Druckschrift 
De mysteriis Aegyptiorum, Chaldaeorum, Assyriorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

INTHEOPHRASTVMus aīa atqꝫ ob eſſentialem ad animā habitudinem, & deniqꝫ ꝑꝑ īclinationem quandam eius ad diuiſibile: tum ipſe ab intellectuali eſſentiaſimul &actiōe oīno imptibili prorſuſqꝫ unita quodāmō cecidit, in-telligibilia quæ ſunt ī eo ab ipſa ſuper fulgida & ſeipſa lucente primoꝝintelligibiliū ſubſtātia degenerauiſſe uidetur, ſimiliter & ipſa inter ītellectum aīalē & intelligibilia eius cōtinuatio quodāmō relaxata eſt. nec integra prorſus: ut unitas illa, quæ inſeparato ītellectu aſſidue uiget atqꝫ obhāc cām ipſe ad cognitionē penitus īꝑtibilē, intellectu ſemꝑ actu ēIndiget ꝑfectore. intelligibilia quæ ſūt in eo illuſtratōe īdigent ea. quæab intelligibilibus ſepatis effulget, ad hoc ut hæc quoqꝫ ꝑfecta intelligibilia fiāt, hinc Ariſtoteles intelligibilia hæc coloribus inꝗt ſimilia ſplē-dori ſolis egētibus. Ipſe ꝗnēt ītellectus huius ītellectibiliūqꝫ ſuorū īterſecōtactus ad īdiuiſibile copulatur ab exactiſſima ſuperioris ītellectus& īteligibiliū unitate. Hac igitur rōne aīalis intellectus dicitur inpotētia, quatenus uidelicet ad ītellectū ꝑtinet ſeparatū. quoniā ille prorſus eſt īp artibilis ſincereqꝫ unitus ad ītelligibilia præclariſſima & primaꝑfectaqꝫ lumina. Dicitur etiā in potētia quatenus ab eiuſmodi ꝑficiturītellectū. Proinde ubi ītellectus dicitur quaſi tabella litteraꝝ exps, ſe-cūdū quandā proportiōis cōparatōem accipidebet. Non enim hoc itadicitur quaſi ītellectus, nullo ſpēs habeat. Sed quēadmodū ipſe ītel-lectus eſt in potētia, ita quidē ut oīno ſit ītellectus. ſed ut ītellectusſane, talis autem ītellectus, qui ab ītellectu primo ꝑfici debeat, ſic & quæin eo ītelligibilia collocātur, ītelligibilia quidē ſunt, ſed talia, qualia ſinta ſeparatis ītelligibilibꝰ illuſtrāda, ut ſincere prorſus ītelligibilia ſit., quapropter coloribus cōparantur, & hæc ipſa tabella quātū ſpectat ad ꝑfe-ctas eiuſmodi ſpēs capiēdas litteraꝝ uacua dicitur. Recte igitur Theophraſtus abſurdū clamat materialē ītellectui naturā dare, atqꝫ putaremateriæ modo nihil eſſe actu, ſed potētia omnia. prohibet in primis ſicexponere dicta Iubet inſuper indagare, quonam pacto ītellectus aliaquadam ratione in potentia eſſe dicatur. ſed profecto quo pacto dica-tur in potentia eſſe iam quantum ad præſentia pertinet, ſufficienter eſtdictum. atqꝫ etiam non omnem ītellectum in potentia eſſe. ſed qualisita ſe habeat eſt diſtinctum.Caput quintum.MARSILII.Ntellectꝰ noſter, poſſibilis dicitur .i. ab ītellectu prīo forma-bilis habet innatu actū propriū atqꝫ liberum, per quē ex ſeuertitur prīo ad ſe. ſpēſqꝫ īnatas deīde qͣtenus ad ſe. ſpēſqꝫ ſuasconuertitur