Druckschrift 
De mysteriis Aegyptiorum, Chaldaeorum, Assyriorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DE PHANTASIA ETINTELLECTVcxiſtimat, ſi quādo nominibus abutamur. Quippe ex rebus ad ſenſūſpectātibus ad res ipſas ꝑtinētes ad intellectū ſæpe nomina tranſferamꝰIubet aūt Theophraſtus definiri quid in mēte ſit paſſio. Atqꝫ ex eiusſentētia dictum eſt hic pati eſſe ꝑfectionē quandam a ſuperiore ſuſcipere dum uidelicet quod īferius eſt, ſua quadā illinc actione ꝑficitur. Atqꝫita ītelligibile ab intelligibili quodāmodo patitur, ſiquidē tanquā intelligibile ſecundū, & efficax loco ſecūdo, atqꝫ ut incipiēs & aliquē optinēsprīcipatū, ſua qꝫ actione ab eo quod præſtātius definitū. At qui quodā-modo intellectus hic perficit ſemetipſum. Quoniam ſicut eſt dictū. ſu-perioris munera per ſuā quandam ſuſcipit actionem.Caput ſextum.MARSILII.Vplex in anima eſt intellectus & uterqꝫ poſſibilis appellatur.Primus eſſentia indiuidua ꝑticipata ab anima. Secūdus potētia ratione diſcurrēs, quæ proprie nominatur anima. Ille actuſemper intelligit diuina mēte formatus. hic intelligit quandocōuertitur ad illū. Ceſſat aūt quādo diuertitur illic ad ſenſū, & in utroqꝫeſt proprius actus, & liber. Phantaſia nominatur aliquando intellectus.hæceni eſt ultimū ueſtigiū intelligētiæ. Anima rationalis, quia ꝑticula-ris uita eſt, per uices agit diuerſa. Et alias ad diuina alias ad caduca cōuertitur. Liberū arbitriū eſt in intellectu, tum intellectuali, tum rationali. In-tellectus ſiue intellectualis, ſiue rationalis, qui & uterqꝫ eſt in nobis exor-ditur actū ſuum ex ſeipſo, nec quicquā habet ſe prius .ſ. ſecundum tem-pus, ſi quid nuper mouerit ītellectū noſtrum alioquin ſe torpentem.duo ſequerētur abſurda. primum aliquid feret prius hoc ſecundum tē-pus. Deinde haberet propriā actionem.PRISCIANI.Væritur poſt hæc quare intellectus noſter ab intellectu ſuꝑiore ſemꝑ accipiat, nec ſemꝑ ītelligere uideatur. ſed profectoſemꝑ intellectus agit. Aīa uero ſemꝑ utitur ītellectu ſemꝑci præſente. quoniā uidelicet ad corꝑa uertitur. Vidētur ſane Ariſtoteles & Theophraſtꝰ (qd̓ & dictū eſt) ītellectū aliquādo totāuitā rōnalē cognominare. ubi ēt uſqꝫ ad phātaſiā ītellectus nomē extē-dūt. Atqꝫ ita abſqꝫ rōne circa aīam quærat. cur ſemꝑ intelligat.Nēpe ītermittitur unquā ītelligētia, quia potētiā ītelligēdi hēat.ſed quoniā ad ſequētia, corpeaqꝫ, & oīno extra ſeipſā aīa diſtrahatur. ꝑꝑcōditionē ꝑticularis uitæ ad utrūqꝫ uices agētē. In ꝑſpicua .n. ad ſeipſāreuerſiōe, & ad ītellectū cōuerſiōe aīæ ꝑfectio tota cōſiſtit. Cōtra uero inīclinatione ad corꝑa caſus ab ītellectu cōtīgit. ſolū uero ītellectusR iiii

I