Druckschrift 
De mysteriis Aegyptiorum, Chaldaeorum, Assyriorum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

IN THEOPHR ASTVMſed a quantitate per qualitatem uelut efficaciorem. In uia gene-rationis non fit acceſſus a motu ad formam, ſed a forma agentis per motum ad formam in patientem. Ideo in uia cognitionis non per notici-am motus formam ſed econuerſo ſentimus. Qualitas rei naturalismaiorem ſentienti paſſionē, quam quantitas infert, quoniā eſt efficacior& utraqꝫ ſcilicet qualitas & quantitas paſſione aliqua ſentientis maioreˢnoſcuntur, quam forma. i. ſpecies ſpecimen indoles .i. aliquid in proportione colorum lineamentorum reſultans. quod neqꝫ corpus compoſitum eſt, nec compoſitio ipſa. ſed compoſitionis harmoniæ donatū tan-quā ſpeciale munus aliquod & cæleſte, & quia poſtremū aduenit, longeputatur a materiæ ruditate diſtare, reſpōdetqꝫ ſubliioribus formis īdo ſuperiore cōprehēſis. poſtremum materiæ datur quod eſt infor-matore primum. Cum uero uiolentia ad materiales res ꝑtineat. atqꝫeiuſmodi forma longiſſime īter has a materia diſtet ſēſus & īſtrumentuhuius præſentia efficacius ſe exercet, potiuſquā uehementiꝰ patiatur,quam ſimilea ſimili roboratum.PRISCIANI.Vrſus Ariſtoteles oſtendit circa cōia ſenſibilia ſenſum nobisr proprium ineſſe, ſed cōmunia ſenſibilia nos motu ſentire.atqꝫ ob hoc ipſum pluribus ſenſibus hæc agnoſcere ceū ma-gnitudine uiſu pariter atqꝫ tactū. Theophraſtus aūt uideri dicit abſurdum, ſi motu in notionē formæ ꝑueniatur, id ut arbitror dicens non,quomodo id accipiendū ſit diſtinguatur. Oportet igitur ita nosmotu dicere cōia noſſe ut principaliter quidē motum, reliqua uero cō-tingenter, cōſequenteſue ſentiamus. ſed cōmunia quidem omnia ſimiliter nos ſentire dicendū omnino uero hæc omnia motu. quodā .i. ī eoquod aliquo ꝑmutemur inde ſentire. Quod ſi uiſus mouetur amagnitudine accidens ſentit ut dulce, enī patitur. uel aliquomodo alteratur aſpectus a dulci. Sinautem & magnitudo ad ſenſū quē-dam proprium pertineret, per accidens ab aliis ſentiretur ut dulce, nuncautem non ita ſe habet. ſed mouendo ſenſū ſe exhibet ſentiendam. Noneſt igitur ſenſus ullus ꝑcipiendæ magnitudinis proprius ſimiliter alijsquæcunque ſenſibilia ſunt cōmunia figura quoqꝫ formaue mouet. ſedminus apparet paſſio hinc illata, Immo magis emicat actio quædā ipſi-us ſēſus propter naturam formæ ſiue figuræ præcæteris ſpecialem. Ideoque ſenſum in nobis ſpecialius magiſue ſecundum actum ſtabiliuſquemo uentem.Caput. xlvii de ſenſu communi eiuſqꝫ actione & excelentia.Marſilii.