: quia adhuc non fueratflagellatus. c Tu autem cōmo. me aduerſus eum. nō eſtper hoc intelligendum ꝙ deus ab aliquo alio moueatur adnouo: qꝛ voluntas eiꝰ eſt īmutabil̓ ⁊ eterna: ſed ſicut voluntaten tꝑe: ita ab eterno voluit modū ꝓducēdi: ⁊ ſic ſicut ip̄e ab eterre iob ad eius meritū: ⁊ vt ꝑ hoc daret̉ alijs patiētie exemplū:oſuit hoc fieri per ip̄ius ſathan executionem: ⁊ poſt eiꝰ petitiocͣ dicit: Tu autē cōmouiſti me: abſqꝫ hoc ꝙ ſit aliqua mutatiod Ut affligerem eū fruſtra. ij. phiſi. d̓r ꝙ fruſtra fit aliquidtentꝰ. ſicut potio medicine: qn̄ non ſeqͥtur ſanitas: ⁊ hoc modoſtra quantū ad intentionē demonis qui per flagellationem inere ad impatientiā: ⁊ hoc modo loquit̉ hic ſcriptura: nō tamēfuit fruſtra

ꝯͣ. i. b

sͣ. i. b

B

Moralit̓.

Allego.