Druckschrift 
De mysteriis Aegyptiorum, Chaldaeorum, Assyriorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IN THEOPHRASTVMintellectu perficitur. Quāobrē alio quodā pacto præter ſenſus patitur.neqꝫ id quidē proprie, ſed æquiuoce ac potius agit quā patiatur. ꝗppeper actionem ſuā a ſuꝑioribus ꝑfectiones accipiat, nec extrinſecus ſuſcipiat, quæ intelligit. Eſt enī & hic res ipſe ſecūdo gradu, quatenua ipſe perficitur & ſuis ītelligibilibꝰ copulatur, & ſimul ſuꝑioribus coaptatur.propterea quod ſua a ſuꝑioribus ſūt diuulſa. Proinde ītelligibiliaſic agunt in intellectū, quēadmodū ſenſibilia in ſenſū agūt, hoc tamē excepto. quod ītelligibilia extrinſecus ueniūt ad agēdū. quādoꝗdē ſe-parata ab ītellectu ſunt, quapropter una quædā ambobus ē actio. intellectui quidē circa intelligibilia, intelligibilibus itē ad intellectū. qua-tenus cīter ſe ſeiūcta ſunt. ſed intellectus eſt illa ipſa. quæ offerūturintelligēda. Quin etiā & circa ſenſū paſſio īſtrumēto contingit quā-doꝗdē ſenſitiuū primū ſecūdū propriā ꝑficitur actionē, atqꝫ motū a ſenſibilibus paſſiue ſuſcipit, ſed actiue multo igitur magis ītellectus exſeipſo agit atqꝫ a rebus ītelligēdis ꝑfectionē paſſione accipit, ſed actione, ſi dicēdus eſt acciꝑe, ac potius ex ſe producere. a ſeipſo enī ex-ordiēs ꝑficitur. uero paſſio illis accidit pro prie, quæ mouētur ab alio,utpote, quæ extrīſecus īcitātur, ī rebus aūt, quæ oīa intrinſecus operātur,toteqꝫ totū ſūt actiuæ, paſſionē aliquā ſuſpicari poſſumus, niſi for-te æquiuoce paſſionē accipiamus. Intellectus .n. etiā qui potētia diciturintellectus, ſecūdū eſſentiā actꝰ quidā eſt, quāuis ſecundo quodā gradu.hic igitur actus opponitur paſſiōi, nec unquā affici paſſiue pōt. Om-nino uero rebus incorporeis a corꝑe ſeꝑatis uel ſcꝑabilibus Theophraſtus ait nec paſſionē, nec mutationē accidere poſſe. Et paſſiōes quidē ſolere ab externis incidere, Intellectū autē eſſe principiū, atqꝫ īſuꝑ a ſeipſo.quo circa ad ſimilitudinē patiētis hēre ſe poſſe, quāuis reuera minime-patiatur. ſi enī oēm excluſerit paſſionē ait nihil ītellectuꝝ. Vbi ſane ꝑfectionē a rebus ītelligēdis collatā noīat paſſionē, quoniā ītellectū oīnopuꝝ cōſeruare neceſſariū arbitratur. īterea uero quoniā ab intelligēdisſecūdū propriā ꝑficitur actionē, idcirco propria, ſed cōmuīori qua- appellatiōe hic paſſionē dictā accipiēus. Intellectus enī (ut Theo-phraſtus ait) paſſionis eſt expers, niſi forte aliter quā dici ſoleat dicaturpaſſiuus. quidē ut mobilis. motus nanqꝫ eſt īperfectus, ſed potius uelut actio, hæc aūt inter ſe differunt, tam & ſi neceſſum eſt īterdū eiſdemnoībus uti. hæc Theophraſtus. Vides igitur ſecūdū defectū uel trāſmutationē aliquā, a ut motū quēdā, uel ēt ab externis, īmo ſecūdū actionem quandā penes intellectum accipi paſſionē. Ignoſcendum rurſusexiſtimat