Druckschrift 
De mysteriis Aegyptiorum, Chaldaeorum, Assyriorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DE PHANTASIA ET INTELLECTVtur. Hæc igitur planius diſcreuerunt legitimi interpretes Ariſtotelis.lāblichus & Plutarchꝰ neſtorio gēitus, nos quoqꝫ aliꝗd cōmentare debe-mus breuiter quæſita diiudicātes. Aſſero igitur ipſum potentia intellectum tum eum qui participatur ab anima, tum potentiam ipſam ra-tionalē, quando ſincere utitur ratione, neqꝫ una cum ſenſu & phantaſiaad exteriora protenditur, tunc ſpecies rationeſqꝫ immateriales ſibi inſi-tas contem plantem ſecundum has ipſas excogitare ſpecies, tum a mate-ria ſegregatas, tum materiæ diſtinctas. Illas quidem ſecūdum quandam(ut ita loquar) identitatem, atqꝫ communem inter immateriales ſpeciesunionem. has autem uelut a cauſa ea, quæ ſunt ſimilia cauſæ. Sicut .n.ille actu intellectus dum intelligit ſemetipſum ſequentia ſub ſe cuncta-cognoſcit. utpote qui ipſe res ipſe ſit per cauſæ modum atqꝫ ab eiuſmo-di cauſis effectus quoqꝫ preſtantiore modo quā ipſi in ſe ſint apprehendat. Ita & qui eſt in potentia intellectus ſequenti gradū ab eis, quæ in ſe-ipſo ſunt proximis cauſis materialia ꝑcipit. Immaterialia quidem in ſeinſita materialium principia contemplatus.Caput decimūquartum.MARSILII.Enſus cognoſcit accidentia tantum atqꝫ particularia. Intelle-ctus etiam uniuerſaliter atqꝫ per rationes eſſentiales acciden-tia inde ſequentia. item cognoſcit omnia per inſitas rationes.in materialia quidem tanquam his rationibus coniugata. materialia uero tanquam hinc effecta. Rationes in anima inſitæ reſpiciuntmaterialia tāquam cauſæ immaterialia, uel tanquam germanæ, uel tanquam effectus. S pecies naturales quāuis non ſint extra indiuidua. ueretamen cogitantur indiuidualibus accidentibus non cogitatis. Item ſi fi-guras mathematicas ratio excogitat abſqꝫ certa materia, quāuis cogno-ſcat eas ſine materia exiſtere nunquā poſſe.PRISCIANI.Ognoſcit uero intellectus materialia non ſicut ſenſus. Senſus enim tanquam particularia ſecundum qualitates attingit.uelut tanquam calida, uel frigida, uel alba, uel aliquid aliud generis eiuſdem. Intellectus autem uitaqꝫ rationalis cognoſciteſſentias ſecundum cōmunes materialium ſpecies. Num igitur intelle-ctus ignē eſſe calidum non cognoſcet: Sed profecto qualitates & accidētia omnia ab unaquaqꝫ progrediuntur eſſentia. quo circa intellectus. qcognouit eſſentiam. accidentia quoqꝫ per ipſas eſſentiæ rationes præſtā-tius etiam quam ſenſus cognoſcit. Sed ut ad propoſitū reuertamur. quo

LI