IN THEOPHRASTVMCaputoctauum.MARSILII.Otentia rationalis dicitur a potentia in actum procedere, nōquia nouas formas accipiat, habet. n. ſemper omnes, ſed quia-exercet nunc, quas non exercebat ante. Theophraſtus ait, ſi intellectus ſit ut materia ſimpliciter in potentia. quando accipi-ens nouas formas intelliget eſſentialem quandam ſubibit mutationem.quod eſt abſurdum. quod Theophraſtus ait de intellectu noſtro intel-lectuali, id Priſcianus trahit etiam ad ītellectum rationalē quodammodo, ille igitur neqꝫ formas accipit nouas, neqꝫ mouetur hic, non nouas.dem accipit, ſed mouetur circa ſuas.PRISCIANI.Vando igitur in anima dicimus impotentia eſſe atqꝫ actu, ſe-cundum permutationem id accipimus aut certe quando nōadeſtactio illa progrediens, ſecundum quam habetur, diciturque ſcientia, tunc ſane illam eſſentiam permanentem actio-nis eiuſmodi productricem eſſe in potentia dicimus. quæ & res ipſe tūcexiſtit, neqꝫ tamen agit ſecundum actionem progredientem. Quamuis igitur non omnia ſimul cognoſcat, ſed alias alia, non tamen propte-rea eſt etiam alias alia. nec unquā eadem, quoniam non undiqꝫ permu-tatur, ſed eſt & aliquid in anima interea permanens, atqꝫ ſecundum hocipſum res ipſæ ſemper in anima permanſerunt. Ait Theophraſtus ab-ſurdum fore, ſi intellectus in potentia quidem ita ſit, ut actu nihil exiſtatſed in actu quidem poſitus alter quidam ſit. & alter iterum quando ſe-ipſum non intelligit. ſic enim ex eo quod intelligat aliud atqꝫ aliud, nū-quā erit idem. At uero natura eiuſmodi indiſcreta, & ordinis expers ſiccuadens manifeſte refellet cos, qui intellectum eē quidem omnia in po-tentia: Nihil autem in actu putauerīt. Primum quidem quando non intelliget, nihil erit. deinde & ſi intelliget quando alia, neqꝫ ſeipſum intellexerit. aliud quiddam erit neque prorſus idem, ſed alias alter, atqꝫ ita per-petuo permutabitur. Quapropter ait, non ſic accipiendum eſſe in intellectu potētiam, atqꝫ actum, ſed (ut prius eſt dictum) ubi cenſuit ſecūdūquandā proportionis comparationem, duo hæc eſſe ponenda. Nec ullomodo ſicut in materia, ſic in intellectu hæc affirmandaCaput nonum.MARSILII.Ntellectus animalis non eſt mixtus corpori, ideo non forma-tur a ſenſibus. Potentia quoqꝫ rationalis huic adnata formasnon accipit nouas, ſed uiciſſitudine quadam ſuas exercet. Ra-tionalis